Son Dakika
Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

Suriye operasyonu Erdoğan’ın siyasi rakipleri arasındaki çatlağı nasıl ortaya çıkardı?

Cumhurbaşkanı Erdoğan
Cumhurbaşkanı Erdoğan   -   ©  REUTERS/Bernadett Szabo
Metin boyutu Aa Aa

Türkiye’nin Suriye’ye gerçekleştirdiği askeri operasyon kamuoyu yoklamalarında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a desteği arttırken bu sene yerel seçimlerde sürpriz zaferler kazanan resmi olmayan muhalif siyasi ittifak içindeki muhtemel çatlakları da ortaya çıkardı. Bu yorum, Reuters haber ajansına ait. Ajans, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ABD Başkanı Donald Trump’la görüşmek üzere Washington’da bulunduğu saatlerde “Türkiye’nin Suriye operasyonu Erdoğan’ın siyasi rakipleri arasındaki çatlağı ortaya çıkardı” başlıklı bir analiz yayınladı.

Haber ajansına göre Türkiye’nin Suriye’ye düzenlediği operasyon; 2003’te iktidara geldikten sonra son yerel seçimlerde Türkiye’nin iki büyük şehrini kaybetmesinin ardından savunmasız görünen Erdoğan’ın iktidarına onayın durgunlaşmasının ardından geldi.

Reuters’a konuşan muhalif milletvekilleri Ankara’nın Suriye’nin kuzeyindeki “Suriyeli Kürt YPG milislerine karşı sınır ötesi saldırı başlatma kararı” büyük ölçüde ülke içinde Erdoğan’ın siyasi kaderini yeniden canlandırmak amacıyla alındığını düşünüyor. Hükümet ise böyle bir gerekçeyi reddediyor.

Operasyon sonrası Erdoğan’a destek arttı

Geçtiğimiz sene yaşanan kur krizinin yol açtığı ekonomik küçülmenin etkisiyle iyice tırmanan işsizlik ve yakın zamanda parti kurmaya hazırlanan AK Parti’nin önde gelen eski üyelerinden gelen eleştirilerle Erdoğan’ın popülaritesi baskı altındaydı.

Ancak anketler NATO müttefikleri dahil uluslararası kınamalara rağmen 9 Ekim’de başlayan Suriye operasyonunu 4 kişiden 3’ünün desteklediğini gösteriyor. Metropoll’un anketine göre Erdoğan’ın iktidarına onay yüzde 48’e yükseldi. Bu oran, geçtiğimiz seneki kur krizinden sonra en yüksek destek seviyesi. 15 Temmuz darbe girişiminden bu yana Erdoğan’ın onay oranı en düşük orandaydı.

Ankara, YPG’nin “Türkiye içindeki Kürt militanlarla bağlantılı olan terörist bir grup” olduğunu söylüyor. Türkiye, “YPG savaşçılarını” sınırından uzaklaştırmak için Washington ve Moskova ile uzun istişarelerden sonra anlaşmalar yaptı.

Muhalefetteki gerilim

Analize göre ana muhalefet partisi CHP’nin askeri operasyona destek vermesi İstanbul ve Ankara büyük şehir belediyelerinin kazanmasına destek olan Kürt yanlısı HDP ile aralarının açılmasına yol açtı.

Genel olarak, ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 18’ini oluşturan Kürtlerin destek verdiği HDP operasyona karşı çıkan tek siyasi parti oldu.

HDP bu sene Mart ve Haziran ayında gerçekleşen yerel seçimlerde laik CHP ve milliyetçi İYİ Parti ittifakına dışarıdan destek vererek Erdoğan’ın kayıp yaşamasının önünü açmıştı.

REUTERS/Kemal Aslan
Suriye sınırındaki AkçakaleREUTERS/Kemal Aslan

"Amaç demokrasi ittifakını yıkmak"

Her ne kadar CHP milletvekili Sezgin Tanrıkulu işbirliğinin devam etmesinin beklendiğini söylese de bu partiler arasındaki olası bir ihtilaf Erdoğan için büyük bir rahatlama olacak. Suriye operasyonuna karşı çıkan Tanrıkulu “Şu açık ki, (Erdoğan’ın) amacı CHP’nin kurduğu demokrasi ittifakını yıkmak ve CHP’nin Kürt seçmenle kurduğu ilişkiyi zayıflatmak.” dedi.

İYİ Parti Meclis Grup Başkan Vekili Lütfü Türkkan ise anketlerin operasyona destek ile cumhurbaşkanına desteği karıştırdığını savundu. Türkkan, HDP’nin operasyona karşı çıkmasının kendileri için bir anlamı olmadığını ekledi. 600 koltuklu Türk meclisinde CHP’nin 139, İYİ Parti’nin ise 39 milletvekili bulunuyor. HDP’nin ise 62 milletvekili yer alıyor.

Halkın yaklaşık yarısı yıllardan beri Erdoğan’a güçlü destek verirken muhalefet içindeki herhangi bir bölünme Erdoğan’a meydan okuma umutlarını suya düşürebilir.

Erdoğan’a yakın kaynak: AKP ve İYİ Parti arasında yakınlaşma var

Erdoğan’a yakın bir kaynak gelecek seçimde “kimin hangi tarafta kimlerle” olacağının hayati derecede önemli olduğunu söyledi. Aynı kaynak AK Parti ile İYİ Parti arasında da “bir ısınma” olduğunu da savundu.

İYİ Parti lideri Meral Akşener, AK Parti ile yakınlaşma iddialarını reddetmişti.

Reuters’in gördüğü bir anket CHP içindeki ikilemi de gösteriyor. Anket CHP’li seçmenin yüzde 46’sının Suriye operasyonunu desteklemediğini veya kararsız olduğuna işaret ediyor.

HDP: CHP’nin desteği AKP için can simidi oldu

HDP milletvekili Meral Danış Beştaş, CHP’nin operasyona verdiği desteğin AKP için bir can simidi olduğunu ve AK Parti’nin istediğini aldığını söyledi.

Önceki iki operasyondan hemen sonra seçimler olmuştu

Türk ordusu geçtiğimiz üç senede Suriye’nin kuzeyine iki operasyon gerçekleştirdi. Her operasyondan kısa süre sonra ülke seçime gitti. Bunlar, 2017 referandumu ve 2018 genel seçimleri. CHP Genel Başkanı Yardımcısı Ünal Çeviköz “Bu durum, operasyonun ana motivasyonunun bu olduğunu akla getiriyor.” yorumunda bulundu.