Son Dakika

Son Dakika

Türkiye Libya konferansından çekildi: Krizin arka planı

Türkiye Libya konferansından çekildi: Krizin arka planı
@ Copyright :
REUTERS/Guglielmo Mangiapane
Metin boyutu Aa Aa

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay, Libya'da 2011 yılından beri devam eden siyasi kriz ve iç karışıklığı bitirmek amacıyla İtalya'nın güneyindeki Palermo kentinde düzenlenen konferanstan çekildiklerini açıkladı.

Fuat Oktay, Uluslararası Libya Konferansı'ndan gayri resmi bir toplantı olması ve Türkiye'nin sürecin dışında tutulmak istenmesi sebebiyle bir gün sonra çekildiklerini duyurdu.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı derin bir hayal kırıklığı yaşadıklarını belirterek "Bu sabah bazı oyuncuların yapmış olduğu gayrı resmi toplantı Akdeniz Bölgesi içerisinde durumu kötüye doğru götürecek bir yaklaşım olmuştur. Türkiye bu toplantıyı derin bir hayal kırıklığıyla terk etmektedir.” ifadelerini kullandı.

Konferans, Libya'da 2011'deki devrimin ardından yaşanan siyasi istikrarsızlık ve karşıt gruplar arasındaki çatışmalar sonucu ortaya çıkan Birleşmiş Milletler (BM) destekli Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) ve Tobruk merkezli Temsilciler Meclisi (TM) delegelerinin ve birçok ülkenin de katılımıyla pazartesi günü başlamıştı.

Taraflar kim?

Libya'da birçok güç unsuru, ülkenin farklı bölgelerinde söz sahibi olmaya çalışıyor. Ancak en büyük tarafların doğuda büyük bir alanı yöneten General Halife Hafter ile batıda BM destekli hükümetin başkanı Fayiz es-Serrac olduğu değerlendiriliyor.

Serrac'ın başkanlığını yaptığı Ulusal Mutabakat Hükümeti, her ne kadar uluslararası arena tanınırlığa sahip olsa da, ülkenin çoğu üzerinde söz sahibi değil.

Doğuda ise Libya Ulusal Ordusu isimli silahlı gruba liderlik eden Halife Hafter ve Tobruk Temsilciler Meclisi yer alıyor. Hafter, tüm ülkenin kontrolünü eline alacağı bir yönetim arzuladığını saklamıyor.

REUTERS/Guglielmo Mangiapane
İtalya Başbakanı Guiseppe Conte ve Libya Ulusal Ordusu Lideri Halife HafterREUTERS/Guglielmo Mangiapane

Taraflar mayıs ayından beri ilk defa aynı zirvede bir araya geliyor. Serrac ve Hafter'in aynı masaya oturacağı kesin olmasa da, İtalya Başbakanı Giuseppe Conte'nin ikisiyle de birebir görüşmeler yapacağı belirtiliyor.

Daha önce Paris'te düzenlenen benzer bir konferansta ülke geneli parlamento ve cumhurbaşkanlığı seçimi yapılmasına karar verilmişti. Seçim tarihi olaraksa 10 Aralık 2018 belirlenmişti.

Ancak Libya'da çatışmaların yeniden artmasıyla müzakereler sona ermiş ve seçimlerin önceden belirlenen tarihte yapılamayacağı anlaşılmıştı.

BM süreci ele alınacak

BM Libya Özel Temsilcisi Gassan Salame'nin Eylül 2017'de sunduğu üç aşamalı eylem planına göre, ülkede 2018 sona ermeden devlet başkanlığı ve parlamento seçimlerinin yapılması amaçlanıyordu.

Ancak Selame, son açıklamasında, seçimlerin Haziran 2019'da yapılmasını ümit ettiğini, fakat öncesinde 2019'un ilk aylarında bir ulusal barış konferansının düzenlenmesi gerektiğini söyledi.

Palermo'daki konferansta uluslararası toplumun BM planına desteğinin yinelenmesi beklenirken, bunun yanı sıra siyasi istikrarın tesisi, ekonomik ve kurumsal reformlar ve güvenlik gibi konuların ele alınması planlanıyor.

Türkiye 1 gün sonra çekildi

Libya'daki geçiş sürecinin ele alınacağı konferansa Türkiye'yi temsilen Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay katıldı. Oktay, derin bir hayal kırıklığı yaşadıklarını belirterek toplantıdan çekildiklerini duyurdu.

REUTERS/Guglielmo Mangiapane

Libya'daki 17 Şubat 2011 devriminin ardından, Ankara yönetimi, Ulusal Geçiş Konseyi’ni “Libya halkının tek temsilcisi” olarak tanımıştı. Trablus’un Ulusal Geçiş Konseyi’nin tam kontrolü altında girmesini takiben de 2 Eylül 2011'de Trablus’a Büyükelçi atayan ilk ülke Türkiye olmuştu.

Türkiye, BM'nin kolaylaştırıcılığında Libya’da yürütülen siyasi diyalog sürecini aktif biçimde destekliyor.

Siyasi krizin arka planı

Afrika'nın en büyük petrol rezervlerine sahip ülkesi Libya'da 42 yıllık Muammer Kaddafi dönemi, 17 Şubat 2011'de başlayan ayaklanmaların ardından NATO müdahalesiyle sona erdi. Ancak rakip siyasi otoritelerin neden olduğu istikrarsızlık, geçiş dönemindeki başarısızlıklar ve silahlı grupların yol açtığı şiddet nedeniyle ülke 7 yıldır düzene kavuşamadı.

Libya'da 2014 yılında gerçekleşen tartışmalı seçimlerin ardından başkent Trablus ile doğuda Tobruk kentinde rakip siyasi otoriteler ortaya çıktı.

Trablus-Tobruk ayrımı ülkenin kurumları arasında çekişmeye yol açıyor. İki ayrı merkezin meşruiyet için yarıştığı, rakip ulusal petrol şirketleri, rakip merkez bankaları gibi kurumlar, güvenlik yönünden sıkıntıdaki ülkenin istikrarını daha da zora sokuyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Yalçın Karatepe: Mevcut tablo, konkordato ilan eden şirketlerin artacağını gösteriyor

Hollandalı bilim insanlarından uçabilen böcek dronelar

Bilim insanları kilogramın tanımını değiştirmek için toplanıyor: Sabit ağırlık yerine kuantum