Yıllar önce ülkede yok edildiği ilan edilen, larvaları canlı dokuyla beslenen parazit bir sinek, Teksas'ın güneyindeki sığırlarda yeniden tespit edildi.
ABD Tarım Bakanlığı, çarşamba günü yaptığı açıklamada, ülkenin en büyük sığır üreticisi eyaleti olan Teksas'ın güneyinde Yeni Dünya vida kurdu (NWS) sineğinin tespit edildiğini doğruladı.
REKLAM
REKLAM
Vida kurdu, yaşam döngüsünün bir bölümünü sıcak kanlı hayvanların ve insanların doku ve etleriyle beslenerek tamamlayan parazitik bir sinek türü.
Dişi sinek, yumurtalarını açık yaralara ya da mukozalara bırakıyor; bunlardan çıkan larvalar çevredeki dokuyu yiyerek besleniyor.
Vakanın, Meksika sınırına yaklaşık 80 kilometre mesafedeki Teksas'ın LaPryor yerleşiminde, üç haftalık bir buzağıda tespit edildiği, Tarım Bakanı Brooke Rollins tarafından açıklandı. Bu, 1966'dan bu yana bölgede görülen ilk vaka.
Rollins, ülkede sineğe ilişkin başka bir bulgunun rapor edilmediğini, yetkililerin de larvaların çiftlik hayvanları için tehdit oluşturmasına karşın gıdayı istila etmediğinin altını çizdiğini söyledi. Uygun tedaviyle, enfeste buzağının bile iyileşmesinin beklendiği belirtiliyor.
Rollins, “Bu istilanın, zararlının ülkemize yerleşmesiyle sonuçlanacağına inanmak için hiçbir neden yok” dedi.
Teksas Eyalet Veterineri Bud Dinges, 20 kilometrelik bir karantina bölgesi ilan ederek, bu alanın dışına çıkacak sıcak kanlı tüm hayvanların - evcil hayvanlar dahil - muayeneden geçirilmeden taşınmasını yasakladı.
Yeni Dünya vida kurduyla ilgili başka vakalar görüldü mü?
Bu zararlı, onlarca yıl boyunca Amerikan sığır endüstrisi için tekrarlayan bir sorun oldu; Florida ve Teksas sıcak noktalar olarak biliniyordu. ABD, 1960'lar ve 1970'lerde büyük ölçüde eradikasyonu başardı.
ABD'de enfestasyonlar nadir görülse de, etkilenen bölgelerden dönen yolcularda vakalar bildirildi.
ABD sağlık yetkilileri, Ağustos 2025'te El Salvador'a seyahat etmiş Marylandli bir kişide bir vaka doğrulamıştı. Hasta iyileşti ve yetkililer parazitin daha fazla bulaştığına dair bir kanıt bulamadı.
Bundan önceki son salgın, Eylül 2016'da, Miami'nin güneyinde Atlas Okyanusu ile Meksika Körfezi arasında uzanan tropik takımada Florida Keys'te, ağırlıklı olarak yabani geyikler arasında görülmüştü. Salgın, ertesi yılın başında daha fazla yayılmadan kontrol altına alındı.
Sinek nasıl kontrol altına alınabilir?
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'ne (FAO) göre, vida kurdu uzun yıllar boyunca Kuzey ve Orta Amerika'dan başarıyla eradike edildi, ancak şu anda Güney Amerika ile Karayipler'in bazı bölgelerinde endemik durumda.
Son beş yılda parazit, Orta Amerika ve Meksika genelinde yeniden yayılmaya başlayarak, ilk görüldüğü alanların büyük bölümünü geri aldı.
Başlıca eradikasyon aracı, kimyasal pestisit kullanmadan, radyasyonla kısır erkek sinekler üretilen kısır böcek tekniği (SIT).
FAO, SIT'in etkili olabilmesi için yara bakımı, yakın takip ve güçlü bir sürveyans sistemiyle birleştirilmesi gerektiğini vurguluyor. ABD, sineğin ülkeye girişini engellemek için son dönemde bu yöntemi kullanıyor.
Dişi sinekler, birkaç ay süren yaşamları boyunca yalnızca bir kez çiftleşiyor; eğer kısır bir erkekle eşleşirlerse yumurtalar açılmıyor ve popülasyon zamanla azalıyor.
Bu teknik, Zika, dang humması ve sarıhumma gibi hastalıkların başlıca taşıyıcıları olan Asya kaplan sivrisineği ve Mısır sivrisineği gibi diğer hastalık taşıyan böcekleri durdurmak için de uygulanıyor.
Rollins, ABD Tarım Bakanlığı'nın hazırlıklarına yeterince güvendiğini ve “toplu bir istila tehdidi bulunmadığına” inandığını söyledi.
İnsanlar için riskler ve belirtiler neler?
Larvalar insandan insana bulaşmıyor ve genel olarak halk için çok düşük düzeyde bir risk oluşturuyor.
ABD sağlık otoritelerine göre, insanlar, sineklerin bulunduğu bölgelere seyahat ettiklerinde ve özellikle uyurken gündüz saatlerinde uzun süre dışarıda kalırlarsa risk altında olabiliyor.
Etkilenen bölgelerde yaşayan, çalışan ya da uzun sürelerini çiftlik hayvanları veya diğer sıcak kanlı hayvanların yakınında geçirenler için de risk daha yüksek.
Enfeksiyon belirtileri arasında nedeni açıklanamayan, ağrılı ve iyileşmeyen yaralar ya da ülserler; enfestasyon bölgesinden gelen kötü kokulu bir akıntı veya kanama; ayrıca açık yaralarda ya da ağız, burun, göz, kulak veya genital bölgede kurtçuk görülmesi ya da hareket hissi yer alıyor.
Yeni Dünya vida kurdu Avrupa'da kalıcı mı?
Sinek Avrupa'da yerleşik değil ve şimdiye kadar herhangi bir salgın bildirilmedi.
Ancak yükselen sıcaklıklar böceklerin yaşam alanlarını giderek genişletiyor ve uluslararası seyahatle bağlantılı tek tük vakalar olasılık dışı görülmüyor.