Daha önce yapılan çalışmalar da GLP-1 ilaçlarını kullanan kişilerde kalp krizi ve felç gibi kalp-damar hastalıklarının riskinin daha düşük olduğunu göstermişti.
Yeni bir araştırma, zayıflama ve tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan GLP-1 ilaçlarının kalp krizi geçiren hastalarda iyileşme sürecini destekleyebileceğini ortaya koydu.
Bilim insanlarına göre bu ilaçlar, kalp krizi sonrası oluşabilecek ek doku hasarını azaltabilir ve ameliyat sonrasında ortaya çıkabilecek komplikasyon riskini düşürebilir.
İngiltere’deki Bristol Tıp Fakültesi’nden çalışmanın baş yazarı Svetlana Mastitskaya, kalp krizi hastalarının yaklaşık yarısında ana damar açılmış olsa bile kalp kasındaki küçük damarların dar kalmaya devam ettiğini belirtti.
Araştırmanın sonuçları Nature Communications dergisinde yayımlandı. Bulgular, GLP-1 agonisti ilaçların kalbin bazı bölgelerine kan ulaşamamasıyla ortaya çıkan “no-reflow” (kanın yeniden akamaması) durumunu önleyebileceğini gösterdi.
Kan akışını iyileştiriyor
Araştırma kapsamında bilim insanları kemirgenler üzerinde deneyler yaptı ve bulguların insanlarda da geçerli olup olmadığını test etmek için laboratuvarda yetiştirilen kalp hücrelerini inceledi.
Sonuçlara göre GLP-1 ilaçları, kalpteki damarların etrafında bulunan kas hücrelerini gevşeterek ve potasyum kanallarını aktive ederek kan akışını artırıyor. Böylece daralan damarların genişlemesi sağlanıyor ve kalp dokusunda oluşabilecek ek hasar riski azalıyor.
GLP-1 reseptör agonistleri, vücudun doğal olarak ürettiği ve iştah ile kan şekerini düzenleyen GLP-1 hormonunun etkisini taklit ederek kişilerin daha uzun süre tok hissetmesini sağlayan ilaçlar olarak biliniyor.
Kalp sağlığına etkileri
Daha önce yapılan çalışmalar da GLP-1 ilaçlarını kullanan kişilerde kalp krizi ve felç gibi kalp-damar hastalıklarının riskinin daha düşük olduğunu göstermişti.
ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), 2024 yılında semaglutid içeren Wegovy adlı ilacın kalp krizi ve felç riskini azaltmak amacıyla kullanımını onayladı.
Araştırmalar, bu kardiyovasküler faydaların yalnızca kilo kaybına bağlı olmadığını da ortaya koyuyor. Son klinik deneylerde bu ilaçları kullanan hastalarda kalp krizi ve felç vakalarının belirgin şekilde azaldığı görüldü.
Uzmanlara göre GLP-1 ilaçları; iltihabı azaltarak, tansiyonu düzenleyerek, kolesterol ve kandaki yağ düzeylerini düşürerek ve damar sağlığını destekleyerek kalp hastalığı riskini azaltabilir.
Sağlıklı yaşam tarzı hala önemli
Bununla birlikte uzmanlar, ilaçların tek başına yeterli olmadığını ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının hâlâ temel rol oynadığını vurguluyor.
Harvard Üniversitesi’nin yakın tarihli bir çalışması, GLP-1 ilaçlarını kullanan tip 2 diyabet hastalarında sağlıklı yaşam tarzının kalp sağlığı üzerindeki faydaları daha da artırdığını gösterdi.
Araştırmada sağlıklı yaşam alışkanlıkları arasında şu unsurlar yer aldı:
- dengeli beslenme
- düzenli egzersiz
- sigara kullanmamak
- yeterli uyku
- düşük alkol tüketimi
- stres yönetimi
- sosyal bağlar ve destek
- opioid bağımlılığı olmaması
Bu sekiz alışkanlığın tamamına uyan kişilerin, yalnızca bir veya daha azına uyanlara kıyasla yüzde 60 daha düşük risk taşıdığı belirlendi.
Harvard Üniversitesi’nden araştırmacı Frank Hu, “GLP-1 ilaçlarının çok etkili olduğu bir dönemde bile yaşam tarzı alışkanlıkları diyabet yönetimi ve kalp-damarı hastalıkları riskini azaltmada merkezi önemini koruyor,” dedi.