İran'ın ham petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90'ı Basra Körfezi'nin kuzeyindeki bu küçük ada üzerinden ülkeyi terk ediyor ve bu petrolün büyük bir kısmı Çin ve diğer Asya pazarlarına gidiyor.
ABD Başkanı Donald Trump pazartesi günü yaptığı açıklamada, savaşı sona erdirecek bir anlaşmayı kabul etmemesi halinde İran'ın Hark Adası'ndaki petrol ihracat merkezini ve diğer petrol kuyuları ile enerji santrallerini yok etmekle tehdit etti.
REKLAM
REKLAM
Trump, kendisine ait Truth Social platformu üzerinden yaptığı paylaşımda, ABD'nin Tahran'daki "daha makul bir rejimle" "ciddi görüşmeler" içinde olduğunu yazdı.
Trump paylaşımında şu ifadelere yer verdi: "Büyük ilerleme kaydedildi ancak herhangi bir nedenle kısa süre içinde bir anlaşmaya varılmazsa -ki muhtemelen varılacak ve Hürmüz Boğazı derhal 'ticarete açılmazsa,' İran'daki bu hoş 'konaklamamızı,' şimdiye kadar kasıtlı olarak 'dokunmadığımız' tüm elektrik üretim santrallerini, petrol kuyularını ve Hark Adası'nı (ve muhtemelen tüm tuzdan arındırma tesislerini) havaya uçurarak ve tamamen yok ederek sonlandıracağız."
Basra Körfezi'nin kuzeyinde, İran kıyılarının 24 kilometre açığında yer alan Hark Adası, ülkenin petrol ihracatı ve ekonomisi açısından merkezi bir öneme sahip.
Enerji altyapısına yönelik herhangi bir saldırı, halihazırda uçurumun kenarına gelmiş olan küresel petrol piyasaları için de ciddi sonuçlar doğurabilir.
İran'ın ham petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90'ı bu ada üzerinden ülkeyi terk ediyor ve büyük bir kısmı Çin ve diğer Asya pazarlarına gidiyor.
Nispeten küçük olan Hark Adası, yaklaşık 8 kilometre uzunluğunda ve 4-5 kilometre genişliğinde. Ancak bu küçük ada; depolama tankları, boru hatları ve açık deniz yükleme terminalleri dahil olmak üzere kapsamlı bir altyapıya ev sahipliği yapıyor.
Ada terminallerinde, çok büyük ham petrol gemilerinin yanaşmasına olanak tanıyan derin su erişiminin de yardımıyla günde yaklaşık 1,3-1,6 milyon varil ham petrol yüklenebiliyor.
Trump'ın sosyal medya paylaşımı, pazar günü Financial Times'a (FT) verdiği bir röportajda, İran'ın petrolünü almak istediğini söylemesi ve ABD birliklerinin Hark ihracat merkezini ele geçirip kontrol edebileceğini öne sürmesinin ardından geldi.
Röportajda Trump tercihinin "İran'daki petrolü ele geçirmek" olduğunu, bunun da Hark'ı ele geçirmeyi gerektireceğini vurguladı.
"Belki Hark Adası'nı alırız, belki de almayız," diyen Trump, şunu da sözlerine ekledi: "Pek çok seçeneğimiz var."
Röportajda ayrıca Trump, ABD'nin İran'da hala vurmak istediği yaklaşık 3 bin hedef olduğunu ancak "oldukça hızlı bir şekilde bir anlaşma yapılabileceğini" de söyledi.
Trump pazar günü geç saatlerde Air Force One uçağında gazetecilere yaptığı açıklamada, ABD'nin İran'la "doğrudan ve dolaylı" müzakereler yürüttüğünü söyledi.
Trump, "Bu müzakerelerde son derece iyi gidiyoruz ama İran'ı asla bilemezsiniz çünkü onlarla müzakere ediyoruz ve sonra her zaman onları havaya uçurmak zorunda kalıyoruz," dedi.
Karışık mesajlar
Trump'ın yorumları, doğrudan müzakerelerin yapıldığını defalarca reddeden Tahran'la çelişmeye devam ediyor.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Baghaei pazartesi günü yaptığı açıklamada, Tahran'a Trump yönetiminden 15 maddelik bir öneri geldiğini kabul etti ancak şu ana kadar Washington ile doğrudan bir müzakere yapılmadığını belirtti.
Daha önce de İran Meclis Başkanı Muhammed Bagher Kalibaf, Pakistan'daki görüşmeleri bölgeye daha fazla ABD askeri sokmak için bir kılıf olarak değerlendirmişti.
Devlet medyasına göre, İranlı güçlerin "kendilerini ateşe vermek ve bölgedeki ortaklarını sonsuza kadar cezalandırmak için Amerikan birliklerinin sahaya inmesini beklediklerini" söyledi.
ABD daha önce de Hark Adası'ndaki askeri mevzileri hedef alan hava saldırıları düzenlemişti. İran, ABD birliklerinin kendi topraklarına girmesi halinde Körfez ülkelerine yönelik kendi kara işgalini başlatmak ve Basra Körfezi'ni mayınlamakla tehdit etti.
Amfibi bir işgal gücünün Hark'a ulaşması için Hürmüz Boğazı'ndan ve Basra Körfezi'nin büyük bölümünden geçmesi gerekiyor.
Uzmanlar adayı elde tutmanın da zor olacağını çünkü füze ve insansız hava araçlarının yanı sıra adanın İran anakarasının topçu menzili içinde olacağını belirtiyor.