Güneş enerjisinden yararlanmak artık yalnızca çatılara panel yerleştirmekle sınırlı değil. Bazı şirketler, güneş panellerini doğrudan zemin kaplamalarına entegre ederek garaj girişleri, teraslar ve yaya yolları gibi alanları da elektrik üretiminde kullanmayı hedefliyor.
Avrupa'da bazı şirketler, garaj girişlerini, terasları ve yaya yollarını güneş enerjisi üreten yüzeylere dönüştürüyor. Amaç, çatıların dışında kalan alanlardan da elektrik üretmek ve hanelerin enerji maliyetlerini düşürmesine yardımcı olmak.
REKLAM
REKLAM
İran'a karşı yürütülen savaş ve Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolün enerji piyasalarında yarattığı belirsizlik, petrol ve doğal gaz fiyatlarını yükseltti. Küresel petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği boğazdaki aksama riski, Avrupa'nın enerji güvenliği ve ithalata bağımlılığı konusundaki kaygıları da artırdı.
SolarPower Europe'un yayınladığı analize göre güneş enerjisi, çatışmanın başlamasından bu yana Avrupa Birliği'nin doğal gaz ithalatında kaçınılan alımlar sayesinde 40 milyar euro tasarruf etmesine katkı sağladı. Buna karşın Avrupa'da enerji faturalarının yüksek seyretmesi, hanelerin kendi elektriklerini üretme seçeneklerine ilgiyi artırıyor.
Almanya merkezli yenilenebilir enerji şirketi Enpal, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından geçen ilk haftalarda güneş panellerine olan talebin yüzde 30 arttığını bildirdi. İngiltere'de enerji şirketi E.ON da güneş enerjisine yönelik ilginin 23 Şubat-1 Mart döneminde yüzde 23, 2-8 Mart döneminde ise yüzde 63 yükseldiğini açıkladı.
Güneş enerjisinden yararlanmak artık yalnızca çatılara panel yerleştirmekle sınırlı değil. Bazı şirketler, güneş panellerini doğrudan zemin kaplamalarına entegre ederek garaj girişleri, teraslar ve yaya yolları gibi alanları da elektrik üretiminde kullanmayı hedefliyor.
Garaj girişleri güneş enerjisi üretebilir mi?
Bu alanda faaliyet gösteren şirketlerden biri, 2016'da ilk prototiplerini tanıtan Macaristan merkezli PLATIO. Şirket, güneş enerjisi üreten zemin kaplamaları geliştiriyor ve Avrupa'nın 13 ülkesinde faaliyet gösteriyor. Ürünlerini konutların yanı sıra şehir içi alanlarda ve parklarda da kullanmayı amaçlıyor.
PLATIO, 2018'de Macaristan'ın Kecskemét kentinde bir evin garaj girişine dokuz metrekarelik güneş enerjisi sistemi kurdu. Şirketin verdiği bilgiye göre 1,7 kilovat-pik (kWp) gücündeki sistem, buzdolabı ve derin dondurucu gibi cihazların yanı sıra LED aydınlatma ve küçük mutfak aletlerinin elektrik ihtiyacını karşılamaya katkı sağlayabilecek kapasitede.
Şirket 2021'de ise Almanya'nın Frankfurt kenti yakınlarında altı daireli bir apartmanın avlusuna güneş enerjisi üreten zemin kaplamaları yerleştirdi. 6,64 kWp gücündeki bu sistemin üretim kapasitesi, şirketin hesaplamalarına göre, tipik üç odalı bir evin yıllık elektrik tüketimini karşılayabilecek düzeyde.
İngiltere merkezli SolarPave de güneş enerjisi üreten dış mekân kaplamaları üzerinde çalışıyor. Şirketin internet sitesinde Yorkshire bölgesindeki projeler arasında güneş panelli bir garaj girişi ve konut balkonunda kullanılan güneş enerjili zemin kaplaması yer alıyor.
Güneş panelli zeminler nasıl çalışıyor?
PLATIO gibi şirketler, güneş panellerini korumak için sertleştirilmiş ve kaymayı önleyici cam kullanıyor. Bu tasarım, yüzeylerin üzerinde yürünmesine ve uygun kurulumlarda araçların park edilmesine olanak tanıyor.
Zemin panellerinin verimli çalışabilmesi için yüzeyin temiz tutulması önem taşıyor. Toz ve kir, güneş ışığının hücrelere ulaşmasını engelleyerek elektrik üretimini azaltabiliyor. PLATIO ise bazı kurulumlarda tozlanmadan kaynaklanan performans kaybının yüzde 3 civarında kaldığını belirtiyor.
Bu sistemlerin gerçek üretimi; güneşlenme süresi, kurulumun yönü, gölgelenme, yüzeyin temizliği ve kullanım koşulları gibi etkenlere bağlı. Bu nedenle bir garaj girişinin ne kadar elektrik üreteceği ve hanenin tüketiminin ne kadarını karşılayabileceği, her projenin koşullarına göre değişiyor.
Elbette, zemine yatay olarak sabitlenen güneş panelleri, çatıya açılı şekilde yerleştirilen modellere göre daha az elektrik üretiyor. Bunun nedeni, günün büyük bölümünde doğrudan güneş ışığını alamamaları ve biriken kirin verimlerini düşürmesi.
Ancak bulundukları yere bağlı olarak yine de enerji faturalarınızı azaltmaya yetecek kadar elektrik üretebiliyor olabilirler. Bu nedenle böyle bir sistemin kendini kaç yılda amorti edeceğini tam olarak söylemek zor.
"Güneş alan her yüzey" çalıştırılıyor
Euronews Earth'e konuşan Küresel Güneş Konseyi CEO'su Sonia Dunlop, "İnsanlar güneş enerjisini tercih ediyor çünkü kontrolü yeniden onlara veriyor," dedi.
"Yıllarca süren dalgalı enerji faturalarının ardından, Avrupa'daki ve dünyadaki haneler enerjiyi kendi ellerine almak istiyor ve bunu yapmanın en uygun maliyetli yollarından biri güneş enerjisi."
Geleneksel çatı üstü paneller ev tipi güneş enerjisinin omurgasını oluşturmaya devam etse de herkesin uygun bir çatısı yok.
Örneğin, yoğun gölgede kalan çatılar çok az enerji üretebilir; bu da geri ödeme süresini uzatarak kurulumu ekonomik olmaktan çıkarır. Kamış gibi malzemelerden yapılmış çatılar da geleneksel güneş panelleri için uygun değildir.
Dunlop, "Fiyatlar düştükçe ve tasarımlar daha esnek hale geldikçe garaj girişleri, teraslar, çitler ve otoparklar da resmin bir parçası olmaya başladı," dedi.
"Çalıştırdığımız her güneş alan yüzey, Avrupa'yı daha ucuz, daha güvenli ve hizmet ettiği insanların sahip olduğu bir enerji sistemine biraz daha yaklaştırıyor."