Hürmüz Boğazı etrafındaki çatışma küresel güçlerin ilgisini çekmeye başlarken, gemicilik ve enerji akışındaki aksamalar daha geniş ekonomik etkilere dair endişeleri arttırıyor.
Avrupa ülkeleri ve Japonya, İran ile savaşın somut bir askeri rol belirlenmeksizin deniz taşımacılığını aksatmaya devam etmesi nedeniyle Hürmüz Boğazı'nda güvenliğin arttırılmasına yönelik çabaları desteklemeye hazır olduklarını açıkladı.
REKLAM
REKLAM
İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Hollanda ve Japonya'nın da aralarında bulunduğu ülkeler yaptıkları ortak açıklamada ticari gemilere yönelik saldırıları kınayarak su yolundan güvenli geçişin sağlanmasına yardımcı olmaya ve küresel enerji piyasalarında istikrarı desteklemeye hazır olduklarını belirttiler.
Aynı zamanda, denizcilik verileri boğazın tamamen kapatılmadığını gösteriyor. Mart ayının ilk iki haftasında aralarında petrol tankerlerinin de bulunduğu yaklaşık 90 gemi su yolundan geçiş yaptı. Bu normal seviyelerin çok altında, ancak sınırlı trafiğin devam ettiğini gösteriyor.
Analistler boğazın artık seçici bir şekilde işlediğini, bazı gemilerin geçişine izin verilirken diğerlerinin daha yüksek risklerle karşı karşıya kaldığını söylüyor.
Denizde kesinti ve saldırılar
Kriz, 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a saldırı başlatmasıyla başladı ve Körfez'deki nakliye rotalarının güvenliğine ilişkin endişeleri artırdı.
Birkaç gün içinde tankerler saldırılarda hasar gördü ve riskler arttıkça nakliye şirketleri seferlerini ertelemeye başladı.
Malta bandıralı bir konteyner gemisi boğazdan geçerken bir mermi tarafından vuruldu ve mürettebatı gemiyi terk etmek zorunda kaldı.
Gemicilik verileri düzinelerce geminin Körfez sularında yavaşladığını ya da beklediğini gösterirken, operatörler dar geçitten geçişin güvenli olup olmadığını yeniden değerlendiriyor.
Çatışmaların başlamasından bu yana bölgede en az 20 gemi saldırıya uğradı.
İran, topraklarına yönelik saldırıların devam etmesi halinde boğazdan geçmeye çalışan gemileri hedef alabileceği uyarısında bulundu.
Enerji piyasalarına etkisi
Kesintiye rağmen, bazı gemiler genellikle belirli koşullar altında geçmeye devam etti.
İran'la bağlantılı ya da Tahran'la ilişkilerini sürdüren ülkelerden gelen gemiler transit geçiş yapabilenler arasında yer alırken, diğerleri güvenli geçiş için diplomatik düzenlemelere bel bağladı.
İran çatışma sırasında petrol ihraç etmeye devam etti ve ticaret verileri, trafikteki yavaşlamaya rağmen milyonlarca varilin sevk edildiğini gösteriyor.
Yaşanan aksaklık küresel enerji piyasalarını da etkiledi; petrol fiyatları hızla yükselirken, sigortacılar ve operatörler boğazdan geçmenin risklerini hesaba kattıkça nakliye ücretleri de arttı.
Hürmüz Boğazı, küresel petrol arzının yaklaşık beşte birini ve Körfez'den yapılan önemli sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatını taşıyan dünyanın en önemli enerji rotalarından biridir.