Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

AİHM Büyük Dairesi, Osman Kavala davasında başlattığı ihlal sürecinde Türkiye aleyhine karar verdi

Access to the comments Yorumlar
 Euronews
Osman Kavala
Osman Kavala   -   ©  AP Photo

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) Büyük Dairesi, Avrupa Konseyi Bakanlar Konseyi’nin Türkiye aleyhine başlattığı “ihlal süreciyle ilgili kararını bugün verdi.

AİHM, Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 46. maddesinin 1. fıkrası uyarınca sorumluluklarını yerine getirmediğine hükmetti. Karar 1'e karşı 16 oyla alındı. Türk yargıç karşı oy kullandı.

AİHM’in ilgili dairesinin 10 Aralık 2019 yılında Türkiye aleyhine verdiği kararda Kavala’nın derhal serbest bırakılmasını istediğini kaydeden Büyük Daire, Türkiye’nin sorumluluklarını yerine getirmediğine karar verdi.

Bu kararın ardından Bakanlar Komitesi, Türkiye’nin üyeliğinin askıya alınıp alınmayacağına önümüzdeki aylarda karar verecek.

Gerekçeli karar: Türkiye iyi niyetle davranmadı

AİHM’in ilgili dairesi tarafından verilen karar sonrası Kavala’nın 18 Şubat’ta 2020 tarihinde serbest bırakıldığını belirten Büyük Daire, savcılık kararıyla "darbe teşebbüsü" suçlamasıyla iş insanının aynı gün yeniden tutuklandığını bildirdi.

Büyük Daire, Kavala’ya yönelik ne yeni tutuklama kararının ne de yeni suçlamaların somut gerekçelere ve delillere dayanmadığına hükmetti.

Türkiye'nin savunmasında belirttiği tedbir ve önlemlere atıfta bulunan gerekçeli kararda, “Büyük Daire, taraf devletin iyi niyetle, Kavala kararının sonuçları ve ruhuna veya buna uygun bir şekilde hareket ettiği sonucuna varmasına izin vermediği kanaatinde.” ifadesi kullanıldı.

AİHM kararı sonrası Avrupa Konseyi, Türkiye’den yeniden Kavala’yı serbest bırakmasını istedi

AİHM’in bugünkü kararı sonrası Avrupa Konseyi’nin üç önemli organı yaptıkları ortak çağrıyla, hakkında ihlal süreci başlatılan Türkiye’ye Kavala’yı serbest bırakması için yeniden çağrı yaptı.

Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi dönem başkanı ve İrlanda Dışişleri Bakanı Simon Coveney, Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM) Başkanı Tiny Kox ve Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Marija Pejcinovic Buric, yaptıkları açıklamada,

AİHM kararının, Türkiye için “ihlal süreci” başlatan Bakanlar Komitesi’nin Ankara’nın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nden (AİHS) doğan “sorumluluklarını yerine getirmediğine” ilişkin görüşlerini teyit ettiği bildirildi.

“Bu noktada kesin bir cevap veren bugünkü AİHM kararı memnuniyetle karşılıyoruz” denilen açıklamada şu görüşlere yer verdildi.

“Türkiye’den AİHS’e taraf devlet olarak kararın gereklerine yerine getirmesini istiyoruz. Karar yerine getirilene kadar bu konu Bakanlar Komitesi gözetiminde kalmaya devam edecek.” 

Dışişleri Bakanlığından tepki: 'İnsan hakları sistemi bir kez daha sorgulandı'

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Büyükelçi Tanju Bilgiç, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (AİHM) Osman Kavala kararını, Türkiye'nin, AİHM'e ve Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesine yaptığı bildirimlere rağmen almasına tepki göstererek, "Ancak ne yazık ki, AİHM konuyla ilgili olarak bugün açıkladığı kararla beklentilerimizi boşa çıkarmış ve Avrupa insan hakları sisteminin itibarının bir kez daha sorgulanmasına sebep olmuştur" ifadesini kullandı.

Kavala kararının icrası hususunun Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi tarafından AİHM'e havale edilmesiyle ilgili Dışişleri Bakanlığının görüşlerini 2 Şubat'ta yapılan açıklamayla kamuoyuyla paylaşıldığını anımsatan Bilgiç, "Bundan sonraki aşamada süreci takip edecek olan Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin, daha önce sergilediği tarafgir ve seçici yaklaşımı bir yana bırakarak sağduyuyla ve bazı çevrelerin siyasi gündem yaratma arayışlarına mahal vermeksizin hareket etmesini bekliyoruz" dedi.

Davanın geçmişi

Bakanlar Komitesi, AİHM’in ilgili dairesinin 10 Aralık 2019’da verdiği ihlal kararı ve Kavala’nın derhal serbest bırakılmasına ilişkin hükmü yerine getirmediği gerekçesiyle Türkiye aleyhine “ihlal süreci” başlatmıştı.

Türkiye’den konu ile ilgili daha önce bilgi isteyen Bakanlar Komitesi, “ihlal süreci”nin son aşaması olarak 2 Şubat 2022’de davayı AİHM’in Büyük Dairesi’ne göndermişti.

Komite, Kavala davasının AİHM’ye havale edilmesine dair ara kararı oy çokluğuyla kabul etmişti.

Dışişleri Bakanlığı ise yaptığı açıklamada, “Avrupa Konseyi’nin Türkiye'de devam eden bağımsız yargı sürecine müdahale niteliği taşıyan yaklaşımını devam ettirdiğini ve yargı sürecine saygı ilkesini ihlal ettiğini" iddia etmişti.

Avrupa Konseyi’nde şu ana kadar üyelikten atılan ülke var mı?

Yunanistan’da, Cunta döneminde Atina aleyhindeki devlet davasında Cunta yönetiminden istenenin yerine getirilmemesi dışında bu tarihe kadar uygulamaya konmayan bir Divan kararı mevcut değildi.

Yunanistan Avrupa Konseyi’nden ihraç edilmemek için “Albaylar Cuntası” döneminde 1967 yılında kendi isteğiyle üyeliğini sona erdirdi. Atina, demokrasiye geçiş sonrası

Son olarak Bakanlar Komitesi, Ukrayna'yı işgal eden Rusya'nın üyeliğinin askıya alınmasını kararlaştırdı. Ancak, bu karar yürürlüğe girmeden Moskova, kenti isteğiyle üyelikten ayrıldığını duyurdu.

AİHM kararına uymadığı için şu ana kadar hangi ülkeye dava açıldı?

AİHM kararlarını uygulamadığı için bir Konsey üyesine karşı ilk dava 2017 yılında Azeri muhalif Ilgar Mammadov'un tutukluluğu nedeniyle Azerbaycan'a karşı açılmıştı. Mammadov, Ağustos 2018'de ise serbest bırakıldı.