Önceki çalışmalar, partner seçiminde çoğunlukla fiziksel güce odaklanmıştı. Ancak yeni araştırma, güçlü olmak ile gücünü kullanmaya istekli olmak arasında kritik bir fark olduğunu vurguluyor.
Yeni bir araştırmaya göre, romantik ilişkilerde ve yakın dostluklarda çekiciliği belirleyen asıl unsur, fiziksel güçten ziyade partnerin tehlike karşısında sizi korumaya istekli olması.
Bulgular, bu tercihin kökeninin insanlığın şiddetin yaygın olduğu evrimsel geçmişine dayandığını ve günümüzün görece güvenli dünyasında bile etkisini sürdürdüğünü düşündürüyor.
Çalışma Evolution and Human Behavior adlı hakemli bilimsel dergide yayınlandı.
Evrimsel miras: Güvenlik bireysel değil, kolektifti
İnsanlık tarihinin büyük bölümünde, bireyler polis ya da yargı gibi kurumsal güvenlik mekanizmalarına sahip değildi. Fiziksel şiddet, hayatta kalma açısından sürekli bir tehditti. Bu nedenle insanlar, saldırılara karşı romantik partnerlerine, ailelerine ve yakın sosyal çevrelerine güvenmek zorundaydı.
Önceki çalışmalar, partner seçiminde çoğunlukla fiziksel güce odaklanmıştı. Ancak yeni araştırma, güçlü olmak ile gücünü kullanmaya istekli olmak arasında kritik bir fark olduğunu vurguluyor. Fiziksel açıdan güçlü bir kişi müdahale etmekten kaçınabilirken, daha zayıf biri ciddi risk alarak savunmaya geçebilir.
Araştırmacılar bu iki unsuru ayırarak şu soruya yanıt aradı: Sadece koruma isteği bir kişiyi daha çekici kılmaya yeter mi?
7 deney, 4 bin 500’den fazla katılımcı
Bu soruyu yanıtlamak için ekip, ABD’den 4 bin 508 yetişkinin katıldığı yedi ayrı deney yürüttü. Katılımcılara, bir partnerle birlikteyken yaşanan hayali senaryolar sunuldu.
Temel senaryoda, katılımcı ve partneri bir restorandan çıkarken sarhoş bir saldırganın katılımcıya saldırmaya çalıştığı anlatıldı. Partnerin tepkisi üç şekilde değiştirildi:
- Koruyan: Tehlikeyi fark edip fiziksel olarak araya giriyor
- Kaçınan: Tehlikeyi görmesine rağmen geri çekiliyor
- Kontrol: Tehlikeyi fark edemiyor
Ayrıca partnerin fiziksel gücü “ortalamanın altında”, “ortalama” ya da “ortalamanın üzerinde” olarak tanımlandı.
Sonuç net: Niyet her şeyden önemli
Sonuçlar çarpıcıydı: Koruma isteği, partnerin çekiciliğini fiziksel gücünden bağımsız olarak ciddi biçimde artırdı. Buna karşılık, tehlike karşısında geri çekilen partnerlerin çekicilik puanları keskin biçimde düştü.
Araştırmaya göre, savunmaya geçme niyeti başlı başına çok değerli bir özellik. Üstelik bu etki, partnerin güçlü ya da zayıf olmasına bakılmaksızın ortaya çıktı.
Kadınlar için 'vazgeçilmez,' erkekler için daha esnek
Cinsiyete göre bazı farklar da gözlendi. Kadınların erkek partnerleri değerlendirmesinde, korumaya isteksiz olmak adeta "ilişkiyi bitiren" faktör oldu. Koruma davranışı sergilemeyen erkeklerin çekicilik puanları çarpıcı biçimde düştü.
Erkekler ise kadın partnerlerde koruma isteğini önemli bulsa da, isteksizliğe karşı daha toleranslı davrandı. Bu asimetri, evrimsel teorilerle uyumlu bir tablo çiziyor.
Araştırma, fiziksel gücün tamamen önemsiz olmadığını da gösterdi. Kadınlar güçlü erkekleri bir miktar daha çekici buldu. Ancak ayrıntılı analizler, bunun nedeninin gücün kendisi değil, güçlü erkeklerin daha istekli şekilde koruyacağı varsayımı olduğunu ortaya koydu.
Araştırmanın en şaşırtıcı bulgularından biri, korumaya çalışıp başarısız olan partnerlerin de son derece çekici bulunmasıydı. Bazı senaryolarda partner araya giriyor ancak saldırgan tarafından etkisiz hale getiriliyordu. Buna rağmen, bu partnerler, hiç müdahale etmeyenlerden çok daha çekici değerlendirildi.