Avrupa’nın sağlık egemenliği baskı altında. Sanayiden, kurumlardan ve sivil toplumdan uzmanlar, AB’nin bu zorluklarla başa çıkıp çıkamayacağını 17 Mart’taki Euronews Sağlık Zirvesi’nde tartışacak.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, bu yılın başlarında Brüksel'de büyükelçilere seslendi: "Sağlık güvenliği, ulusal güvenliktir.”
REKLAM
REKLAM
Son dönemdeki jeopolitik gerilimler, Avrupa'nın sağlık sistemlerini ve ilaç tedarik zincirlerini ciddi biçimde zorladı.
COVID-19 pandemisi, Ukrayna'daki savaş ve ABD gibi uluslararası ortaklardaki son siyasi değişimler, Avrupa Birliği'nin sağlık alanındaki manzarasını sarstı.
Son yıllarda AB, yaşlanan nüfus ve zaten zorlanan sağlık sistemleri eşliğinde tedarik zinciri aksamaları, ilaç ve iş gücü kıtlığı, gümrük vergisi tehditleri ve nitelikli beyin göçüyle karşı karşıya kaldı.
Küresel sağlık düzeni de darbe aldı. ABD'nin Dünya Sağlık Örgütü'nden (DSÖ-WHO) çekilme ve tüm insani ve kalkınma amaçlı dış yardımları durdurma kararı, önemli bir boşluk yaratarak yeni aktörler ve dinamikler için kapı araladı.
Peki Avrupa Birliği, küresel sağlıkta lider konumunu korumaya ve kendi sınırları içinde hem rekabet gücünü hem de istikrarı güvence altına almaya hazır mı?
Başlıca zorluklar neler?
Avrupa'nın ilaç ve biyoteknoloji sektörü, ticaret ve araştırma alanında küresel ölçekte temel bir dayanak konumunda. İlaç sektörü olmasa, Avrupa İlaç Endüstrileri Federasyonu'na (EFPIA) göre, AB'nin ticaret dengesi 147 milyar euroluk fazladan 47 milyar euroluk açığa dönerdi.
Sektör, yılda yaklaşık 55 milyar euroyu araştırma ve geliştirmeye (Ar-Ge) yatırıyor ve yaklaşık 320 milyar euroluk ihracat üretiyor. Bu da onu EFPIA'ya göre AB'nin ticaret fazlasına en büyük katkıyı yapan tek sektör haline getiriyor.
Ancak son analizler, Avrupa'nın zemin kaybettiğini gösteriyor.
Son yirmi yılda bölge, küresel Ar-Ge yatırımlarındaki payının yaklaşık yüzde 25'ini kaybetti. 2010 ile 2022 arasında AB ilaç Ar-Ge'si her yıl ortalama yüzde 4,4 büyürken, bu oran ABD'de yüzde 5,5, Çin'de ise yüzde 20,7 oldu.
Draghi raporu, ilaç ve biyoteknolojiyi, Avrupa'nın yatırım yapması ve rekabet gücünü yeniden kazanması gereken on stratejik sektörden biri olarak belirledi.
AB ne yapıyor?
Avrupa Birliği, bunlara mevzuat ve düzenlemelere ilişkin çok sayıda girişimle karşılık verdi.
AB Biyoteknoloji Yasası, biyoteknolojinin pazara daha hızlı ulaşmasına yardımcı olacak ve Birliğin rekabet gücünü artıracak bir çerçeve oluşturmayı amaçlıyor.
Buna paralel olarak, AB'nin ilaç mevzuatının elden geçirilmesi, yirmi yıllık ilaç kurallarını baştan aşağı yeniliyor. Yeni çerçeve, şirketleri Avrupa'da üretim ve ticarileştirmeye teşvik etmek için düzenleyici koruma sürelerini uzatıyor.
Son olarak Kritik İlaçlar Yasası, hayati ilaçların tedarikini güvence altına almayı ve bağımlılıkları azaltmayı hedefliyor.
AB'nin bu araçlarının yeterli olup olmayacağı, 17 Mart'taki Euronews Sağlık Zirvesi'nde tartışmaların odağında olacak. Sanayiden, kamu kurumlarından, araştırma merkezlerinden ve sivil toplumdan sağlık uzmanları, Avrupa'nın tıbbi egemenliğe giden yolunu ele alacak.
