Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa’nın ABD olmadan güvenliğini garanti edemeyeceğini ima eden NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin açıklamalarına karşı çıktı.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen cumartesi günü, Avrupa'nın kendi güvenliğini garanti altına almasına dair daha bağımsız olması konusunda "hayal kurmaya devam edebileceğini" öne süren NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'ye doğrudan meydan okudu.
REKLAM
REKLAM
Münih Güvenlik Konferansı'nda konuşan Avrupa Komisyonu Başkanı, kıtadaki güvenlik tablosunun çok daha detaylı olduğunu söyledi ve Avrupalı liderleri AB ülkeleri arasında karşılıklı savunma taahhütlerine ivme kazandırmaya çağırdı.
Cumartesi günü yaptığı açıklamada, "Avrupa'nın karşılıklı savunma maddesini hayata geçirme zamanının geldiğine inanıyorum," dedi. "Karşılıklı savunma AB için isteğe bağlı değil, bir zorunluluktur."
AB ülkelerinin çoğu aynı zamanda dünyanın en büyük savunma güvenlik ittifakı olan NATO'nun da müttefiki olmakla birlikte, bloğun kurucu antlaşmalarında Madde 42.7'de yer alan karşılıklı savunma hükmü şimdiye kadar hayata geçirilememişti. Donald Trump'ın ikinci başkanlık görevine başlamasından bu yana, Avrupa'nın karşılıklı savunmasının ne anlama geldiğini kesin terimlerle tanımlamak için bir baskı var.
Von der Leyen ayrıca NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin Avrupa'nın şu anda kendi güvenliğini tek başına garanti altına alabilecek durumda olmadığı yönündeki sözlerine de atıfta bulundu.
Avrupa Komisyonu Başkanı Münih Güvenlik Konferansında yaptığı konuşmanın ardından, "Sevgili dostum, sadece statüko devam etmiyor ya da bölünme ve parçalanma yok. Arada çok şey var ve statüko ne bizim için ne de ABD için tatmin edici değil," dedi.
"Sürekli olarak bir başkasına yaslanmadan gücümüzü geliştirelim," diye ekledi.
Geçen ayın sonlarında Rutte, Avrupalı milletvekillerine "Avrupa Birliği'nin ya da bir bütün olarak Avrupa'nın ABD olmadan kendini savunabileceğini düşünen varsa, hayal kurmaya devam etsin. Bunu yapamazsınız. Biz yapamayız. Birbirimize ihtiyacımız var," dedi.
NATO şefi, Washington'un desteğinin kaybını telafi etmek için Avrupa ülkelerinin şu anki hedef olan yüzde 5 yerine gayri safi yurtiçi hasılalarının (GSYH) yüzde 10'unu harcamaları gerektiğini savundu.
"Kendi nükleer kapasitenizi geliştirmeniz gerekecek. Bu da milyarlarca ve milyarlarca euroya mal olur," dedi. "Bu senaryoda, özgürlüğümüzün nihai garantörü olan ABD nükleer şemsiyesini kaybedersiniz. Bu yüzden size iyi şanslar!"
Cumartesi günü konferansta yaptığı konuşmada von der Leyen, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşının başlamasından bu yana yaklaşık yüzde 80 oranında artan harcamalarla Avrupa'nın savunma konusunda "başarılı" olduğunu savundu. Ancak Komisyon Başkanı, Avrupa'nın sadece harcama yapmanın ötesine geçmesi gerektiğini ve "hiçbir tabunun tartışmasız kalamayacağını" söyledi.
2009'dan bu yana yürürlükte olan 42.7 sayılı maddeye atıfta bulunan Komisyon Başkanı, "Bu taahhüt ancak güven ve kabiliyet üzerine inşa edilirse bir ağırlık taşır," dedi.
Madde, “Bir AB ülkesi kendi topraklarında silahlı saldırıya uğrarsa, diğer AB ülkeleri ellerindeki tüm imkânlarla yardım ve destek sağlamakla yükümlüdür” hükmünü içeriyor.
42.7’nci Madde bugüne kadar yalnızca 2015 yılında Paris’te gerçekleştirilen terör saldırılarının ardından işletildi. Ancak söz konusu düzenleme, genel olarak NATO’nun kolektif savunma maddesine kıyasla daha zayıf görülüyor.
NATO taahhütleri kapsamında, bir müttefike saldırı düzenlenmesi halinde diğer üyeler — Amerika Birleşik Devletleri de dahil olmak üzere — savunmaya katılmakla yükümlüdür. AB’nin 27 üyesinden 23’ü aynı zamanda NATO üyesidir.
AB dijital kuralları konusunda 'geri adım atmayacak'
Von der Leyen ayrıca AB'nin kendisini savunabilecek bir pozisyona gerçekten hazır olabilmesi için "daha hızlı karar alması gerektiğini" vurguladı.
"Bu da oy birliği yerine nitelikli çoğunluğun sonucuna güvenmek anlamına gelebilir. Bunun için Antlaşmayı değiştirmemize gerek yok. Elimizdekini kullanmamız gerekiyor."
Ayrıca, İngiltere liderliğindeki Ortak Sefer Gücü ve Ukrayna için Gönüllüler Koalisyonu'na atıfta bulunarak, bloğun özellikle diğer ortaklarla ortaklık yoluyla "yaratıcı" olması çağrısında bulundu.
"Şimdi yapmamız gereken şey, yeni güvenlik işbirliklerinin geçici başlangıçlarını resmileştirmektir. Bu da elbette İngiltere, Norveç, İzlanda ya da Kanada gibi en yakın ortaklarımızla çalışmakla başlar," dedi.
"Bu hayati ortaklarımızın çoğuna sunduğumuz teklifleri arttırmak istiyoruz. Bu da, bu son derece istikrarsız dönemde, Avrupa'nın ve özellikle de İngiltere'nin güvenlik, ekonomi ya da demokrasilerimizi savunma konularında daha da yakınlaşması gerektiği anlamına geliyor."
Von der Leyen ile görüşmeye katılan İngiltere Başbakanı Keir Starmer da bu mesajı yineleyerek, İngiltere'nin referandumdan 10 yıl sonra, Ukrayna savaşı bağlamında "aciliyet" arz eden bir mesele olarak AB ile ilişkilerini yeniden başlatması gerektiğini söyledi.
Starmer, "Bunun aciliyeti var, çünkü savunma ve güvenlik konusunda, Ukrayna çatışmasına kadar karşı karşıya olduğumuz gerçeğe gerçekten uyanmadığımızı düşünüyorum," dedi.
Avrupa bir bütün olarak savunması için "yeterince şey yapmadı" ve kendisini güçlendirmek için "bu anı yakalamalı". Starmer ayrıca "AB'nin karşı karşıya olduğu zorluklar ışığında AB ile daha da yakınlaşmak istiyoruz," dedi.
Von der Leyen, savunmanın ötesinde, Avrupa'nın enerjiden teknolojiye kadar her alanda bağımsız olması gerektiğini söyledi. "Başka bir seçenek yok," diye uyardı.
"Avrupa yaşam tarzı - demokratik temelimiz ve vatandaşlarımızın güveni - yeni şekillerde sorgulanıyor."
"Bölgelerden gümrük tarifelerine ya da teknoloji düzenlemelerine kadar her konuda" diye ekleyerek, tercihli erişimi güvence altına almak için ortaklarına gümrük vergisi tehdidinde bulunan ve AB'nin dijital kurallarını ifade özgürlüğüne saldırı olarak nitelendiren ABD'ye üstü kapalı bir göndermede bulundu.