MOL, Rus petrolünü 2027 sonuna dek aşamalı bırakabileceğini söylüyor. CEO Bacsa, enerji maliyetlerinin Macaristan ve Slovakya’da istikrarsızlık yaratabileceğini uyarıyor, alternatif hatlar için AB desteği istiyor.
Macaristan merkezli petrol ve doğalgaz şirketi MOL, Rusya'dan petrol ithalatını kademeli olarak sonlandırmaya teknik açıdan 2027 sonuna kadar hazır olacağını, Rus enerjisinden çıkış sürecini desteklemek için daha fazla AB fonu talep ettiğini açıkladı.
REKLAM
REKLAM
Euronews'e konuşan MOL Hungary Üst Yöneticisi (CEO) György Bacsa, Macaristan'ın Rus ham petrolüne bağımlılığının azaltılmasının enerji maliyetlerini artırabileceği, toplumsal huzursuzlukları tetikleyebileceği ve Rus petrolüne büyük ölçüde bağımlı kalmaya devam eden Macaristan ile Slovakya'da siyasi istikrarsızlığı körükleyebileceği uyarısında bulundu.
Budapeşte'deki yeni hükümetle birlikte MOL, ilk kez enerji çeşitlendirmesi için AB fonu arayacak. Bu değişim, Macaristan'ın Rus petrolüne büyük ölçüde bağımlı kaldığı ve bazı AB enerji girişimlerinin dışında kalmayı tercih ettiği Viktor Orbán döneminden bir kopuş anlamına geliyor.
2025 tarihli bir IMF çalışmasına göre, Rus enerji arzının tamamen kesilmesi, Macaristan'ın enerji harcamalarını 2030'a kadar yaklaşık yüzde 15 oranında artırabilir ve ülkenin enerji güvenliği üzerindeki baskıyı daha da artırabilir.
Avrupa Komisyonu'na göre Rusya'nın AB'nin petrol ithalatındaki payı 2021'deki yüzde 27 seviyesinden yalnızca yüzde 2'ye geriledi. Macaristan ve Slovakya, Sovyet döneminden kalma Druzhba boru hattı üzerinden önemli miktarda Rus ham petrolü ithal etmeye devam eden tek AB ülkeleri.
Macaristan'da benzin ve dizel fiyatları bu yıl keskin biçimde yükseldi ve muhalefet partilerinin eleştirilerine yol açtı.
Grubun aynı zamanda baş strateji sorumlusu olarak görev yapan Bacsa, "Bu, gerçekten de bu ekonomileri geriye götürebilir, bu da siyasi bir krize yol açabilir ve siyasi krizin sonuçları öngörülemez olur ve tüm Avrupa politikasının tamamı üzerinde potansiyel yansımaları olabilir," dedi.
Rus petrolünün fiyatlandırmasına ilişkin daha fazla ayrıntı vermekten kaçındı. Urals ham petrolü şu anda varil başına yaklaşık 60 dolar seviyesinden işlem görüyor ve bu da Brent'in yaklaşık yüzde 34 altında.
Bacsa, MOL'ün tüm AB kuralları ve yaptırımlarına uyduğunu ve enerji tedarikini çeşitlendirme taahhüdünü koruduğunu vurguladı.
Bacsa, "Mevcut kriz ortamında bu artık, yeşil ya da Rusya dışı enerji için yalnızca yüzde 10 ya da 20 daha fazla ödemeye razı olduğunuz marjinal bir konu değil," dedi.
MOL boru hattı genişletmesi için AB fonu arıyor
Bacsa, fosil yakıt projelerine getirilen kısıtlamaların, tedariki çeşitlendirmek ve enerji güvenliğini güçlendirmek için gerekli boru hattı ağını genişletmeye yönelik AB fonlarına erişmelerini engellediğini söyledi.
Bacsa, Orta ve Doğu Avrupa'nın boru hattı altyapısı açısından Batı Avrupa'nın gerisinde kaldığını savundu.
"Bu dezavantajın, bu eşitsizliğin bir yerde ele alınması gerekiyor. Tüm gaz, elektrik ve petrol ile petrol ürünlerinin altyapısal bağlantısı için hedefe yönelik Avrupa kaynaklarıyla yürütülecek hedefli bir Avrupa programından yanayım."
Avrupa Komisyonu Sözcüsü, fosil yakıt altyapı projelerinin tartışılmasının ihtimal dışı bırakılmadığını ancak Rus enerjisine bağımlılığın azaltılmasının Avrupa'nın önceliği olduğunu vurguladı.
Itkonen, "Elde fonumuz olup olmayacağı ya da seçeneklerin neler olacağı konusunda anında bir yanıtım yok. Ancak önceliğimiz, üye devletlerimizin Rusya'dan petrol, gaz ve LNG almamaları için çeşitlendirilmiş enerji politikalarına sahip olması," dedi.
MOL'ün çeşitlendirme stratejisinin önemli bir parçasını, Hırvatistan'dan Macaristan'a uzanan ve Druzhba hattına alternatif oluşturabilecek Adria boru hattı oluşturuyor.
MOL ile Hırvatistan'ın devlete ait boru hattı işletmecisi JANAF, taşıma kapasitesi, transit ücretleri ve Rus ham petrolünün Macaristan ile Slovakya'ya taşınması konularında yıllardır süren anlaşmazlıklar yaşıyor.
MOL, boru hattının Hırvatistan kesimindeki kapasite testine ilişkin anlaşmazlıkta arabuluculuk yapması için Avrupa Komisyonu'na başvurdu.
Bacsa, "Janaf testinin artık bu engeli aşıp aşmayacağı sorusu bizim için çok önemli," dedi.
Bacsa, "Ancak o durumda bile tek bir boru hattının ucunda olmak yerine, birkaç çeşitlendirilmiş boru hattı sisteminin merkezinde yer alma hedefimizden vazgeçmemeliyiz. Janaf'ın daha önce testleri gerçekleştirmeme kararı bizim için belirli bir sorun yarattı," dedi.
MOL ayrıca Macaristan'ın, Trieste'den Almanya'ya uzanan TAL boru hattına bağlanmasıyla da ilgileniyor. Şirket, Druzhba boru hattının Ukrayna'da Brody'den Odessa'ya uzatılmasını da memnuniyetle karşılayacağını belirtiyor.