Hesaplamalardan sorumlu Belçikalı ekonomist Eric Dor, yeni tek tarifenin uygulanması için çerçeve sağlayan yasal metinde öngörülen ürünlere ilişkin muafiyetlerin dikkate alınması gerektiğini açıklıyor. Muafiyetler listesinin en son liste mi yoksa AB-ABD ticaret anlaşmasının listesi mi olduğu da henüz belli değil.
Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump, 24 Şubat Salı günü ABD topraklarına ihraç edilen ürünlere yönelik %15'lik yeni bir küresel gümrük vergisinin yürürlüğe gireceğini açıkladı, ancak resmi belgeler bu rakamın aslında %10 olduğunu gösteriyor.
REKLAM
REKLAM
Trump'ın karşı önlemi, Beyaz Saray liderinin "Kurtuluş Günü" olarak adlandırdığı 2 Nisan 2025 tarihinde Trump tarafından açıklanan dünyanın hemen her ülkesine yönelik gümrük vergilerindeki artışın yasadışı olduğuna hükmeden ABD Yüksek Mahkemesi'nin kararının ardından Cuma günü sunuldu.
Yeni tek gümrük tarifesinin yürürlüğe girmesinden birkaç saat önce, ABD'nin gümrük hizmetlerinden sorumlu kurumu ülkedeki ithalatçılara bir not (kaynak Portekizce) göndererek "özel olarak muaf tutulmadıkları sürece tüm ülkelerden 150 günlük bir süre için %10 gümrük vergisi alınacağını" bildirdi.
ABD basınının aktardığı ABD federal hükümet kaynaklarına göre, Trump 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 122. Bölümü uyarınca hala %15'lik bir gümrük vergisi uygulamak niyetinde, ancak gümrük yetkililerinin bu artışı gerçekleştirmesine izin verecek resmi bir başkanlık emrinin imzalanması için herhangi bir tarih verilmedi.
Jornal de Negócios'un Salı günü Fransa'daki IÉSEG İşletme Okulu'ndan Belçikalı ekonomist Eric Dor tarafından yayınlanan tahminlere dayandırdığı haberine göre, Washington'un ithal mallar üzerindeki vergileri %15'e çıkarması halinde, Portekiz bu durumdan en çok etkilenecek Avrupa Birliği (AB) ülkelerinden biri olabilir. Ama durum gerçekten böyle mi?
Muafiyetler gümrük vergilerinin etkisini yumuşatabilir
Euronews'in ulaştığı Eric Dor , ortalama oranın "ABD'ye ihraç ettikleri ürünlerin bileşimine bağlı olarak" farklı ihracatçı ülkelere göre değiştiğini açıkladı.
ABD yönetimi tarafından Cuma günü yayınlanan ve yüzde 10'luk tek bir tarifeyi işaret eden yasal metin, ilaç ve elektronik dahil olmak üzere bir dizi mal için muafiyetler öngörüyor. Euronews'e açıklamalarda bulunan Dor, "Amerika Birleşik Devletleri'ne ağırlıklı olarak muaf tutulan malları ihraç eden ülkeler, ağırlıklı olarak muaf tutulmayan malları, hatta tarife oranının yüzde 50'de kaldığı yüksek çelik veya alüminyum içerikli malları ihraç eden ülkelerden daha düşük bir tarife oranıyla cezalandırılacak" dedi.
Geçtiğimiz Temmuz ayında İskoçya'da AB ve ABD arasında varılan ticaret anlaşması uyarınca, ABD'nin 27 ülkeli bloktan yaptığı ithalatta %15'lik bir taban gümrük vergisi belirlenmiş, çelik ve alüminyuma %50'lik bir oran uygulanmıştı, ancak o dönemde muafiyetler zaten tanımlanmıştı.
Sonuç olarak, Aralık ayında, bu anlaşma yürürlükteyken, Eric Dor'a göre, "İsveç'ten yapılan ithalatta yüzde 12.71 olan" ortalama ABD gümrük vergisi oranına kıyasla, "Portekiz'den yapılan ithalatta ortalama ABD gümrük vergisi oranı sadece yüzde 8.54'tü". Dor, aynı nedenle "İrlanda, Belçika veya Fransa gibi büyük muaf eczacılık ürünleri ihracatçılarından ABD'ye yapılan ithalatta ortalama gümrük tarifesi oranı daha da düşüktü" diye ekliyor.
Belçikalı ekonomist, Avrupa Parlamentosu tarafından dondurulan AB-ABD ticaret anlaşması kapsamında Portekiz'in AB ülkeleri arasında ABD'ye ihracatta en düşük sekizinci ortalama tarife oranına sahip olduğuna dikkat çekiyor. Akademisyen bunun nedeninin Portekiz'in ABD'ye ihraç ettiği bazı ürünlerin Temmuz ayındaki ikili anlaşma kapsamında gümrük vergisinden muaf olması ve Portekiz'in ABD topraklarına yüzde 50 gümrük vergisine tabi çok az ürün ihraç etmesi olduğunu belirtiyor.
Eric Dor**, Salı günü itibariyle yürürlükte olan %10'luk küresel gümrük vergisinden muaf mallar listesinin, Temmuz ayındaki AB-ABD anlaşmasında öngörülen muafiyetler listesinden farklı olduğunu ve bunun da "büyük bir belirsizlik" getirdiğini** belirtiyor. Eric Dor, AB ülkeleri için hangi muafiyet listesinin geçerli olacağının henüz belli olmadığını belirterek, "AB ülkeleri için, muaf olmayan mallara uygulanan %15'lik temel tarifenin %10'a mı indirileceği yoksa %15 olarak mı kalacağı da belli değil!" diyor.
Dor**, %15'lik tek bir tarife uygulanması halinde Portekiz**'in %6,5 ileen büyük artışa sahip sekizinci AB ülkesi olacağını teyit ediyor, ancak bunun ancak gümrük vergilerinin ABD tarafından ithal edilen tüm malları kapsaması halinde gerçekleşeceğine dikkat çeken ekonomist, "Cuma günü yayınlanan yasal metinde muaf tutulan birçok maldan bahsedildiğini" ve bunun da verginin etkisini yumuşatacağını vurguluyor.
Yüzde 10'luk bir vergi farklı bir etki yaratır mı?
Eric Dor , AB ülkelerine uygulanan tarifenin yüzde 10 olması durumunda herhangi bir değişiklik olmayacağını açıkça belirtiyor.
Euronews'e konuşan ekonomist**, "Mekanik olarak Portekiz yine de en büyük sekizinci farka sahip** olacaktı" diyerek Portekiz'in AB'de en çok etkilenen sekizinci ülke olacağı fikrinin "yanlış ya da belirsiz varsayımlara" dayandığını çünkü muafiyetleri hesaba katmadığını yineliyor.
Dor, Cuma günü yayınlanan yasal belgenin "birçok muafiyet" içermesinin yanı sıra, bu muafiyetlerin AB-ABD anlaşmasında öngörülenlerden çok farklı göründüğünü vurguladı.
" Bu nedenle, her bir AB ülkesinden yapılan ithalata ilişkin yeni ortalama gümrük vergilerinin hesaplanabilmesi için açıklığa kavuşturulması gerekmektedir."