Almanya Avrupa’nın en büyük ekonomilerinden biri olmayı sürdürüyor, ancak uluslararası yatırımcı çekme yarışında geriliyor. Yeni veriler, hangi ülkelerin öne geçtiğini ve şirketlerin neden daha temkinli davrandığını gösteriyor.
Yabancı yatırımlar, birçok ülke için ekonomik büyümenin, inovasyonun ve istihdamın önemli bir itici gücü olarak görülüyor. Yeni tesisler açan, fabrikalar kuran ya da araştırma merkezleri kuran şirketler, ülkeye yalnızca sermaye getirmekle kalmıyor, çoğu zaman istihdam yaratıyor ve yerel değer zincirlerini de güçlendiriyor.
REKLAM
REKLAM
Uluslararası yatırımcılar için rekabet buna paralel olarak son derece yoğun. Hükümetler, şirketleri kendi ülkelerine çekebilmek için teşvik programlarına, vergi avantajlarına ve uluslararası yatırımcı forumlarına başvuruyor.
Bu amaçla hükümetler uluslararası yatırımcı forumlarına ve ülke tanıtım kampanyalarına ağırlık veriyor.
Fransa ise son birkaç yıldır özellikle atak bir strateji izliyor. Hükümet, 2018'den bu yana "Choose France" başlığı altında uluslararası yatırımcıları ülkeye çekmeye çalışıyor.
Bu yılki yatırımcı forumu kapsamında Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 93 milyar avro tutarında yabancı yatırım beklediklerini açıkladı; Élysée Sarayı'na göre bu, rekor bir seviyeye işaret ediyor.
Peki, Avrupa ülkeleri birbirleriyle karşılaştırıldığında ne kadar başarılı? Hangi ülkeler en fazla uluslararası yatırımcıyı çekiyor?
Almanya zemin kaybediyor
Uluslararası yatırımcılar için yürütülen güncel rekabeti ölçmek için EY Europe Attractiveness Survey (kaynak Almanca) özellikle elverişli bir gösterge. Büyük çaplı işlemler veya grup içi para transferleri nedeniyle çarpıtılabilen klasik doğrudan yabancı yatırım istatistiklerinin aksine, bu çalışma somut yatırım projelerinin sayısını esas alıyor.
Burada kastedilen, yabancı şirketlerin bir yıl içinde duyurduğu veya kayda geçirdiği yeni projeler; örneğin yeni tesislerin açılması, üretim tesislerinin inşası ya da mevcut faaliyetlerin genişletilmesi.
Çalışmanın son baskısına göre EY'nin, Avrupa'yı Avrupa Birliği'nden bağımsız bir bölge olarak tanımladığı kıtada 2025 yılında 5.026 yeni yatırım projesi açıklandı. Bu, 2024'e kıyasla yüzde 7'lik bir düşüşe ve aynı zamanda son 11 yılın en düşük seviyesine karşılık geliyor.
Almanya 548 projeyle Avrupa'da üçüncü sıradaki yerini korusa da yine kayıplarla karşılaştı. Yatırım projelerinin sayısı yüzde 10 azalarak 2009'dan bu yana en düşük seviyeye indi.
Daha da çarpıcı olan uzun vadeli tablo. 2019'a kıyasla Almanya'daki yatırım projelerinin sayısı yüzde 44 geriledi. Böylece düşüş, Fransa'daki (eksi yüzde 28) veya Birleşik Krallık'taki (eksi yüzde 34) gerilemeden belirgin şekilde daha sert oldu.
Fransa zirvede, İspanya ve Türkiye yükselişte
Belirgin bir düşüşe rağmen Fransa, Avrupa'nın en önemli yatırım merkezi olmayı sürdürüyor. Proje sayısı 2025'te yüzde 17 azalarak 852'ye indi. Böylece ülke, büyük Avrupa merkezleri arasında en sert düşüşü yaşayan ülke oldu.
İkinci sırayı 730 projeyle Birleşik Krallık aldı; bu, bir önceki yıla göre yüzde 14'lük bir gerilemeye işaret ediyor.
2025'in kazananları arasında ise İspanya ve Türkiye öne çıkıyor. İspanya, yatırım projelerinin sayısını yüzde 20 artırarak 383'e yükseltti ve böylece dördüncü sıraya çıktı. Türkiye ise 376 projeyle ve yüzde 7'lik artışla beşinci sırada yer aldı.
Polonya da yükselişini sürdürdü. Proje sayısını yüzde 10 artışla 285'e çıkaran ülke, altıncı sırada yer aldı. Hollanda da yatırımları artan az sayıdaki ülkeden biri oldu ve yüzde 8'lik artışla 159 projeye ulaştı.
Yıl, İtalya, Belçika ve Portekiz için ise daha az başarılı geçti. İtalya'da proje sayısı yüzde 8 azalarak 206'ya, Belçika'da yüzde 11 düşerek 187'ye indi. Portekiz 186 projeye ulaştı ve yüzde 5'lik bir gerileme kaydetti.
Yatırımcılar neden daha temkinli?
