Trump'ın gümrük vergilerinden etkilenen ABD şirketleri için uzun zamandır beklenen iade portalı pazartesi açıldı; 127 milyar $'lık talep şimdiden kayda geçti. Ancak süreç aylar sürebilir ve tüketiciler bunun faydasını pek hissetmeyecek.
ABD’li şirketler, Pazartesi günü uzun süredir bekledikleri milyarlarca dolarlık gümrük vergisini geri alma fırsatını yakaladı; Yüksek Mahkeme’nin Donald Trump’ın anayasal yetkisi olmadan uyguladığını hükme bağladığı ithalat vergilerinden etkilenen ithalatçılar için devletin iade portalı açıldı.
ABD Gümrük ve Sınır Koruma Kurumu (CBP), çevrimiçi sistemi sabah 08.00’de, Orta Avrupa saatiyle 14.00’te devreye aldı ve şirketlere Trump’ın kapsamlı gümrük tarifeleri rejimi kapsamında yaptıkları ödemelerin resmen iadesini talep etme imkânını ilk kez tanıdı; söz konusu rejim, başkanın Kongre’nin vergi koyma yetkisini aştığı gerekçesiyle Şubat ayında Yüksek Mahkeme’de 6’ya 3 oyla iptal edilmişti.
Rakamlar dudak uçuklatıyor. 330 binden fazla ithalatçı, 53 milyonu aşkın sevkiyat için toplam 166 milyar dolar (146 milyar avro) ödedi.
14 Nisan itibarıyla yaklaşık 56.497 şirket iade sistemine kaydoldu; faiz dahil uygun başvuruların toplam tutarı 127 milyar dolar (112 milyar avro) seviyesinde.
Ancak herkes aynı anda sıraya giremiyor.
İlk aşama, sadece tahakkuk ettirilmiş ancak kesinleştirilmemiş ya da nihai hesap kapanışının üzerinden en fazla 80 gün geçmiş gümrük vergilerini kapsıyor. Bir talep onaylandığında, şirketlerin paranın yatması için 60 ila 90 gün beklemesi gerekecek.
Avukatlar ise hem sabır hem de titizlik çağrısı yapıyor.
"Dosyada koşulları karşılamayan tek bir kayıt bile bulunması, tüm başvurunun reddedilmesine yol açabilir," diye uyardı Ice Miller hukuk bürosu ortağı Meghann Supino.
Ayrıca yoğun bir açılış gününün teknik sorunlara neden olabileceği konusunda da uyardı.
"Yoğun ilgiyle kullanıma açılan her elektronik çevrimiçi programda olduğu gibi, burada da bazı aksaklıklar yaşanmasını beklerim."
Küçük işletmeler içinse mesele son derece kişisel bir nitelik taşıyor.
Minnesota eyaletinin Rochester kentinde faaliyet gösteren After Action Cigars’ın kurucu ortağı Brad Jackson, portalın açılış tarihi açıklanır açıklanmaz kayıtları bir araya toplamaya başladığını söyledi.
Şirketi Nikaragua ve Dominik Cumhuriyeti’nden puro ve aksesuar ithal ediyor ve geçen yıl bu maliyetleri müşterilere yansıtmak yerine 34 bin dolar (30 bin avro) tutarındaki gümrük vergisini kendi bünyesinde karşıladı. Şimdi ise en büyük kaygısı sürecin ne kadar hızlı işleyeceği.
"Birkaç ay süren bir iade süreci, çözmesi gereken nakit akışı sorununu ortadan kaldırmıyor," dedi.
Buna karşılık, tüketicilerin bu paradan pay alması pek olası görünmüyor.
İade alan şirketlerin, bu meblağı müşterileriyle paylaşma gibi bir yükümlülüğü yok.
Toplu dava süreçleri mahkemelerde ilerliyor; aralarında Costco ve Ray-Ban’in üreticisi Essilor Luxottica’nın da bulunduğu şirketler hedef alınıyor. Ancak bu yolla tüketicilere geri ödeme yapılması şimdilik uzak bir ihtimal.
PwC’ye göre en büyük kazancı, yaklaşık 47,6 milyar dolar (42 milyar avro) düzeyinde potansiyel iade alacağı bulunan teknoloji, medya ve telekom şirketleri elde edecek; onları 39,7 milyar dolar (35 milyar avro) ile endüstriyel ürünler ve imalat sektörü izliyor. Tüketim ürünleri, otomotiv ve ilaç sektörleri de bu rakamların çok gerisinde değil.
Clark Hill hukuk bürosuna göre şimdiden başvuru yapan tanınmış markalar arasında Costco, Toyota, Goodyear, Xerox, Steve Madden ve Bath & Body Works bulunuyor.
Çeşitli sektörlerin tamamını kapsayan 3 binden fazla dosya şu anda ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi’nin gündeminde.
Bireysel tüketiciler için en makul seçenek ise kargo ve teslimat şirketleri olabilir.
Bazı ithalat kalemlerinde vergileri doğrudan tüketicilerden tahsil eden FedEx, iadeler kendisine ulaştığında bu tutarları müşterilerine geri ödeyeceğini açıkladı.
"CBP iade işlemlerini başlatırken biz de müşterilerimizle birlikte çalışıyoruz ve 20 Nisan’da başvuru yapmaya başlamayı planlıyoruz," açıklamasını yaptı.