Son Dakika

Son Dakika

Genetiği değiştirilmiş bebeklere İngiltere'den yeşil ışık

Okunan haber:

Genetiği değiştirilmiş bebeklere İngiltere'den yeşil ışık

Genetiği değiştirilmiş bebeklere İngiltere'den yeşil ışık
Metin boyutu Aa Aa

Doğmamış bebeklerin genetiğinin değiştirilmesine yeşil ışık yakıldı. İngiltere'deki Nuffield Biyoetik Konseyi, belirli şartlar altında bebeklerin DNA'sına müdahale edilebileceği yolunda bir rapor hazırladı. Ancak müdahale ile bebeğin sağlıklı genlerine zarar verilebileceği öne sürüldü.

Konsey, kalıtımsal genom düzenleme müdahalelerinin etik kabul edilebilmesi için gereken temel ilkeleri,

  • Doğacak bebeğin refahını ve geleceğini güvence altına alması,

  • Toplumda ayrımcılık ya da bölünmelere yol açmaması

olarak açıkladı.

Konsey ayrıca kalıtımsal genom düzenlemelerinin ancak

  • Kullanımı ve olası etkileri hakkında geniş ve kapsayıcı kamuoyu tartışması sağlanması,

  • Klinik güvenlik standartları oluşturmak için daha fazla araştırma yapılması,

  • Birey, gruplar ve toplum için olumsuz etki ve risklerin uygun şekilde değerlendirilmesi, gerekli tedbirlerin alınması ve takibi

şartlarının yerine getirilmesi halinde uygulanabileceğini belirtti.

DNA üzerinde yapılan değişiklikler, sağlıklı genlere zarar verebilir

İnsan embriyosundaki genleri değiştirme olasılığı uzun zamandır tartışma konusu. Genetik teknolojideki son gelişmeler, bilim insanlarına canlı hücreler üzerinde oynayarak DNA'nın değiştirebilme fırsatı sağlıyor. Elde edilen prosedürler sayesinde bilim insanları sperm, yumurta ve embriyolardaki genetik kodu değiştirerek gelecek neslin gelişimini etkileyebilir.

İngiltere ve diğer bazı ülkeler de her ne kadar doğmamış bebeklerin genetiği üzerinde oynanması yasak olsa da, dünya çapında yapılan deneyler DNA üzerindeki düzeltmelerin hatalı genlerin neden olduğu ciddi hastalıkları engelleyebileceğini gösteriyor.

Diğer yandan Nature Biotechnology dergisinde yayınlanan bir çalışmada İngiliz araştırmacılar, genom düzenleme için en popüler araç olan Crispr-Cas9'un, DNA'ya düşünüldüğünden daha fazla hasar verdiğini, hatalı olan genleri düzeltmek isterken sağlıklı genlere zarar verme ihtimalinin oldukça yüksek olduğunu açıkladı.

Toplumsal eşitsizlik artabilir

Bir embriyonun DNA'sında yapılan herhangi bir değişikliğin sperm veya yumurtalar da dahil olmak üzere tüm hücreleri etkileyerek bu genetik değişikliklerin gelecek tüm nesillere aktarılma ihtimali de diğer bir tartışma konusu.

DNA düzenlemesi ayrıca klasik tüp bebek (IVF) yöntemiyle genetik kodu yeniden yazılan ve ebeveynlerinin arzu ettiği özelliklere sahip 'tasarım bebekler'in çoğalması riskini de arttırıyor. Nuffield tarafından yayımlanan raporda, etik ve adil toplum yapısını bozmamak için uygulamaların ancak bebeğin çıkarına olması ve toplum için hiçbir yan etkisi bulunmaması halinde olabileceğini duyurdu.

Rapor, hükümeti neye izin verilip verilmemesi gerektiği ile ilgili konular hakkındaki tartışmalara yön vermek için bir organ kurmaya çağırıyor.

Çalışmada yer almayan Harvardlı genetik bilimci George Church, raporun 'gen düzenlemelerinin dezavantaj, ayrımcılık ya da toplumdaki bölünmeyi arttırmaması' yönündeki yol gösterici ilkeleri konusunda hemfikir olduğunu, bunun daha düşük maliyetler, kamu diyaloğu ve eğitim ile desteklenmesi gerektiğini söyledi. Church ayrıca sperm ve yumurtalardaki yaygın gen varyantlarında değişiklik yaparak bebeklerin yaklaşık yüzde 5'inin ciddi hastalıklardan kurtulabileceğini söyledi.

Ancak Kaliforniya Genetik ve Toplum Merkezi'ndeki Marcy Darnovsky raporun, üreme geninin düzenlenmesine izin verilmesinin geliştirme ve kozmetik amaçlı kullanılacağını kabul ettiğini söyledi. Darnovsky "Bunun eşitsizliği ve sosyal bölünmeyi daha da kötüleştirebileceğini kabul ediyorlar, ancak bunu bir engel olarak görmüyorlar. Aslında kalıtsal genetik mühendisliğinin sınırsız kullanımı için adeta kırmızı halı seriyorlar." şeklinde konuştu.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

AB Japonya arasında tarihi anlaşma

Parayla vatandaşlık veren ülkeler arasına Mısır da katıldı

Brexit kampanyacısı gruplara 61 bin sterlin para cezası