EY'ye göre yatırımlardaki düşüşün başlıca nedeni, birçok Avrupa ekonomisindeki zayıf büyüme. Buna yüksek enerji fiyatları, jeopolitik belirsizlikler ve uluslararası şirketlerin genel olarak daha temkinli bir yatırım iştahı ekleniyor. Ticaret anlaşmazlıkları ve yeni gümrük vergileri ihtimali de birçok şirketin planlarını zorluyor.
Birçok yatırımcının gözünde özellikle, nispeten yüksek maliyetler ile düşük büyümenin birleşimi sorunlu. EY ayrıca Avrupa'daki düzenleyici karmaşıklığa yönelik artan eleştirilere dikkat çekiyor.
Almanya'da ise zayıf yatırım performansından başta "yüksek vergi yükü, yüksek işgücü maliyetleri, pahalı enerji ve buna eşlik eden felç edici bürokrasi" sorumlu, diyor Ahlers. Almanya'nın "reform yapma konusundaki yetersizliğinin" artık dünya çapında bilindiğini belirtiyor ve ekliyor: "Güçlü bir kalite merkezi ve fırtınada sarsılmayan bir ekonomik kaya olarak sahip olduğumuz imajdan maalesef geriye pek bir şey kalmadı."
Almanya yurt dışında güçlü biçimde yatırım yapmaya devam ediyor
Almanya yatırım merkezi olarak cazibesini yitirirken, Alman şirketlerinin Avrupa'daki yurt dışı yatırımları da belirgin biçimde azaldı. 2025'te Alman şirketleri diğer Avrupa ülkelerinde 484 yatırım projesi açıkladı; bu, bir önceki yıla göre yüzde 24 daha az. Proje sayısı son yıllarda çoğu kez 600'ün üzerinde seyrettiği için bu düşüş olağanüstü güçlü kabul ediliyor. Buna rağmen Almanya Avrupa'nın en büyük yatırımcısı olmayı sürdürüyor.
Fransa, 101 projeyle Alman yatırımlarının en önemli hedefi olmaya devam etti. İkinci sırada ise ilk kez Türkiye, Birleşik Krallık'ın önünde yer aldı. Alman şirketlerinin Batı Avrupa'daki faaliyetleri özellikle belirgin biçimde geriledi.
ABD yeniden Almanya'daki en büyük yatırımcı
Yatırımların menşei açısından da kaymalar görülüyor. Çinli şirketler 2024'te ilk kez Almanya'da, ABD'li şirketlerden daha fazla yatırım projesi açıklamıştı; 2025'te ise bu eğilim tersine döndü.
98 projeyle ABD, Almanya'daki en önemli yabancı yatırımcı konumuna yeniden yükseldi. ABD yatırımlarının sayısı bir önceki yıla göre yüzde 9 arttı. Yatırım projelerinin sayısı yüzde 15 azalan Çin ise 82 projeyle ikinci sıraya geriledi.
Son dönemdeki toparlanmaya karşın, ABD'li şirketlerin Almanya'ya ilgisi geçmiş yılların oldukça gerisinde. 98 projeyle 2025'te Almanya'ya yapılan ABD yatırımları, 2018'e kıyasla yarıdan bile az.
Avrupa genelinde de ABD, en büyük yabancı yatırımcı olmayı sürdürüyor. 943 yatırım projesiyle Amerikan şirketleri 2025'te yine listenin başında yer aldı. Yurtdışı yatırımlarındaki belirgin gerilemeye rağmen Alman şirketleri ikinci sırayı korudu.
Avrupa küresel rekabette de geriliyor
Küresel bir karşılaştırma için yatırım sermayesi akımlarına bakmak gerekiyor. Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı'nın (UNCTAD) World Investment Report 2025 (kaynak Almanca)'ine göre, dünya genelindeki doğrudan yabancı yatırımlar (FDI) 2024 yılında yaklaşık 1,493 trilyon ABD dolarına geriledi; bu, 2023'e göre yüzde 11'lik bir düşüş anlamına geliyor.
Düşüşten en sert etkilenen bölge Avrupa oldu. UNCTAD verilerine göre 2024'te bölgeye yaklaşık 182 milyar ABD doları tutarında doğrudan yabancı yatırım girdi. Bir önceki yıl bu rakam 439 milyar dolardı; bu da yüzde 58'lik bir çöküşe işaret ediyor.
343 milyar ABD dolarıyla Kuzey Amerika ikinci sırada yer aldı ve yıllık bazda yüzde 23 büyüme kaydetti. 605 milyar ABD dolarıyla Asya, uluslararası sermaye için en önemli hedef bölge olmayı sürdürdü ve yalnızca yüzde 3'lük bir düşüş yaşadı.
Ancak bu rakamlarla ilgili önemli bir yöntemsel notu hatırlatmak gerekiyor: UNCTAD, holding yapıları ve grup içi finansal işlemlerin yol açtığı çarpıklıkları azaltmak için Lüksemburg, Hollanda veya İrlanda gibi "kanal ekonomilerini" hesaptan çıkarıyor.