Sayımı tamamlanan oylara göre, anayasa reformu seçmenlerin yaklaşık yüzde 55'i tarafından reddedilirken, 'evet' oyları yüzde 45'te kaldı. Referanduma katılım oranı ise yüzde 59 olarak gerçekleşti.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, hükümeti için kritik bir sınav olarak görülen yargı reformuna ilişkin referandumda, ilk sonuçların seçmenlerin büyük çoğunluğunun değişikliği reddettiğini göstermesinin ardından yenilgiyi kabul etti.
Pazartesi günü bir açıklama yapan Başbakan Meloni, referandumdan çıkan sonucu kabul ettiğini ancak istifa etmeyeceğini duyurdu.
Meloni, X hesabı üzerinden yaptığı paylaşımda, "İtalyan halkı kararını verdi. Biz de bu karara saygı duyuyoruz. Bu sonuç ciddiyet ve kararlılıkla ülkenin iyiliği için çalışmaya devam etme ve bize emanet edilen yetkiyi onurlandırma sözümüzü değiştirmiyor," ifadelerini kullandı.
Seçmen 'hayır' dedi
Sayımı tamamlanan oylara göre, anayasa reformu seçmenlerin yaklaşık yüzde 55'i tarafından reddedilirken, "evet" oyları yüzde 45'te kaldı. Referanduma katılım oranı ise yüzde 59 olarak gerçekleşti.
Söz konusu reform, İtalya'da yargı sistemini kökten değiştirmeyi hedefliyordu. Teklif edilen düzenleme; hakim ve savcıların kariyer yollarının birbirinden ayrılmasını, Yüksek Yargı Kurulu'nun (CSM) iki ayrı yapıya bölünmesini ve yeni bir Disiplin Mahkemesi kurulmasını öngörüyordu.
Mevcut sistemde İtalya, hakim ve savcıların aynı meslek kuruluşuna bağlı olduğu birleşik bir yargı yapısına sahip. Bu sistemde hukukçular aynı giriş sınavına giriyor ve kariyerleri boyunca hakimlik ile savcılık rolleri arasında geçiş yapabiliyor.
Parlamento onayı yetmemişti
Ekim 2025'te parlamentoda kabul edilen reform paketi, halk oylamasına gidilmesini engelleyecek olan üçte ikilik çoğunluğa ulaşamadığı için referanduma sunulmuştu. "Onaylayıcı referandum" niteliği taşıyan bu oylamada, yasanın yürürlüğe girmesi için salt çoğunluk yeterliydi ve herhangi bir katılım barajı şartı aranmıyordu.
Meloni’nin İtalya'nın Kardeşleri (FdI) partisinin Meclis Grup Başkanı Galeazzo Bignami, farklı bir sonuç beklediklerini belirterek, "Bu, merkez sağın ortak bir teklifiydi. Tüm koalisyon 2022'de bu reform için taahhüt vermişti. Zaferin bize, yenilginin ise başkalarına ait olduğu söylenemez," dedi.
Muhalefetten 'hata' eleştirisi
Yeşil Sol İttifakı kurucularından Nicola Fratoianni, sağ koalisyonun yargıdaki denetim mekanizmalarını altüst etmek istediğini savunarak, "Onlar için işler kötü gitti. 'Evet' safında yer alanlar hem içerik hem de siyasi açıdan bariz bir hata yaptılar," açıklamasında bulundu.
2016 yılında kendi sunduğu anayasa reformu referandumunu kaybettikten sonra başbakanlıktan ve Demokrat Parti liderliğinden istifa eden Italia Viva lideri Matteo Renzi ise, hükümete "halkın sesine kulak verme" tavsiyesinde bulundu.
Öte yandan, Ulusal Hakimler Birliği Başkanı Cesare Parodi de pazartesi günü istifasını açıkladı. Kararın ailevi nedenlerle alındığı belirtilse de, istifanın zamanlamasının referandum sonuçlarıyla örtüşmesi dikkat çekti.
Reform karşıtları, düzenlemenin yargı bağımsızlığını zedeleyeceğini ve hükümetin yargı üzerindeki kontrolünü artıracağını savunuyordu. Meloni ise bu iddiaları reddederek reformun yargı sistemini daha verimli hale getireceğini öne sürüyordu.
Ekim 2022'den bu yana İtalya hükümetine liderlik eden Giorgia Meloni'nin görev süresi 2027 yılında doluyor.