Yeni yayımlanan bir araştırmaya göre, düzenli olarak geç saatlerde yatma alışkanlığı kalp krizi veya inme riskini potansiyel olarak artırabilir.
Yeni bir araştırma, gece geç saatlere kadar uyanık kalan ve gece aktif olan kişilerin, kalp ve damar sağlığı açısından risk altında olabileceğini ortaya kondu.
Çalışmaya göre “gece kuşlarının”, erken kalkanlara kıyasla kalp krizi veya felç geçirme olasılığı %16 daha yüksek.
Brigham and Women’s Hospital ve Harvard Tıp Okulu’ndan çalışmanın baş yazarı Sina Kianersi, “‘Gece kuşları’ sıklıkla sirkadiyen uyumsuzluk yaşıyor; yani iç vücut saatleri doğal gün-gece ışık döngüsü veya günlük rutinleriyle örtüşmeyebiliyor,” dedi.
Kianersi, gece geç saatlere kadar ayakta kalanların kalp-damar sağlığını etkileyebilecek davranışlara daha yatkın olduğunu da belirtti; bunlar arasında sağlıksız beslenme, sigara kullanımı ve yetersiz uyku bulunuyor.
Journal of the American Heart Association'da yayımlanan çalışma, ortalama yaşı 57 olan 300 binden fazla yetişkini inceleyerek uyku alışkanlıklarının kalp-damar sağlığını nasıl etkilediğini değerlendirdi.
Katılımcıların yaklaşık yüzde 8'i kendilerini 'kesinlikle gececi' olarak tanımladı. Bu da genellikle gece geç saatte yattıkları ve günün ilerleyen saatlerinde en yüksek aktivite düzeyine ulaştıkları anlamına geliyor.
Kalp-damar sağlığı; kilo, kolesterol, kan şekeri ve tansiyonun incelenmesinin yanı sıra sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite, sigara içmeme ve iyi uyku kalitesi gibi ölçütlerle değerlendirildi.
Gececilerde kötü kalp-damar sağlığı görülme sıklığı yüzde 79 daha yüksekti.
Araştırmacılar ayrıca geç yatma ile kötü kalp-damar sağlığı arasındaki ilişkinin kadınlarda daha güçlü olduğunu tespit etti.
Çalışmanın birkaç kısıtı var. Bir kişinin sabahçı mı yoksa akşamcı mı olduğunu ifade eden kronotip, tek bir öz-bildirim sorusuyla tek bir zamanda ölçüldü; bu yaklaşım yaşam boyunca ortaya çıkan değişimleri yakalayamayabilir ya da bazı yanlış sınıflandırmalara yol açabilir.
Daha iyi kalp sağlığı için yol haritası
Sağlık uzmanlarına göre bu bulgular, daha iyi kalp-damar sağlığına ulaşmak için sağlıklı alışkanlıklara dair bir yol haritası olarak da görülebilir.
Chicago'daki Northwestern Üniversitesi'nde görev yapan ve araştırmada yer almayan Profesör Kristen Knutson, 'Bu bulgular, gececilerde görülen daha yüksek kalp hastalığı riskinin kısmen sigara ve uyku gibi değiştirilebilir davranışlardan kaynaklandığını gösteriyor. Dolayısıyla akşam tiplerinin kalp-damar sağlıklarını iyileştirmek için seçenekleri var,' dedi.
Gececilerin doğası gereği daha sağlıksız olmadığını vurgulayan Knutson, çalışmanın sağlıklı yaşam tarzını sürdürmenin önemini ortaya koyduğunu da ekledi.
Knutson, 'Doğası gereği geç saatlere kadar ayakta kalanlara yönelik hedefli programlar, yaşam tarzı davranışlarını iyileştirmelerine ve kalp-damar hastalığı risklerini azaltmalarına yardımcı olabilir,' diye ekledi.
Zayıf sirkadiyen ritimlerin riskleri
Sirkadiyen ritimler güçlü olduğunda, biyolojik saat 24 saatlik günle iyi uyum sağlar ve temel vücut işlevleri için net sinyaller gönderir. Ritimleri daha güçlü olanlar, programları ya da mevsimler değişse bile uyku ve günlük aktivite için düzenli bir planı sürdürme eğilimindedir.
Biyolojik saatin bozulması, ister düzensiz uyku ya da yeme alışkanlıkları, jet lag, vardiyalı çalışma ya da gece ışığa maruz kalma nedeniyle olsun, obezite, kalp hastalığı, tip 2 diyabet ve yüksek tansiyon riskindeki artış dahil birçok sağlık sorunuyla ilişkilendiriliyor.
Yakın tarihli bir çalışma ayrıca zayıf sirkadiyen ritimler ile demans arasında bir bağlantı bulunduğunu da ortaya koydu.