İtalya, İspanya, Fransa, Almanya: Ekimde en yüksek enflasyon İtalya'da

Euro Bölgesi'nin dört büyük ekonomisi Cuma günü yeni enflasyon verileri yayımladı, bu da Avrupa genelinde fiyat baskıları açısından bir başka sıcak aya işaret eden ilk tabloyu sundu.

REKLAM

REKLAM

Ekim ayının enflasyon sıralaması netti.

İtalya zirvede yer aldı, fiyatlar geçen yıla göre yüzde 5,4 arttı. İspanya yüzde 4,9 ile bunu izledi, Fransa yüzde 3,4’e, Almanya ise yüzde 2,8’e ulaştı.

Ancak daha önemli olan yönü.

İtalya ve Fransa'da enflasyon keskin biçimde hızlanırken, İspanya'da sabit kaldı ve Almanya'da geriledi, üstelik dört büyük ekonominin de enerji maliyetlerindeki aynı sıçramayla mücadele etmesine rağmen.

Peki aynı baskılar neden bu kadar farklı faturalar çıkarıyor ve bunun Avrupa Merkez Bankası için anlamı ne?

İtalya: Fiyatlar neden en çok sıçradı?

Ulusal istatistik kurumu Istat'ın öncü verilerine göre İtalya'da enflasyon, Ekim ayında yüzde 4,2'den yüzde 5,4'e yükseldi.

Bu, oranı Ağustos 2023 seviyesine geri taşıdı ve ekonomistlerin beklediği yüzde 4,6'nın oldukça üzerine çıkardı.

AB ülkeleri arasında karşılaştırma için kullanılan uyumlaştırılmış ölçüme göre İtalya'da enflasyon yüzde 5,6’ya ulaştı.

Zararın çoğunu enerji verdi. Istat, enerji fiyatlarının geçen yıla göre yüzde 31,4 daha yüksek olduğunu, Eylül'deki yüzde 22,6'dan yükseldiğini ve bunun hâlâ uluslararası jeopolitik ortam tarafından şekillendiğini belirtti.

Piyasa tarafından serbestçe belirlenmeyen, düzenlemeye tabi enerji tarifeleri yıllık bazda yüzde 59,5 arttı, bu da önceki ayki oranın iki katından fazla. Bu kategorideki fiyatlar yalnızca Ekim ayında yüzde 18,8 yükseldi.

Baskı süpermarket raflarına da ulaşıyor.

İtalyanların en sık satın aldığı gıda, ev ve kişisel bakım ürünlerinden oluşan "alışveriş sepeti" yüzde 1,5'ten yüzde 2,5'e çıktı. İşlenmemiş gıda fiyatları yüzde 7,5'e, ulaşım hizmetleri ise yüzde 3,1'e hızlandı.

Enerji ve taze gıdayı çıkararak temel fiyat eğilimini gösteren çekirdek enflasyon, yüzde 1,6'dan yüzde 2'ye yükseldi.

İtalyan haneler için zamanlama zorlayıcı. Istat Cuma günü, ekonominin üçüncü çeyrekte büyümediğini de bildirdi.

Pantheon Macroeconomics'te kıdemli Avrupa ekonomisti Melanie Debono, bir notta, gelecek ay açıklanacak detaylı verilerin, enerji şokunun tüketici harcamalarını, aylık perakende rakamlarının gösterdiğinden daha fazla baskıladığını ortaya koymasının muhtemel olduğunu yazdı.

İspanya: Enflasyon neden artmayı bıraktı?

Ulusal İstatistik Enstitüsü (INE) tarafından yayımlanan ön tahmine göre İspanya'nın enflasyon oranı Ekim'de yüzde 4,9 ile Eylül ayındaki seviyesini korudu. Bu, oranı 2023 başlarından bu yana en yüksek seviyesine yakın tutuyor.

Fiyatlar yine de Eylül'e göre yüzde 0,6 arttı. Yıllık enflasyonun yatay kalmasının başlıca nedeni, geçen yıl Ekim'de benzin ve dizel fiyatları tırmanırken, bu yıl yakıtın daha ucuz olması. Daha yüksek gaz tarifeleri ise bu rahatlamanın bir kısmını götürdü.

Enerji ve işlenmemiş gıdayı dışlayan temel enflasyon yüzde 3,1'de kaldı. Uyumlaştırılmış oran ise yüzde 5'ten yüzde 4,9'a hafifçe geriledi.

İspanya şu anda bloktaki en güçlü büyük ekonomi konumunda.

Danışmanlık şirketi MHA'nın ekonomik araştırma birimi başkanı Joe Nellis, e-posta ile gönderdiği değerlendirmede İspanya üretiminin üçüncü çeyrekte yüzde 0,6 büyüdüğünü, bunun da daha güçlü iç talep tarafından desteklendiğini belirtti.

Fransa: Durgunluk içinde enflasyon mu başlıyor?

İstatistik kurumu Insee'ye göre Fransa'da enflasyon yüzde 3,1'den yüzde 3,4'e çıkarak Ocak 2024'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Ekonomistler yüzde 3,2 bekliyordu.

