Sivil Malililere yönelik şiddetin, geçen yıl BM barış gücü misyonunun ayrılmasından bu yana arttığı görülüyor.
İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), Rus paralı askerlerin Mali'de sivillere karşı, tıpkı ülke ordusu ve birlikte savaştıkları İslamcı grupların yaptığına benzer şekilde ciddi ihlallerde bulunduğunu açıkladı.
REKLAM
REKLAM
ABD merkezli insan hakları kuruluşunun perşembe günü yayınlandığı raporda, daha önce Wagner Grubu olarak bilinen "Afrika kolordusunun" bir parçası olan Rus paralı askerleri, Batı Afrika ülkesi Mali'deki cihatçılara karşı mücadelede kasıtlı olarak sivilleri öldürmekle suçlandı.
Raporda, Rus paralı askerleri ve Mali ordusunun birlikte mayıs ayından bu yana Mali'nin orta ve kuzey bölgelerinde en az 32 sivili öldürdüğünü ve en az 100 evi yaktığının tespit edildiği belirtildi.
Rapora göre, kurbanlardan yedisi bir insansız hava aracı saldırısında ölürken, dördü de zorla kaçırıldı.
Haziran ayından bu yana iki İslamcı grup, İslam ve Müslümanları Destekleme Grubu (JNIM) ve Büyük Sahra'daki İslam Devleti (ISGS) en az 47 sivili öldürdü ve binlerce kişiyi yerinden etti.
Ayrıca JNIM grubunun 1.000'den fazla evi yaktığı ve binlerce hayvanı çaldığı tahmin ediliyor.
HRW, araştırma yapmanın zorlukları nedeniyle gerçek rakamların çok daha yüksek olabileceğini ekledi.
HRW'nin kıdemli Sahel bölgesi araştırmacısı Ilaria Allegrozzi, "Wagner Grubu ve İslamcı silahlı gruplarla birlikte Mali ordusu, savaş yasalarını ihlal ederek sivilleri ve mülklerini hedef alıyor," dedi.
Allegrozzi, kuruluşunun "durumun bildirilenden daha da kötü olmasından derin endişe duyduğunu" belirterek, geçen yıl bölgede bulunan BM barış gücü misyonunun ayrılmasından sonra bilgi toplamanın çok daha zor hale geldiğini aktardı.
Bazı göz yumulan olayların şiddeti artırdığını belirten Allegrozzi, "Malili yetkililerin güvenlik güçleri, Wagner Grubu ve diğer silahlı grupların üyelerini ağır ihlallerden sorumlu tutmaması daha fazla zulmün önünü açtı," ifadelerini kullandı.
Raporda vurgulanan olaylar arasında, 8 Mayıs'ta Mali Ordusu ve Rus paralı askerleri tarafından JNIM kontrolündeki bir bölgede yer alan Barikoro köyüne düzenlenen saldırı da yer alırken, olaya dair görgü tanıkları faillerin iki erkek ve bir çocuğu öldürdüğünü belirtti.
Bir akraba, "Kuzenimin cesedini köyün batı tarafında sekiz kurşunla vurulmuş halde buldum. Metrelerce ötede iki erkeğin de kurşunlarla delik deşik edilmiş cesetlerini bulduk, bu yüzden üç çukur kazdık ve üzerlerini kumla kapattık," diyerek vahşeti anlattı.
Mali'nin orta kesimindeki Ndorgolle'den 30 yaşındaki bir adam araştırmacılara ülkenin bazı bölgelerinin karşı karşıya olduğu zorlukları anlattı.
"Bölgemiz JNIM'in hakimiyetinde ve onlarla anlaşmak zorundasınız. Size hayvan otlatmak ve balık tutmak için izin veriyorlar. Bu bir iş birliği değil hayatta kalma meselesi. Ancak onlarla anlaştığınızda, cihatçı olmasanız bile [hükümetin] hedefi haline geliyorsunuz," dedi.
Kar amacı gütmeyen araştırma grubu Armed Conflict Location & Event Data (ACLED) tarafından derlenen diğer raporlara göre de Mali'de sivillerin hedef alınması artıyor gibi görünüyor.
ACLED'e göre Mali ordusu ve müttefikleri bu yıl 1 Ocak ile 31 Ekim tarihleri arasında gerçekleştirdikleri 255 operasyonda yaklaşık 1.063 sivili öldürürken, bu rakam 2023'ün aynı döneminde 912'ydi.
Bu yılın ilk 10 ayında cihatçı gruplar ise gerçekleştirdikleri 326 saldırıda 478 sivili öldürürken, bu rakam geçen yılın ocak ayı başından ekim ayı sonuna kadar öldürülen 344 sivil sayısına göre artış gösterdi.
On yılı aşkın bir süredir, Mali'de iktidara gelen bütün hükümetler JNIM ve ISGS gruplarını bitirmeye çalışıyor. Çatışma sırasında binlerce sivil hayatını kaybetti, 350.000'den fazla kişi de zorla yerinden edildi.
Mayıs 2021'de bir darbeyle iktidarı ele geçiren ülkenin mevcut liderleri, askeri destek sağlayan Fransız birlikleri yerine Rus paralı askerlere yöneldi.
Son Fransız birlikleri, Paris'in ilk güvenlik yardımı göndermesinden neredeyse on yıl sonra, Ağustos 2022'de Batı Afrika ülkesinden ayrıldı.