Türk savcılar, 450 bini aşkın yatırımcıyı etkileyen fon krizi ortasında 45 şirket ve 19 fon üzerindeki varlık kısıtını kaldırdı; karar, Erdoğan’ın partisinden bir başkan yardımcısının hisse ticareti iddiaları sonrası istifasının ardından geldi.
Türk savcıları, ülkenin yatırım fonu kriziyle ilgili soruşturmada adı geçen şirket ve fonlar üzerindeki varlık kısıtlamalarını kaldırdı. Şu anda tasfiye edilen ve değeri 18 milyar doların üzerinde olan fonlarda 450 binden fazla yatırımcının payı bulunuyor.
REKLAM
REKLAM
Sermaye piyasalarındaki yatırım fonları ve olası piyasa manipülasyonuna yönelik soruşturma kapsamında, Adalet Bakanı Akın Gürlek’in verdiği bilgiye göre hafta sonu 46 tüzel kişinin, 18 fonun ve 42 kişinin mal varlığı donduruldu.
Sermaye Piyasası Kurulu’nun yeni değerlendirmesinin ardından İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, 45 şirket ve 19 fon üzerindeki kısıtlamaları kaldırdı. Kişilere yönelik tedbirler ise yürürlükte kalıyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yatırımın, istihdamın, üretimin ve ihracatın korunmasının öncelikleri olduğunu söyledi. Piyasayı bozan faaliyetlerde bulunanlara yönelik hukuki süreçlerin süreceğini, bu faaliyetle bağlantısı olmayan kişi ve şirketlere ise işlem yapılmayacağını vurguladı.
Karar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın iktidardaki AK Partisi’nin genel başkan yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya’nın istifasının ardından geldi. Kaya, cumartesi gecesi yaptığı açıklamada, giderek büyüyen yatırım fonu krizi nedeniyle görevinden ayrılmayı talep ettiğini söyledi.
2016–2018 yılları arasında Türkiye’nin aile ve sosyal politikalar bakanı olarak görev yapan Kaya, borsa sert düşmeden kısa süre önce onlarca milyon dolar değerinde hisse sattığı iddiaları üzerine istifa etti. AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, pazar günü Erdoğan’ın istifayı kabul ettiğini açıkladı.
Çelik, “Usulsüzlük, yolsuzluk, suistimal ya da zarara yol açan herhangi bir işin içinde olan herkesin hesap vereceğini ilan ediyoruz” dedi.
Türk hisse senetleri, çok sayıda yatırım fonunu içeren olası fiyat manipülasyonu şüphesi üzerine 16 Eylül’de sert değer kaybetti.
Muhalefetteki Yeni Parti Sözcüsü Zeynel Emre, Kaya’nın, borsadaki sert düşüşten hemen önce yaptığı satıştan yaklaşık 1,3 milyar Türk lirası (23,3 milyon avro) elde ettiğini iddia etti. Emre, Kaya’nın söz konusu hisselerin çoğunu Nisan ayında, gemi inşa şirketi Özata Denizcilik’te, 63,4 milyon lira (1,1 milyon avro) karşılığında satın aldığını da öne sürdü.
Emre, satışların zamanlamasını sorgulayarak Kaya’nın yaklaşan piyasa çalkantısı hakkında önceden bilgi sahibi olduğunu iddia etti.
Kaya, iddialara doğrudan yanıt vermedi. Krizin “aydınlatılabilmesi” için görevinden ayrıldığını söyleyerek, aynı zamanda AKP Genel Başkanı olan Erdoğan’dan af diledi.
Fon krizinin nasıl gelişti?
Kriz, Sermaye Piyasası Kurulu’nun 28 Ağustos’ta getirdiği sıkılaştırılmış kuralların ardından bazı yatırım fonlarından yaşanan çıkışlarla başladı. Bu fonların bir kısmı, işlem hacmi düşük hisselerde büyük pozisyonlara sahipti; bu da fiyatları aşağı çekmeden bu hisseleri hızla satmayı zorlaştırdı. Fonlar geri çekilme taleplerini karşılamakta zorlanırken satış baskısı arttı ve Türk hisseleri 15 ve 16 Eylül’de sert düştü.
SPK, 17 Eylül’de Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1 Capital, Pardus ve Bulls Portfolio’ya ait 131 fonun tasfiye edilmesine karar verdi.
Piyasadaki çalkantı, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nı soruşturma açmaya sevk etti.
Türk yetkililer, fonların değerlerinin yapay biçimde şişirilip şişirilmediğini araştırıyor. Medya haberlerine göre etkilenen fonların toplam büyüklüğü 18 milyar doların (15,7 milyar avro) üzerinde.
Soruşturma kapsamında en az 45 kişi tutuklandı.