Enerji fiyatları yıllık bazda yüzde 24,1 arttı, gaz ve petrol ürünlerinin etkisiyle üst üste dördüncü ayda hızlandı. Fransız tüketim sepetinin en büyük kısmını oluşturan hizmet enflasyonu ise, otel ve ulaşım fiyatlarındaki yükselişle, yüzde 2,7'ye çıktı.

Uyumlaştırılmış ölçüme göre Fransa'da enflasyon yüzde 3,8'e ulaştı.

Bu rakamlar, Fransız ekonomisinin üçüncü çeyrekte yüzde 0,1 küçüldüğünü gösteren verilerle birlikte geldi.

Pantheon Macroeconomics'in baş euro bölgesi ekonomisti Claus Vistesen, bir raporda "Fransa stagflasyonla karşı karşıya" dedi.

Bu terim, durağan bir ekonomiyle birlikte yükselen fiyatları ifade ediyor.

Vistesen, Fransa'da uyumlaştırılmış enflasyonun Kasım'a kadar yüzde 4'ün üzerine çıkmasını bekliyor.

Almanya: Enflasyon neden düştü?

Almanya istisna oldu.

Federal İstatistik Ofisi (Destatis), enflasyonun yüzde 3,3'ten yüzde 2,8'e gerileyerek ekonomistlerin öngördüğü yüzde 3'ün altına indiğini açıkladı.

Başlıca neden, 1 Ekim'de yürürlüğe giren ve yıl sonuna kadar sürecek akaryakıt vergisi indirimi oldu. Enerji enflasyonu yüzde 14,9'dan yüzde 12,2'ye yavaşladı. Tüketici fiyatları Eylül'e göre yüzde 0,2 düştü.

Gıda ve enerjiyi dışlayan çekirdek enflasyon ise yüzde 2,4'ten yüzde 2,1'e geriledi.

Ekonomistler bu rahatlamanın kısa ömürlü olabileceği uyarısında bulunuyor. Vistesen, enerji enflasyonunun yıl sonuna kadar düşük seyretmesinin muhtemel olduğunu, ancak yakıt vergileri yeniden artarsa Ocak ve Şubat'ta yeniden sıçrayabileceğini yazdı.

"Mevcut Alman çekirdek enflasyon rakamları güvercin görünüyor, ancak bu zayıflık uzun sürmeyecek" dedi.

Bu, genel olarak euro bölgesi için ne anlama geliyor?

Eurostat gelecek hafta tüm para birliği için öncü tahminini yayımlayacak ve Cuma günkü veriler bir başka rahatsız edici tabloya işaret ediyor.

İtalya verileri açıklanmadan önce BofA Global Research, Ekim ayında euro bölgesi enflasyonunu yüzde 3,7 olarak bekliyordu.

İtalya'daki sürprizin ardından Pantheon, kendi tahminini yüzde 3,8'den yüzde 4'e çıkararak, bu oranı yüzde 2'lik ECB hedefinin iki katına yerleştirdi.

Oxford Economics'te kıdemli ekonomist Paolo Grignani, günün verilerinin euro bölgesi için "stagflasyonist eğilimler içeren karma bir tablo" çizdiğini söyledi.

Grignani, yükü hâlâ esas olarak enerjinin çektiğini, ancak "enerji şokunun daha yapışkan bileşenlere hızla yayıldığına dair kaygı verici işaretler" bulunduğunu belirtti.

Euro bölgesi büyümesi üçüncü çeyrekte yüzde 0,4'te kalırken, Oxford Economics ECB'nin iki kez daha faiz artırmasını bekliyor.

ECB faizleri yeniden artıracak mı?

ECB Perşembe günü, Eylül'deki artışın ardından mevduat faizini yüzde 2,5'te sabit tuttu. Christine Lagarde, politika yapıcıların yeni bir artışı görüştüklerini ancak oybirliğiyle beklemeye karar verdiklerini söyledi.

Toplantıya, görev süresi dolmadan dokuz ay önce Şubat ayında görevden ayrılacağını açıklaması damgasını vurdu.

Finansal hizmetler şirketi Ebury'nin piyasa stratejisi birimi başkanı Matthew Ryan, e-posta ile ilettiği yorumlarında Aralık'ta bir artışın hâlâ "tam anlamıyla masada" olduğunu söyledi.

Ryan ayrıca, Lagarde'ın halefini bulma sürecinin uzamasının "zaten kırılgan olan bir dönemde piyasalara oynaklık kazandırabileceğini" ifade etti.

Nellis, ECB'nin zorlu bir konumda olduğunu söyledi. Yıllardır süren zayıf büyüme, borçlanma maliyetlerinin destekleyici seviyelerde tutulmasını savunurken, fiyat baskıları artarken merkez bankası "Aralık toplantısında faiz oranlarını daha da artırmak zorunda kalabilir" dedi.

Cuma günkü rakamlar bu ikilemin iki yüzünü de gösteriyor.

Almanya'da hedefli bir vergi indirimi enflasyonu düşürmek için yeterli oldu. İtalya'da ise enerji şoku ailelerin gıda ve seyahat için ödediği fiyatlara şimdiden yansıyor.

Bu iki hikayeden hangisinin euro bölgesinin geri kalanına yayılacağı, ECB'nin ne kadar ileri gitmek zorunda kalacağını belirleyebilir.