Avrupa Uzay Ajansı, European Launcher Challenge kapsamında PLD Space ile 158,9 milyon avroluk ilk sözleşmesini imzaladı. Alicante merkezli şirket, MIURA 5 fırlatma sıklığını artırmak ve yeni yörünge yetenekleri geliştirmek için bu fonu kullanacak.
Avrupa Uzay Ajansı (ESA), Avrupa’nın uyduları yörüngeye yerleştirmek için başka ülkelerin fırlatıcılarına bağımlılıktan kurtulmaya çalıştığı programı European Launcher Challenge (ELC) kapsamında ilk sözleşmeleri imzalamaya başladı. Seçilen şirketler arasında, 2023’te MIURA 1 gösteri roketini yörünge altı bir uçuşta fırlatan, merkezi Elche’de bulunan PLD Space de yer alıyor.
Sözleşme, 158,9 milyon avro tutarında ve ağırlıklı olarak İspanya’nın, Almanya’nın da katkısıyla finanse ediliyor; bu da şirketi, Avrupa’nın gelecekteki fırlatıcı ekosisteminin merkezindeki önemli parçalardan biri konumuna getiriyor.
Mutabakat iki bileşene ayrılıyor. İlki, MIURA 5’in ticari hizmetini güçlendirmeyi ve şirketin roket için uluslararası pazarlardan giderek artan ticari ilgi gördüğünü söylediği bir dönemde, fırlatma temposunu 2030’a kadar kademeli olarak artırmayı hedefliyor.
İkincisi ise, PLD Space’in “iyileştirilmiş yörünge kapasitesi” olarak tanımladığı şeye odaklanıyor; MIURA 5’in daha fazla yük taşıyabilmesi ve daha uzak yörüngelere ulaşabilmesi için yapılacak iyileştirmeleri finanse edecek. Buna, roketin yeniden kullanılabilirliğine giden ilk adım olan itişli inişin hayata geçirilmesi de dahil.
‘Euronews’, bir sonraki Meteosat uydusunun fırlatılmasından önce Fransız Guyanası’nda Lucía Linares ile konuştu. Linares, ESA’da Strateji ve Kurumsal Fırlatmalar Birimi Başkanı ve PLD Space, Rocket Factory, Asbury, Maia Space ile Isar Aerospace gibi şirketlerin, ESA’nın Boost programı kapsamında eş-finansman sağlamak üzere seçildiğini doğruladı: "Bizim yaptığımız artık Ariane veya Vega’da olduğu gibi onlara teknik gereklilikler dayatmak değil; bunun yerine, fırlatma hizmetlerini nasıl geliştirdiklerini görmek ve özel finansmanın da devrede olduğunu, elbette belirli teknik hedeflere ulaştıklarını doğrulamak, ama onlara hiçbir şey dayatmamak."
Linares ayrıca ‘Euronews’e, PLD Space ile artık sözleşme imzaladıklarını da doğruladı: "Şunu söylemeliyim ki PLD Space ile bu sözleşmeyi çoktan imzaladık; bu yüzden benim için onların gerçekleştireceği bu fırlatmaya sadece katılmak değil, gerçekten çok büyük bir heyecan kaynağı. Bu süreci çok uzun yıllardır yaşıyorum; ama aynı zamanda burada Fransız Guyanası’nda PLD Space’in altyapı çalışmalarının nasıl ilerlediğini görebilmek de benim için önemli; şirket, Fransız Guyanası’ndaki Avrupa Uzay Limanı’ndan fırlatma yapacak."
MIURA Next’e giden yol
İspanyol şirkete göre, bu yörünge kapasitesi iyileştirme programı kapsamında geliştirilecek alt sistemlerin önemli bir bölümü MIURA 5’te kalmayacak; doğrudan aktarılmak üzere tasarlandı ve PLD Space’in ölçek atlamayı hedeflediği, geleceğin ağır fırlatıcı ailesi MIURA Next’e taşınacak. Amaç, bugün onaylanacak her teknik iyileştirmenin, büyük fırlatıcıya sıra geldiğinde takvimleri kısaltması ve riskleri azaltması.
"ESA’nın PLD Space’i seçmesi, yıllardır üzerinde çalıştığımız yol haritasının artık olgunlaştığını doğruluyor" diye özetledi şirketin icra kurulu başkanı Ezequiel Sánchez. Sánchez, sözleşmeyi, MIURA 1 ile başlayan ve onun sözleriyle kritik teknolojinin ağır fırlatıcıya aktarılmasıyla son bulması gereken bir sürecin parçası olarak görüyor.
Lucía Linares’ın bize anlattığı gibi, PLD Space’in sözleşmesi ESA’nın bu turda imzaladığı tek anlaşma değil. Alman Rocket Factory Augsburg, İskoçya’daki SaxaVord üssünden faaliyet gösterecek RFA One için 186,9 milyon avro aldı; Isar Aerospace ise Spectrum için 197,8 milyon avro elde etti. Bu üç şirket, beş finalisti bir araya getiren grubun parçasıydı; bu grup, MaiaSpace ve Orbex ile tamamlanıyor ve ESA tarafından, Avrupa’nın dört bir yanından gelen on iki teklifin ardından Temmuz 2025’te ön seçime tabi tutuldu.
ELC, 2023’te doğdu; hedeflerinden biri, 2030’dan önce, tek bir operatöre bağlı olmayan Avrupalı bir Ariane 6 halefi ortaya koymaktı. Üye devletler, Kasım 2025’te Bremen’de yapılan bakanlar toplantısında finansman taahhütlerini 900 milyon avroya kadar iki katına çıkardı.
PLD Space için bu sözleşme, PERTE Aeroespacial aracılığıyla CDTI’den alınan 42 milyon avroya ekleniyor ve MIURA 1’in yerini alacak yörünge roketi MIURA 5’in geliştirme sürecinin son aşamasına girildiği bir dönemde geliyor.