Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrolün büyük bölümü Güney Kore, Japonya, Çin ve Hindistan gibi Asya ekonomilerine gidiyor ve toplam akışın yaklaşık yüzde 75’ini oluşturuyor.
Ortadoğu’daki savaşın enerji güvenliğine yönelik riskleri artırması Asya piyasalarında sert satışlara yol açtı. Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 12,1 düşerek 5.093,54 puanda kapanırken, piyasada geçici işlem durdurma mekanizması olan devre kesici devreye girdi.
REKLAM
REKLAM
Teknoloji ağırlıklı Kosdaq endeksi de yüzde 14 gerileyerek ayrı bir devre kesici uygulamasını tetikledi.
Teknoloji hisselerinde de sert kayıplar görüldü. Samsung Electronics hisseleri yüzde 11,7, yarı iletken üreticisi SK Hynix ise yüzde 9,6 değer kaybetti. Yatırımcıların yapay zeka talebinin yarı iletken sektörünü destekleyeceği yönündeki beklentileri, enerji güvenliği endişelerinin gölgesinde kaldı.
Petrol ihtiyacının neredeyse tamamını ithalatla karşılayan Güney Kore, yılın başında dünyanın en iyi performans gösteren borsalarından biri olarak öne çıkıyordu. Ancak İran savaşı nedeniyle deniz ticaretinde yaşanabilecek aksaklıklar ülkeyi özellikle kırılgan hale getirdi.
Hürmüz Boğazı endişesi
Krizde kilit noktalardan biri Hürmüz Boğazı oldu. ABD Enerji Enformasyon İdaresi verilerine göre boğazdan her gün yaklaşık 20 milyon varil petrol geçiyor. Bu petrolün büyük bölümü Güney Kore, Japonya, Çin ve Hindistan gibi Asya ekonomilerine gidiyor ve toplam akışın yaklaşık yüzde 75’ini oluşturuyor.
Petrol fiyatları da yükselmeye devam etti. ABD Başkanı Donald Trump’ın deniz taşımacılığını korumaya yönelik adımlar açıklamasının ardından artış hızının bir miktar yavaşladığı belirtildi.
ABD ham petrolü varil başına yaklaşık 77 dolardan, Brent petrol ise 84 doların üzerinde işlem gördü. Bu seviyeler 2024’ten bu yana en yüksek fiyatlar olarak kaydedildi. Her iki petrol türü de hafta başından bu yana yaklaşık yüzde 15 yükseldi.
Trump ayrıca ABD Kalkınma Finans Kurumu’na deniz ticareti için siyasi risk sigortası ve garanti sağlaması talimatı verdiğini açıkladı. Gerekmesi halinde ABD donanmasının Hürmüz Boğazı’ndan geçen tankerleri korumaya başlayabileceğini de belirtti.
Buna rağmen analistler risklerin tamamen ortadan kalkmayacağını vurguluyor. Yalnızca sigorta maliyetlerindeki artışın petrol fiyatlarına varil başına 5 ila 15 dolar arasında ek yük getirebileceği ifade ediliyor.
Asya piyasalarında genel satış
Bölgedeki diğer borsalarda da düşüş görüldü. Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,9 geriledi ve hafta genelinde kayıp yüzde 6’yı aştı.
Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 2 düşerken, Şanghay Bileşik Endeksi yaklaşık yüzde 1 değer kaybetti. Tayvan’da ise Taiex endeksi yüzde 4,4 geriledi.
Hong Kong merkezli finans şirketi Venturesmart Asia’nın CEO’su Francis Lun, İran krizinin kontrolden çıkmaya başladığını belirterek durumun giderek daha ciddi hale geldiğini söyledi.
Uzmanlara göre satış dalgası, Ortadoğu’daki uzun süreli istikrarsızlığın küresel ekonomi üzerinde baskı yaratabileceği ve özellikle ticarete bağımlı Asya ekonomilerinde şirket kârlarını olumsuz etkileyebileceği endişesini yansıtıyor.