Bize Ulaşın
Reklam

Grand Ekinoks'tan Halis Karataş-Bold Pilot uyumuna: At yarışının unutulmaz hikâyeleri

Paylaş Yorumlar Google'da Euronews'ü takip edin
At yarışı, jokey ve atın birlikte yaptığı bir spor.
At yarışı, jokey ve atın birlikte yaptığı bir spor. -  ©  Bi'Talih
© Bi'Talih
By Burcu Basaran & Buse Keskin
Yayınlanma Tarihi
Paylaş Close Button

Grand Ekinoks’tan Whizbang'e, Halis Karataş’tan Selim Kaya’ya at yarışının unutulmaz at ve jokey hikâyelerini spor yazarı Niko Yenibayrak ve Bi'Talih Genel Müdürü Sebati Altunyuva Euronews’e anlattı.

Ahırdaki başka bir ata arkadaşlık etsin diye alınmıştı. Sırtındaki kambur nedeniyle yarış pistinde başarılı olması beklenmiyordu. Ancak Grand Ekinoks, 2001 yılında Gazi Koşusu'nu kazanarak Türk yarışçılık tarihinin unutulmaz şampiyonlarından biri oldu.

REKLAM
REKLAM

Grand Ekinoks'un hikâyesi, at yarışlarının yalnızca pistte geçen birkaç dakikadan ibaret olmadığını gösteren örneklerden biri. Atların yarışlara hazırlanma sürecinden jokeylerle kurdukları ilişkiye, fiziksel özelliklerinden karakterlerine ve yarış pistindeki risklere kadar bu dünyanın görünmeyen pek çok yönü var.

Euronews'e konuşan spor yazarı ve Yarıştayız Dijital Genel Yayın Yönetmeni Niko Yenibayrak ile Bi'Talih Genel Müdürü Sebati Altunyuva, Grand Ekinoks gibi unutulmaz atların hikâyelerinden hareketle yarışçılığın farklı boyutlarını, jokeylerin rolünü ve atların piste çıkana kadarki yolculuğunu anlattı.

“Kantarmasını taktırırken bile çıldırırdı”

Yenibayrak, Bold Pilot’un bugün popüler kültürün sevilen bir ögesi olduğunu hatırlatıyor ama onun gözünde Türk yarışçılık tarihinin en başarılı atı Grand Ekinoks: “Bold Pilot çok sevilen bir popüler kültür ögesi oldu artık, çok da başarılı bir attı. Ama bence Türk yarışçılık tarihinin en başarılı atı Grand Ekinoks.”

Yenibayrak, Grand Ekinoks'un 2001 yılı Gazi şampiyonu olmasının yanında, bir sezonda üç önemli koşuyu kazanarak Triple Crown yapan son safkan olduğunu belirtti. Üstelik Grand Ekinoks bu başarıya hiç beklenmedik bir yoldan ulaştı: “Başka bir ata ahırda arkadaşlık yapsın diye alınan, hiçbir koşu performansı beklenmeyen bir attı. İçinden büyük bir şampiyon çıktı.”

Yenibayrak'a göre, atın karakteri de en az hikâyesi kadar zorluydu: “Çok huysuzdu. Kantarmasını takarken bile çıldırırdı, seyislerini günlerce zorlayan, hafif deli bir attı.”

Jokey Halis Karataş ve atı Bay Nalçakan 100. Gazi Koşusu'nda.
Jokey Halis Karataş ve atı Bay Nalçakan 100. Gazi Koşusu'nda. Bi'Talih

Yenibayrak, bu hikâyenin beyazperdeyi hak ettiğini düşünüyor: “Bir daha bir atın filmi çekilecekse o da Grand Ekinoks olmalı.”

At yarışını jokeyin ve atın birlikte yaptığı bir spor olarak tanımlayan Yenibayrak, “Altınızda, iki bacağınız arasında 500 kiloluk, çok güçlü bir hayvan var. Kendi karakteri, kendi duruşu olan, çok hassas, bir bakıma çok ürkek bir hayvan.” Bir çim yarışında bir İngiliz atının saatte 65-70 kilometre hıza dahi ulaşabildiğini de sözlerine ekliyor.

Altunyuva da jokeyin yarıştaki payına dikkat çekiyor: “At kadar jokeyin de yarışta payı çok yüksek. Nasıl bir atı süreceği, ne zaman atağa kalkacağı, arkada mı önde mi gitmesi gerektiği, yarış içindeki pozisyonlaması, atı tanıması, atla ilişkisi... Başarılı jokeylerin istatistiki olarak devamlılığı bundan geliyor. Öteki türlü iyi atın üzerindeki jokey kazanırdı. Bu bir kombinasyon, ikisinin uyumu çok önemli.”

Muhteşem uyum

Yenibayrak’ın üzerinde en çok durduğu konulardan biri, at ile jokey arasındaki bağ. “Halis Karataş ile Bold Pilot arasında öyle bir uyum vardı. Kafkaslı ile Selim Kaya arasında da çok net bir uyum vardı.”

At yarışı dünyasının tanınan jokeylerinden Selim Kaya, kırbaç kullanımına karşı tutumuyla da öne çıkıyor. Kaya, 2021 yılında artık kırbaç kullanmayacağını açıklayarak herkesi bu “davaya sahip çıkmaya” ve kamçıları bırakmaya çağırdı.

