Pelée Yanardağı, son haftalarda artan deprem hareketliliği ve yer deformasyonu nedeniyle bilim insanlarının yakın takibine girdi.
Karayipler'deki Martinik Adası'nda yer alan ve tarihin en ölümcül yanardağlarından biri olarak kabul edilen Pelée Yanardağı, son haftalarda artan deprem hareketliliği ve yer deformasyonu nedeniyle yeniden bilim insanlarının yakın takibine girdi.
REKLAM
REKLAM
Uzmanlar kısa vadede patlama olasılığının düşük olduğunu vurgulasa da önümüzdeki haftalar ve aylarda durumun değişebileceği uyarısında bulunuyor.
Bir haftada deprem sayısı 3 katına çıktı
Martinik Volkanoloji ve Sismoloji Gözlemevi'nin verilerine göre, 24-31 Temmuz tarihleri arasında yanardağın altında 124 volkanik deprem kaydedildi.
Bu sayı, bir önceki haftada kaydedilen 45 depremin yaklaşık üç katı.
Temmuz ayının tamamında ise toplam 331 volkanik deprem tespit edildi. Bu da haftalık ortalamanın yaklaşık 85 deprem olduğu anlamına geliyor.
Bilim insanları bu tür depremlerin, yükselen magma ya da yüksek basınçlı sıcak sıvıların yer altındaki kayaçları zorlayıp çatlatması sonucu meydana gelebildiğini belirtiyor. Ancak tek başına sismik hareketlilik, mutlaka bir patlamanın gerçekleşeceği anlamına gelmiyor.
Zirvede şişme devam ediyor
Araştırmacılar yalnızca deprem hareketliliğini değil, yanardağın şeklindeki değişimleri de yakından izliyor.
Mayıs ayından bu yana Pelée'nin zirvesi çevresinde yer yüzeyinin birkaç santimetre yükseldiği belirlendi.
Şu anda zemin ayda yaklaşık 1 santimetreye yakın hızla dışa doğru genişliyor. Son dört haftada bu hızın bir miktar yavaşladığı görülse de deformasyon devam ediyor.
Bilim insanları bu şişmenin, zirvenin yaklaşık 1 kilometre altında bulunan basınçlı bir kaynaktan kaynaklandığını düşünüyor.
Volkanlarda yer kabuğunun şişmesi, yer altındaki magma odalarının dolmaya başlaması ve basıncın artması nedeniyle sık görülen erken uyarı işaretlerinden biri.
Alarm seviyesi sarıya çıkarıldı
Martinik Volkanoloji ve Sismoloji Gözlemevi, Pelée için alarm seviyesini "sarı" olarak belirledi.
Bu seviye, yanardağın normal durumunun üzerinde hareketlilik gösterdiğini ancak patlamanın yakın olduğuna dair kesin bir belirti bulunmadığını ifade ediyor.
Dikkat çeken derin deprem
Bu hafta kaydedilen depremlerin neredeyse tamamı, zirvenin yaklaşık 1-2 kilometre altında meydana geldi.
Büyüklükleri yalnızca 1 civarında olduğu için depremler adada hissedilmedi.
Ancak bilim insanlarının dikkatini çeken bir sarsıntı diğerlerinden farklıydı.
Bu deprem, deniz seviyesinin yaklaşık 5 kilometre altında, zirvenin batısında meydana geldi.
Araştırmacılar bu bölgenin, yanardağın sıcak su ve buhar sistemleri ile daha derindeki magma rezervuarı arasında kritik bir geçiş noktası olduğunu belirtiyor.
Bu derinlikte meydana gelen depremler, sıcak gazların ve sıvıların iki sistem arasında hareket ettiğine işaret edebiliyor.
Uzmanlar tek bir derin depremin yaklaşan patlama anlamına gelmediğini vurgularken, aynı bölgede benzer sarsıntıların artmasının yer altında neler yaşandığını anlamak açısından önemli bir gösterge olabileceğini ifade ediyor.
Son büyük patlama 1902'deydi
Pelée Yanardağı'nın en yıkıcı patlaması 8 Mayıs 1902'de meydana gelmişti.
Patlama sırasında oluşan aşırı sıcak gaz, kül ve kaya parçalarından oluşan piroklastik akıntı, birkaç dakika içinde o dönem Martinik'in en büyük kenti olan Saint-Pierre'i tamamen yok etmişti.
Yaklaşık 30 bin kişi yaşamını yitirmişti. Bu olay, tarihin en ölümcül volkanik felaketlerinden biri olarak kabul ediliyor.
Yanardağ daha sonra 1929-1932 arasında yeniden faaliyete geçmişti.