Ateşkes ve olası bir barışın ardından Alman askerlerinin Ukrayna'da konuşlandırılması bir kez daha tartışılıyor.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, salı günü Paris’te düzenlenen "Gönüllüler Koalisyonu" görüşmelerinde, Almanya’nın Ukrayna’da olası bir barışın sağlanmasında askeri rol üstlenebileceğini belirtti.
Merz, ateşkes sonrası Ukrayna’ya komşu NATO ülkelerine asker konuşlandırılmasının da seçenekler arasında olduğunu söyledi ve hiçbir ihtimali şimdiden dışlamadığını vurguladı.
Fransa ve İngiltere ise bir barış anlaşmasının ardından Ukrayna’da asker bulundurmayı taahhüt ederek, gelecekteki işgalleri caydırmak amacıyla “Ukrayna genelinde askeri üsler kurulacağını” açıkladı.
Merz bu yaklaşımı açıkça desteklemese de sözleri eleştirilere yol açtı ve birçok medya kuruluşu tarafından, barış anlaşması sonrasında Alman askerlerinin de Ukrayna’ya gönderilebileceği yönünde bir işaret olarak yorumlandı.
Almanya Federal Meclisi’nde (Bundestag) Sol Parti’nin (Die Linke) Meclis Grup Eş Başkanı Sören Pellmann, Euronews’e yaptığı açıklamada, Avrupa hükümetlerinin Ukrayna’ya yönelik güvenlik taahhütleri konusunda hala “dikkat çekici biçimde muğlak” olduğunu söyledi.
Pellmann, “Almanya’nın katılmak istediği koruma gücünün nasıl bir yetkiyle hareket edeceği belirsiz. Yalnızca NATO askerlerine dayanan bir güvenlik düzenlemesi, kriz anında Rusya ile doğrudan çatışmaya girilmesi riskini taşıdığı için gerçek bir tırmanma tehlikesi barındırıyor,” dedi.
Bunun “doğru bir yol olmadığını” savunan Pellmann, “Bunun yerine, hem Ukrayna hem de Rusya tarafından kabul edilecek gerçek bir BM barış gücüne ihtiyaç var. Böyle bir BM misyonu büyük ölçüde tarafsız ülkelerden ve BRICS ülkelerinden oluşmalı. Ancak bu, Ukrayna halkı için inandırıcı bir barış güvencesi sağlayabilir,” ifadelerini kullandı.
Moskova ise Ukrayna’da herhangi bir Batılı askeri varlığa sert şekilde karşı çıkarak bu tür güçleri “meşru hedef” olarak tanımlıyor. Şu ana kadar hiçbir BRICS ülkesi, olası bir barış anlaşmasını güvence altına almak için asker göndermeyi teklif etmedi.
Merz’in açıklamaları aşırı sağdan da tepki gördü. AfD Eş Başkanı Alice Weidel, Euronews’e yaptığı açıklamada Merz’in sözlerinin “alışıldık ve tehlikeli bir örüntüyü” takip ettiğini söyledi.
Weidel, “Kendi koalisyonu içinde etkili olamayan, ülke içindeki ekonomik, enerji ve göç krizlerini çözemeyen Merz, akıl ve reel politikayı göz ardı eden bir uluslararası gösterişe girişiyor,” dedi.
Merz’in, “öngörülemez sonuçları olan bir askerî çatışmanın içine Almanya’yı sürüklemeyi göze aldığını” da sözlerine ekledi.
Paris’teki toplantının ardından düzenlenen basın toplantısında konuşan Merz, Almanya’nın askeri katkısına ilişkin herhangi bir kararın, gerekli koşullar netleştikten sonra federal hükümet ve meclis tarafından birlikte alınması gerektiğini söyledi.
Almanya’da silahlı kuvvetler doğrudan cumhurbaşkanı ya da başbakanın kontrolünde değil. Federal Savunma (Bundeswehr), “parlamenter ordu” niteliği taşıyor ve sıkı biçimde parlamentonun yetkisi altında bulunuyor.
Bu sistem, Nazi döneminde Wehrmacht’ın neredeyse hiç parlamenter denetim olmadan faaliyet göstermesinin doğrudan bir mirası. Bunun tekrarlanmaması için Bundeswehr, kurulduğu andan itibaren sıkı parlamenter denetime tabi kılındı.
Bu ilke, 1956 tarihli savunma anayasasında yer alıyor. Uygulamada bu durum, parlamentonun savunma bütçesini kontrol etmesi, daimi bir savunma komitesini denetlemesi ve askerlerin doğrudan başvurabildiği bir Silahlı Kuvvetler Parlamento Komiseri ile desteklenmesi anlamına geliyor.
Alman askerlerinin Ukrayna’ya gönderilmesi, yurt dışı görev sayılıyor. Alman yasalarına göre, yurt dışındaki tüm silahlı görevler meclisin onayını gerektiriyor. Bu kurallar 2005’ten bu yana Parlamento Katılım Yasası’nda düzenleniyor. Bu tür görevler için verilen yetkiler genellikle bir yıllık oluyor ve daha sonra parlamentonun onayıyla yenilenmesi gerekiyor.
Ayrıca kimlerin yurt dışına gönderilebileceğine dair sıkı sınırlamalar bulunuyor. Hizmet süresi 12 aydan kısa olan askerler – zorunlu askerlik hizmetini henüz tamamlamamış olanlar da dahil – kendi istekleri dışında yurt dışına gönderilemiyor.
Bundeswehr’e göre bu askerler, yabancı görevlerde yalnızca yazılı olarak açık rıza vermeleri halinde yer alabiliyor. Uygulamada yurt dışı görevler genellikle en az 12 aylık hizmet taahhüdü gerektiriyor.
Bundeswehr şu anda nerelerde görev yapıyor?
Bundeswehr halihazırda barışı koruma ve istikrar operasyonlarından eğitim ve koruma görevlerine kadar uzanan çok sayıda uluslararası misyona katılıyor. Bunlar arasında Kosova, Lübnan, Bosna-Hersek, Güney Sudan ve Batı Sahra’daki BM, AB ve NATO görevleri yer alıyor.
Almanya bu operasyonlara muharip birliklerin yanı sıra askeri gözlemciler ve diğer uzman personeli de gönderiyor.
Buna ek olarak Almanya, Kızıldeniz’de ticari gemilerin korunması, Akdeniz’de Libya’ya yönelik silah ambargosunun denetlenmesi ve NATO’nun deniz güvenliği görevleri gibi çeşitli deniz operasyonlarında da yer alıyor.
Bundeswehr ayrıca Irak ve Ürdün’de, Irak Şam İslam Devleti’ne karşı mücadelede uluslararası ortaklara ağırlıklı olarak eğitim ve danışmanlık yoluyla destek sağlıyor.
IŞİD, Avrupa Birliği (AB), Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Birleşmiş Milletler (BM) ve pek çok başka örgüt ve ülke tarafından terör örgütü olarak kabul ediliyor.