Yenibayrak’a göre bir atın yarış pistine ulaşması bile başlı başına bir başarı.
Yenibayrak’a göre bir atın yarış pistine ulaşması bile başlı başına bir başarı. Bi'Talih

100'den fazla yarışa katılan Kafkaslı da Arap at yarışçılığının en başarılı isimlerinden biri olarak gösteriliyor.

Yenibayrak, at ile jokey arasındaki ilişkinin yarış sonrasındaki küçük jestlerde de kendini gösterdiğini anlatıyor: “Jokeyler finişi geçince atlarını tebrik ediyor, seviyor. Bence bu, atların da üstündekinin hissiyatını hissettiğini gösteriyor.”

Whizbang’i sakinleştiren jokey

Yenibayrak’ın verdiği yakın dönem örneklerinden biri de Whizbang: “Birden fazla farklı jokeyle koştu ama çok sorunlu bir attı. Hafif deli atlardan biriydi, asla iyi bir kariyeri olmayacağı düşünülüyordu. Bir gün Selim Kaya bindi ve onu tabiri caizse sakinleştirdi. O günden bu yana çıktığı bütün yarışları kazandı.”

Yenibayrak’a göre bu örnek, iyi bir jokeyin sahip olması gereken en önemli özelliklerden birini ortaya koyuyor: “Bir atın ruhundan anlıyor olmak.”

“Attan düşmek ikinci kattan düşmek gibidir”

Atların hızı ve gücü, yarışları hem atlar hem de jokeyler açısından riskli hale getiriyor. Yenibayrak, düşme ve kaza ihtimalinin ağır sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor: “En ufak bir şeyde, Allah korusun, çok kötü şeyler yaşanma ihtimali var. Attan düşmek ikinci kattan düşmek gibidir derler. O düşmeyi iyi beceremezseniz sonunuz kötü olabiliyor.”

Türkiye'de de yarış kazalarında hayatını kaybeden jokeyler oldu. Yenibayrak, Selim Kaya'nın kardeşi Ömer Kaya'nın da bir yarış kazasında yaşamını yitirdiğini hatırlatıyor. “Haftada bir iki kere de jokeylerin atlardan düştüğü kazalara tanıklık ediyoruz. Çok riskli bir spor.”

Bir atın piste çıkana kadarki yolculuğu

Yenibayrak’a göre bir atın yarış pistine ulaşması bile başlı başına bir başarı. “Bir atın doğduğu günden 3 yaşına kadar sağlıklı bir şekilde piste gelmesi için her şeyin inanılmaz derecede yolunda gitmesi gerekiyor. İlk yarışının ilk saniyesinde start kapağına ayağını çarpıp sakatlanabilir.”

Atların eğitimi de oldukça erken yaşta başlıyor. Yenibayrak, başlangıçta üzerlerine basit örtüler konulduğunu, ardından ağırlıkların aşamalı olarak artırıldığını ve 1,5-2 yaşına geldiklerinde jokey binmesine hazır hale getirildiklerini anlatıyor: “Bunlar 6 ay, 1 yıl süren, sabır isteyen eğitimler. Kârlılığı da aslında çok düşük. Tamamen hobi için, at sevgisi için yapılıyor. Bir at sahibinin çok şanslı olması lazım ki bundan maddi gelir elde etsin.”

Atların eğitimi de oldukça erken yaşta başlıyor.
Atların eğitimi de oldukça erken yaşta başlıyor. Bi'Talih

Yenibayrak, atların bakımının ve refahının sahipleri açısından öncelikli olduğunu söylüyor. Yarışlarda bir ata altı defadan fazla kırbaç vurulmasının yasak olduğunu, bu sınırı aşan jokeylerin at binmeme ve para cezalarıyla karşılaşabildiğini belirtiyor. Atların kaliteli yem, ot ve vitaminlerle beslendiğini anlatan Yenibayrak, bakımın kapsamını şöyle açıklıyor: “Bakımları bir insandan çok daha detaylı. İyi bakmazsanız zaten iyi bir sonuç almanız mümkün olmuyor.”

Bu kadar emeğe rağmen yarışın sonucunu önceden kestirmek kolay değil. Yenibayrak, at yarışını bu yönüyle satrançtan çok tavlaya benzetiyor.

“Eski jokeylere gidiyoruz”

Yenibayrak, jokeylikte atın karakterini anlama ve onunla uyum kurma becerisinin geleceği konusunda ise endişeli.

Bu konuda geçmişin başarılı jokeylerini örnek göstererek şöyle diyor: “Hep Halis Karataş, Selim Kaya, Saadettin Boyraz gibi 50 yaşın üstündeki eski jokeylere gidiyor. Yarış sayısı çok artıyor, her şey çok fazla kazanma odaklı, her şey tektipleşiyor. Bütün sporlarda daha çok fizikselliğe dönüldüğünü görüyoruz. Bu, benim ilerisi için endişe ettiğim şeylerden biri. Jokeylik eğitimi de dikkat edilmesi gereken konulardan biri.”

Erişilebilirlik kısayollarına git
Paylaş Yorumlar Google'da Euronews'ü takip edin

Bu haberler de ilginizi çekebilir