"Kucaklayan Sözcükler" projesi, yazar Maria Saraiva de Menezes’in girişimi olup Lizbon’daki Alcântara Belediye Kütüphanesi ile Bengala Mágica derneğinin ortak çalışmasıdır.
Pedro, Dídia Lourenço’nun oğlu, altı aylıkken görme yetisini kaybedince anne, diğer ailelerle birlikte, benzer durumdaki çocuklara ve gençlere yardım eden Bengala Mágica (kaynak Portekizce) derneğini kurmaya karar verdi. Hikaye okumak ve dinlemek her çocuk için vazgeçilmez olduğundan, derneğin şimdi Lizbon’daki Alcântara Belediye Kütüphanesi ile, farklı kişiler tarafından okunan masallardan oluşan bir dizi videoyu içeren bir işbirliği var.
REKLAM
REKLAM
“Bebekliğimden beri hikaye isterdim. Konuşmaya başladığım andan itibaren annemden hep bir hikaye istedim ve o da bana okumak zorunda kalıyordu” diye anlatıyor, 10 yaşında olan ve 5. sınıfa giden Pedro.
Portekiz’de Braille alfabesiyle basılmış kitapların sayısı çok sınırlı. Söz konusu görme engelli çocuklar için en baştan bu amaçla hazırlanmış kitaplar olduğunda, Dídia Lourenço bunların sayısının çok az olduğunu ve “hepsini ezbere bildiğini” söylüyor. Daha önce yayımlanmış kitapların Braille versiyonlarının büyük kısmı, bunları ülkenin geri kalanına dağıtan, Porto’daki Santa Casa da Misericórdia’ya bağlı Centro Prof. Albuquerque e Castro (kaynak Portekizce) tarafından üretiliyor. Braille’in yanı sıra sesli kitap da son yıllarda körler ve az görenler için edebiyata erişimin yaygın bir yolu haline geldi. Yine de sunulan içerik hâlâ yetersiz.
Dídia Lourenço, bugün kitaplardaki resimleri dokunma ve diğer duyular sayesinde “görmenin” de mümkün olduğunu hatırlatıyor. Bunun nedeni, Fransa gibi ülkelerde görme engelli ve az gören çocuklara yönelik kitaplarda yaygın olan, ancak Portekiz’de hâlâ çok az bulunan dokunsal (haptik) illüstrasyonlar.
“İlk büyük hayal kırıklığım, büyük kitabevilere gidip erişilebilir kitaplar almak istememe rağmen bunları bulamamaktı. Yeni doğan her çocuk, doğduğu andan itibaren söze, dile erişebiliyor. Oğlumun da kendi yazı sistemiyle söze, yazılı dile erişim hakkı olması gerektiğini düşündüm” diyor.
Fikir, yazar Maria Saraiva de Menezes’den geldi; böylece “Palavras que Abraçam” programının manevi destekçisi ve mentoru oldu. Her şey, Lídia Jorge’nin Misericórdia adlı son kitabını okumasıyla başladı. Anlatıcının, bir huzurevine yatırılan ve yaşlılara kitap okuyan gönüllünün geri dönmesini özlemle bekleyen annesinin hikayesi, aynı şeyi yapma arzusunu uyandırdı.
Fundação Lar de Cegos (kaynak Portekizce)’ta düzenlenen yüz yüze okuma seanslarının yanı sıra, História num Copo d'Água kitabının yazarı, bu hikaye videoları projesini de başlattı. Pedro bu videoların hayranı ve bir favorisi var: Kütüphane koordinatörü Ana Gomes dos Santos’un okuduğu, António Torrado’nun Macaco de Rabo Cortado adlı hikayesi:
Hikaye koleksiyonu büyümeye devam ediyor. Şimdiye kadar 61 kişi bu videoları kaydetmek için gönüllü oldu; toplam 115 video çekildi ve bunların 15’i şimdiden Bibliotecas de Lisboa (kaynak Portekizce) ile Bengala Mágica (kaynak Portekizce) YouTube kanallarında yayımlandı.
“Şimdilik her şey iyi gidiyor; çünkü her gün yeni hikayeler kaydediliyor, arşiv büyüyor, bu da kapsayıcı bir faaliyet. Portekizce konuşulan dünyadaki ve tüm dünyadaki herkes için; dünyanın herhangi bir ülkesinde insanlar bu hikayeleri dinleyebilir” diyor Saraiva de Menezes.
Bir sonraki adım, işitme ve konuşma engelli çocuklar için benzer bir program oluşturmak: “Proje giderek daha kapsayıcı hale geliyor. Associação Portuguesa de Surdos (kaynak Portekizce) ile, Portekiz İşaret Dili için bir gönüllü havuzu oluşturmayı amaçlayan bir ortaklık yürütüyoruz” diyor Ana Gomes dos Santos. Kütüphane koordinatörü, programa gösterilen büyük ilgiyi de vurguluyor ve bunun sadece körler ve az görenler için değil, hikaye dinlemeyi seven her yaştan çocuklar ve neden olmasın, her yaştan insanlar için tasarlandığını hatırlatıyor.
Maria Saraiva de Menezes, “Arkadaşlarımıza da bulaşan bir enerjiden söz ediyoruz; böyle bir şeyi yapmayı hiç akıllarından geçirmemiş insanlar, onlara bu fırsatı verdiğimiz için bize teşekkür ediyor. Oysa asıl bizim, zamanlarını ve gönüllü emeklerini, seslerini ve sevgilerini bize sundukları için onlara teşekkür etmemiz gerekiyor; çünkü hikaye okumak tam da bu demek” diyor.
İsteyen herkes, ister Lizbon’daki Alcântara José Dias Coelho Belediye Kütüphanesi’nde yüz yüze, ister uzaktan, bu bağlantı (kaynak Portekizce) üzerinden, seçtiği bir hikayeyi okumak için kayıt yaptırabiliyor.