Son Dakika

Son Dakika

"Makedonya" Anlaşması Yunan Parlamentosu'nda; Atina sokakları gergin

"Makedonya" Anlaşması Yunan Parlamentosu'nda; Atina sokakları gergin
@ Copyright :
REUTERS/Costas Baltas
Metin boyutu Aa Aa

Yunanistan'ın başbakanı Aleksis Çipras'ın Makedonya Başbakanı Zoran Zaev'le vardığı ve bu ülkenin adını Kuzey Makedonya Cumhuriyeti olarak değiştirmesini öngören anlaşma Yunanistan Parlamentosu'nda oylanıyor.

Parlamento'da 24 Ocak Perşembe günü geç saatlerde beklenen oylama, 300 sandalyeli mecliste 200'den fazla milletvekilinin söz almak istemesi nedeniyle cuma gününe ertelenirken, anlaşmayı protesto eden göstericiler ile polis arasında arbede yaşandı.

Aralarında aşırı sağ gruplar ve din adamlarının da bulunduğu yaklaşık iki bin kişi, anlaşmanın oylanması için genel kurul görüşmeleri sürerken Meclis'in bulunduğu Sintagma Meydanı'nda toplandı.

"Makedonya" anlaşması Meclis'te oylanırken Atina sokakları karıştı

Yunanistan Başbakanı Aleksis Çipras'ın Meclis'teki konuşması sırasında, bir grup göstericinin taş ve havai fişeklerle saldırısına polis göz yaşartıcı gaz ve ses bombalarıyla karşılık verdi.

Gerginliğin büyümesi üzerine, Yunan çevik kuvvet ekipleri göstericileri dağıtmak için copla müdahalede bulundu. Meydanda kovalamaca yaşanırken, çevredeki çok sayıda kişi de göz yaşartıcı gazdan etkilendi.

Öte yandan Yunanistan Komünist Partisi'nin (KKE) çağrısıyla da 4 binin üzerinde gösterici, Atina'daki ABD Büyükelçiliği önünde toplandı.

İki ülke arasındaki anlaşmanın ABD'nin baskısıyla gerçekleştiğini savunan KKE sempatizanları, hükümet ve NATO karşıtı slogan attı. Gösteri, konuşmaların ardından sona erdi.

Yunan basınında yer alan haberlere göre, ülkenin ikinci büyük kenti Selanik'te de anlaşma karşıtı göstericiler ile polis arasında arbede yaşandı.

Atina'da geçen pazar günü de on binlerce kişi, anlaşmayı protesto etmiş, çıkan olaylarda polis ve göstericilerden yaralananlar olmuştu.

Makedonya Meclisi anlaşmayı iki hafta önce onaylamıştı

Makedonya meclisi, ülkenin isminin resmen 'Kuzey Makedonya Cumhuriyeti' (Republika Severna Makedonija) olarak değiştirilmesini içeren yasayı geçen 11Ocak'ta onayladı.

120 sandalyeli mecliste yapılan oylamada 81 milletvekili ülkenin isminin değiştirilmesine 'evet' dedi.

Öneriye karşı çıkan İç Makedon Devrimci Örgütü-Makedonya Ulusal Demokratik Birliği (VMRO-DPMNE) öncülüğündeki muhalefet ise Yunanistan ile varılan anlaşma kapsamında sunulan tasarıyı, oylamaya katılmayarak boykot etti.

Anlaşmanın hayata geçirilmesi için Yunanistan meclisinin de kabul etmesi gerekiyor.

27 yıldır çözülemeyen isim krizi

Makedonya'nın komşusu Yunanistan ile bağımsızlığını ilan ettiği 1991'den bu yana yaşadığı isim ihtilafı, iki milyon nüfusa sahip Balkan ülkesinin AB yolundaki en büyük engel.

