Muhalifler, alanın Londra'nın iki ana finans bölgesine yakınlığı nedeniyle İngiltere'nin ulusal güvenliğine yönelik potansiyel bir tehdit olduğu konusunda uyarıda bulundu.
İngiltere, Çin ile ilişkileri güçlendirme hedefi doğrultusunda, güvenlik risklerine ilişkin milletvekillerinden gelen yaygın itirazlara rağmen, Çin’in Londra’nın merkezinde büyük bir yeni büyükelçilik inşa etme planlarını salı günü onayladı.
Eleştirmenler, Avrupa’daki en büyük Çin büyükelçiliği olması beklenen söz konusu yapının casusluk faaliyetleri için kullanılabileceği, ayrıca sürgündeki Çinli muhaliflerin izlenmesi ve baskı altına alınması riskini artırabileceği uyarısında bulunuyor.
Büyükelçilik planları, Çin hükümetinin 2018 yılında Londra Kulesi yakınlarındaki Royal Mint Court’taki araziyi 225 milyon sterlin (259 milyon euro) karşılığında satın almasının ardından, itirazlar ve protestolar nedeniyle uzun süredir tartışma konusu oluyordu.
İngiltere Yerel Yönetimler Bakanı Steve Reed, yaşanan gecikmeler ve hukuki itirazların ardından projeye resmen onay verdi.
Büyükelçilik yaklaşık 20 bin metrekarelik bir alanı kapsayacak ve Londra'daki birçok Çin resmi binasının yerini alacak.
İngiliz hükümeti yaptığı açıklamada, “Bu karar alınırken tüm maddi ve hukuki unsurlar dikkate alınmıştır. Karar, mahkemede başarılı bir şekilde itiraz edilmediği sürece kesindir,” ifadelerini kullandı.
Başbakan Keir Starmer liderliğindeki hükümet, son aylarda Çin’e yönelik casusluk ve siyasi müdahale iddialarının artması ve bu durumun planlanan büyükelçilikle ilgili güvenlik endişelerini güçlendirmesi nedeniyle kararını defalarca ertelemişti.
Muhalifler, söz konusu geniş alanın Londra’nın iki ana finans merkezi arasında hassas finansal verileri taşıyan yer altı fiber optik kablolarına tehlikeli derecede yakın olduğunu savunuyor.
Planlara karşı çıkanlar arasında yer alan muhalifler ve aktivistler ise, çok sayıda Çinli yetkiliye ev sahipliği yapacak bir büyükelçiliğin, Çin’in yurt dışındaki muhaliflere yönelik baskısını daha da artıracağını dile getiriyor.
Starmer'ın Çin ziyareti
Ana muhalefetteki Muhafazakâr Parti’nin lideri Kemi Badenoch, pazar günü yüzlerce protestocuyla birlikte proje alanında düzenlenen gösteriye katıldı. Protestocular, “Çin mega büyükelçiliğine hayır” sloganları attı.
Badenoch, “Milletvekillerimizi casusluk faaliyetleriyle hedef alan bir ülkenin burada böyle bir süper büyükelçiliğe sahip olmasını istemiyoruz,” dedi.
Çin’in ihlallerine karşı durulması gerektiğini vurgulayan Badenoch, “Beni endişelendiren, şu anda Çin’den korkuyor gibi görünen bir hükümetle karşı karşıya olmamız,” ifadelerini kullandı.
Hükümet ise yaptığı açıklamada, “Ulusal güvenlikten sorumlu hiçbir kurumun, kabloların yakınlığı ya da diğer yer altı altyapıları gerekçesiyle teklife yönelik bir endişe dile getirmediğini veya itirazda bulunmadığını” savundu. Buna karşın, İngiltere güvenlik servislerinin büyükelçilik projesine onay verdiği belirtildi.
Çin, projeye onay verilmesinin yedi yıl gecikmesinden şikâyet ederek, İngiltere'nin süreci “sürekli olarak karmaşıklaştırdığını ve siyasallaştırdığını” savundu.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Jian, büyükelçiliğe onay verilmemesi halinde “ortaya çıkacak sonuçlardan Birleşik Krallık tarafının sorumlu olacağını” söyleyerek uyarıda bulunmuştu.
Başbakan Keir Starmer, ulusal güvenliğin korunmasının tartışmaya açık olmadığını vurgularken, buna karşın İngiltere'nin Asya’nın süper gücüyle diplomatik diyalog ve iş birliğini sürdürmesi gerektiğini dile getirdi.
Onayın, Starmer’ın uzun süredir beklenen Çin ziyaretinin önünü açmasının yanı sıra, Birleşik Krallık’ın Pekin’deki büyükelçiliğinin genişletilmesine zemin hazırlaması bekleniyor. Yakından izlenecek bu ziyaret, 2018’den bu yana bir İngiliz lider tarafından Çin’e yapılacak ilk ziyaret olacak.