Antik Meksika’nın en gizemli uygarlıklarından biri olan Teotihuacan halkının bir zamanlar yaşadığı şehrin duvarlarında, fresklerinde ve günlük eşyalarında yer alan gizemli sembollerin aslında erken bir yazı sistemi olduğu ortaya kondu.
Antik Meksika’nın en gizemli uygarlıklarından biri olan Teotihuacan hakkında yüzyıllardır çözülemeyen bir sır, yeni bir araştırmayla aydınlanmaya başladı.
REKLAM
REKLAM
Şehrin duvarlarında, fresklerinde ve günlük eşyalarında yer alan gizemli sembollerin aslında erken bir yazı sistemi olduğu ortaya kondu.
Kopenhag Üniversitesi’nden araştırmacıların yürüttüğü çalışma, bu sembollerin Uto-Aztek dil ailesine ait erken bir yazı biçimi olabileceğini gösteriyor. Bulgular, hakemli bilimsel dergi Current Anthropology’de yayımlandı.
Kimlerin yaşadığı bilinmeyen şehir
MÖ ilk yüzyıllarda yükselerek antik Mezoamerika’nın en büyük ve en etkili şehirlerinden biri haline gelen Teotihuacan, görkemiyle dikkat çekiyordu. Ancak MS 900 civarında Tolteklerin baskınlarıyla şehir çöktü ve bu büyük uygarlığı kimin kurduğuna dair bilgiler zamanla kayboldu.
Bugüne kadar arkeologların elinde, yalnızca Güneş Piramidi ve Ay Piramidi gibi devasa yapılar ile çeşitli sanat eserleri vardı. Şehrin sakinlerinin hangi dili konuştuğu ya da hangi kültürel gruba ait olduğu ise büyük bir bilinmezdi.
Semboller ilk kez 'okunabilir' hale geldi
Araştırmacılar, Teotihuacan’daki duvar resimleri, çanak çömlekler ve diğer arkeolojik buluntular üzerindeki işaretleri detaylı biçimde inceleyerek bu sembollerin rastgele işaretler değil, sistemli bir yazı olduğunu belirledi.
Çalışmayı yürüten bilim insanları Magnus Pharao Hansen ve Christopher Helmke, bu yazı sisteminin Uto-Aztek dil ailesinin erken bir formunu temsil ettiğini öne sürüyor.
Bu dilin zamanla Nahuatl başta olmak üzere Cora ve Huichol gibi dillere evrildiği düşünülüyor. Nahuatl dili, daha sonra Aztekler tarafından kullanılmıştı.
Azteklerin kökeni daha eski olabilir
Araştırmanın en çarpıcı sonuçlarından biri, Nahuatl konuşan toplulukların bölgedeki varlığının sanılandan çok daha eskiye uzanabileceği ihtimali.
Araştırmacılara göre bu durum, Azteklerin atalarının Teotihuacan halkıyla doğrudan bağlantılı olabileceği anlamına gelebilir ve şehrin gizemli sakinlerinin kimliği konusunda yeni bir kapı aralayabilir.
Yazı sistemi nasıl çözüldü?
Teotihuacan sembollerini çözmek, karmaşık bir süreçti. Bazı işaretler doğrudan temsil ettikleri nesneyi ifade ederken (örneğin “çakal” sembolü), bazıları ise birden fazla görselin birleşimiyle daha karmaşık anlamlar taşıyordu.
Araştırmacılar, bu sembolleri çözmek için eski Nahuatl dilinin yeniden inşa edilen bir versiyonunu kullandı. Bu yaklaşım, modern bir dili kullanarak antik bir yazıyı çözmeye çalışmanın hatalı olacağı fikrine dayanıyor.
Ekip, geliştirdikleri yöntem sayesinde bazı metinleri çözmeyi başardıklarını ve bu yaklaşımın gelecekteki araştırmalar için temel oluşturabileceğini belirtiyor.
Araştırmacılara göre en önemli yeniliklerden biri, sembollerin yalnızca görsel değil, aynı zamanda fonetik (ses değeri olan) işlevler de taşıdığını göstermek oldu. Bu da yazı sisteminin "gerçek anlamda bir dil" olduğunu güçlü biçimde destekliyor.
Daha fazla kanıt aranıyor
Buna rağmen araştırmacılar temkinli. Şu ana kadar incelenebilen metin sayısının sınırlı olması, kesin sonuçlara ulaşmayı zorlaştırıyor. Ancak kazılar devam ettikçe yeni yazıtların bulunması bekleniyor.
Teotihuacan’da hâlâ üzerinde yazı bulunan seramikler ve keşfedilmeyi bekleyen duvar resimleri bulunuyor. Araştırmacılar, aynı sembollerin farklı bağlamlarda tekrar bulunmasının teorilerini daha da güçlendireceğini söylüyor.