Avrupa’da bu yazın yakıcı sıcakları 16 binden fazla ek ölüme yol açarken, AB Sağlık Güvenliği Komitesi hükümetlere sıcak dalgalarına tepki yerine uzun vadeli, sistematik planlama çağrısı yapıyor.
Son dönemdeki aşırı sıcak hava dalgası, Avrupa genelinde binlerce ek can kaybına (kaynak İngilizce) yol açtı. İklim değişikliğinin sıcak hava dalgalarını daha sık ve daha şiddetli hale getirmesinin beklendiği bir dönemde, ciddi sınır ötesi sağlık tehditlerine hazırlığı ve bunlara verilen yanıtları koordine eden komite, Avrupa’nın dayanıklılığını güçlendirmeyi hedefleyen tavsiyelerini açıkladı.
REKLAM
REKLAM
Verilen mesaj son derece net: Dünyada en hızlı ısınan kıta olan Avrupa yeterince hazırlıklı değil.
Komitenin 30 Temmuz’da kabul edilen görüşüne göre, birçok AB ülkesindeki kamu sağlık sistemleri uzun süren aşırı sıcak dönemleriyle başa çıkmak için hâlâ "yetersiz şekilde hazırlanmış" durumda. Komite, giderek büyüyen bu tehditle mücadelenin, kısa, orta ve uzun vadeli önlemleri bir araya getiren "sektörler arası, hükümetin tüm birimlerini ve toplumun tamamını kapsayan bir yaklaşım" gerektirdiğini savunuyor.
Sağlık üzerindeki etkiler, güneş çarpmasının çok ötesine uzanıyor. Uzun süreli yüksek sıcaklık dönemleri ölüm oranlarını artırıyor, mevcut tıbbi durumları ağırlaştırıyor ve sağlık sistemleri üzerindeki yükü büyütüyor. Aynı zamanda bitki ve hayvan sağlığını etkileyerek geçim kaynakları ve ruh sağlığı üzerinde dolaylı sonuçlara yol açıyor.
Aşırı sıcaklar, bozulan hava kalitesi, kritik altyapının zarar görmesi ve çevresel tahribat yoluyla halk sağlığı üzerinde ilave sonuçlar doğuran orman yangını riskini de artırıyor.
Yaşlılar, çocuklar, hamile kadınlar, kronik hastalığı olanlar, açık havada çalışanlar ve diğer kırılgan gruplar en yüksek risk altındaki kesimler arasında yer alıyor.
Komite, üye ülkeleri hükümet birimleri ve kamu otoriteleri arasında koordinasyonu güçlendirmeye, Sıcaklık ve Sağlık Eylem Planlarının düzenli olarak güncellenmesini ve halk sağlığı ile sivil koruma kurumları tarafından ortaklaşa geliştirilmesini sağlamaya ve AB’nin Erken Uyarı ve Müdahale Sistemi aracılığıyla bilgi paylaşımını iyileştirmeye çağırıyor. Ayrıca, çocukları, yüksek sıcaklıklara maruz kalan çalışanları ve büyük toplu etkinliklere katılanları daha iyi korumak için kanıta dayalı önlemler alınmasını istiyor.
Görüş ayrıca, sağlık çalışanlarının sıcaklıkla ilişkili hastalıkları tanıyıp yönetebilmeleri için özel eğitimlerle daha donanımlı hale getirilmesi ve turistlere ile mevsimlik, sınır ötesi ve ulaşım sektörü çalışanlarına yönelik çok dilli tavsiyelerle kamu iletişiminin geliştirilmesi gerektiğinin altını çiziyor. Aynı zamanda, kalıcı veri açıklarının kapatılması ve Avrupa İklim ve Sağlık Gözlemevi aracılığıyla sıcak hava dalgalarının sağlık üzerindeki etkilerine ilişkin daha güçlü bir kanıt temeli oluşturulması çağrısında bulunuyor.
Bu tavsiyeler, Avrupa Komisyonu’nun 2026 sonuna kadar tamamlanması beklenen Avrupa Entegre İklim Dayanıklılığı Çerçevesi’ni hazırladığı bir dönemde geliyor; söz konusu çerçevenin, aşırı sıcaklar da dâhil iklimle ilgili risklere karşı Birliğin hazırlık düzeyini artırması bekleniyor.