Yunanistan, kendi sınırları içinde "Makedonya" isimli bir bölge bulunduğu gerekçesiyle bu ülkenin isminin değiştirilmesini talep ediyordu. Antik dönemde Makedon Kralı olan Büyük İskender'in tarihi ve kültürel mirası iki ülke arasında tartışma konusu.

Tarafların 2017 yılında başlayan müzakerelerine tepki olarak başkent Atina'da gösteriler yapıldı. Yunan halkının yarısından fazlasının "Makedonya" isminin içinde olduğu bir ülkeyi kabul etmediği belirtiliyor.

Makedonya'nın uluslararası tanınırlığı, ülkenin BM Genel Kurulunda oy birliğiyle BM üyeliğine kabul edildiği 1993 yılının nisan ayında kesinlik kazanmış ancak Yunanistan'ın itirazıyla geçici referans olarak "Eski Yugoslavya Cumhuriyeti Makedonya" (FYROM) adıyla üyeliğe kabul edilmişti.

Türkiye ve birçok ülke Makedonya'yı anayasal adı olan "Makedonya Cumhuriyeti" olarak tanıyor.

Çözüme doğru ilk adım 17 Haziran 2018'de tarafların imzaladığı anlaşmayla atıldı

Yunanistan ile Makedonya arasında uzun yıllardır yaşanan "isim sorununun" çözümüne ilişkin tarihi anlaşma 17 Haziran'da imzalanmıştı.

Yunanistan Başbakanı Aleksis Çipras ve Makedon mevkidaşı Zoran Zaev

Ülkenin adının "Kuzey Makedonya Cumhuriyeti" olarak değiştirilmesini öngören anlaşmayı, Makedonya Meclisinde ilk olarak 20 Haziran'da onaylamıştı.

Cumhurbaşkanı Gyorge İvanov ise 26 Haziran’da düzenlediği basın toplantısında, bu anlaşmanın Makedonya Anayasası’na karşı olduğunu söyleyerek, imzalamayacağını açıklamıştı.

Cumhurbaşkanı olarak sorumluluklarını, Makedonya Anayasası, yasalar ve ülkenin çıkarları doğrultusunda yerine getirdiğini vurgulayan İvanov, "Bu yüzden Yunanistan ile Makedonya arasındaki isim sorununa yönelik anlaşmayı imzalamama kararı aldım." ifadesini kullanmıştı.

Makedon meclisi, büyük tartışmalara neden olan ve revize edilen anlaşmayı Temmuz ayında ikinci kez onaylamış, böylece süreç Cumhurbaşkanı İvanov’un vetosunu aşarak başlatılmıştı.

Sürecin son ayağı olan isim değişikliği ile ilgili madde 11 Ocak'ta oylandı ve kabul edilmesi için gerekli olan üçte ikilik oy oranına ulaşıldı.

Makedonya'nın AB yolundaki en büyük engeli kalktı

Atina ve Üsküp arasındaki diplomatik ilişkilerde başlıca kriz konularının başında gelen sorun Brüksel tarafından yakından takip ediyor. Zira Birliğin, Batı Balkanlar'da izlediği genişleme politikası kapsamında ilişkiler yürüttüğü ve AB’ye aday ülke statüsüne sahip olan 'Makedonya'nın yakın dönemde tam üyeliği gündeme gelecek.

Üsküp'ün bu çabaları Atina yönetimi tarafından engelleniyordu. Yunanistan müzakereler sırasında isim konusunda anlaşılması durumunda kullandığı veto yetkisinden vazgeçeceği sözünü vermişti.

AB'ye üyelik başvurusunu 2004 tarihinde yapan Makedonya 2005'te adaylık statüsü kazandı. Avrupa Komisyonu bu ülke ile katılım müzakerelerine başlanması için ilk önerisini Ekim 2009'da yapmıştı.

  • Euronews Türkçe, WhatsApp'ta ücretsiz bültenimize abone olun, Türkiye ve dünya gündeminden seçtiğimiz haberler her gün telefonunuza gelsin! Abone olmak için tıklayın