Araştırmacılar, her hafta sanat ve kültür etkinliklerine katılan kişilerin biyolojik düzeyde daha yavaş yaşlandığını, bu etkinin düzenli egzersize benzer olduğunu ortaya koydu.
Yıllardır, iyi yaşlanmak için yapabileceğimiz en iyi şeylerden birinin egzersiz olduğu söylenir. Peki ya bir sanat galerisini gezmenin, bir koroya katılmanın ya da seramik kursuna gitmenin DNA'nıza kadar uzanan, en az egzersiz kadar faydalı olabileceğini hiç düşündünüz mü?
İşte, University College London'da (UCL) yapılan yeni bir araştırmaya göre, düzenli olarak sanat etkinliklerine katılmak biyolojik yaşlanma hızını yavaşlatmaya yardımcı olabilir.
Innovation in Aging (kaynak İngilizce) dergisinde yayımlanan çalışma, Birleşik Krallık'ta yaşayan 3.556 yetişkinin anket yanıtları ve kan testi verilerini analiz etti.
Bilim insanları, katılımcıların sanat ve kültür etkinliklerine katılımını, biyolojik yaşlanmayla ilişkili DNA'daki kimyasal değişikliklerle karşılaştırdı.
Sanat ve kültür biyolojik yaşlanmayı nasıl yavaşlatabilir?
Ekibin bulgularına göre, sanat ve kültür etkinliklerine daha sık ve daha çeşitli biçimlerde katılan kişilerde yaşlanma hızının daha düşük olduğu ve biyolojik yaşlarının daha genç göründüğü tespit edildi.
Sanat etkinliklerine en az haftada bir katılanların, bu tür etkinliklere nadiren katılanlara kıyasla yaklaşık yüzde 4 daha yavaş yaşlandığı görüldü.
Bilim insanları, dikkat çekici biçimde, bu farkın haftada bir egzersiz yapanlarla hiç egzersiz yapmayanlar arasında gözlemlenen farka benzer olduğunu belirtti.
Kıdemli araştırmacı Feifei Bu şöyle dedi: "Çalışmamız, sanat ve kültürel etkinliklere katılım ile biyolojik yaşlanma hızının daha yavaş olması arasında bağlantı olduğuna dair ilk kanıtı sunuyor. Bu bulgu, sanatın sağlık üzerindeki etkisine ilişkin giderek büyüyen kanıt yığınına ekleniyor; zira sanat etkinliklerinin tıpkı egzersizde olduğu gibi stresi azalttığı, iltihabı düşürdüğü ve kalp-damar hastalığı riskini iyileştirdiği gösterilmiş durumda."
Bulgular, özellikle 40 yaş ve üzerindeki yetişkinlerde en güçlüydü ve vücut kitle indeksi, sigara kullanımı, eğitim ve gelir gibi etkenler hesaba katıldıktan sonra bile geçerliliğini korudu.
Başyazar Daisy Fancourt şunları söyledi: "Bu sonuçlar, sanatın sağlığa etkisini biyolojik düzeyde gösteriyor. Egzersizle benzer biçimde, sanat ve kültürel etkinliklere katılımın da sağlık açısından teşvik edilmesi gereken bir davranış olduğuna dair kanıt sunuyorlar."
Fancourt sözlerini şöyle sürdürdü: "Çalışmamız ayrıca farklı türde sanat etkinliklerine katılmanın faydalı olabileceğini gösteriyor. Bunun nedeni, her etkinliğin sağlığa katkı sağlayan fiziksel, bilişsel, duygusal ya da sosyal uyarım gibi farklı 'bileşenlere' sahip olması olabilir."
Epigenetik saatler nedir?
UCL'deki araştırma ekibi, vücudunuzun ne kadar hızlı yaşlandığını tahmin etmek için DNA'nız üzerindeki kimyasal desenleri okuyan araçlar olan yedi farklı 'epigenetik saati' inceledi.
En yeni iki saat, DunedinPoAm ve DunedinPACE, yaşlanma hızını tahmin ediyor; daha yüksek skorlar yaşa bağlı hastalık riskinin arttığıyla ilişkilendiriliyor. Araştırmacılar, hem sanatla meşgul olmanın hem de fiziksel aktivitenin bu ölçümlerde daha yavaş yaşlanmayla bağlantılı olduğunu saptadı.
DunedinPACE saati için, yılda en az üç kez bir sanat etkinliğine katılmanın, yılda üç kereden az katılanlara kıyasla yaklaşık yüzde 2 daha yavaş yaşlanmayla ilişkili olduğu görüldü; aylık katılım yüzde 3, haftalık katılım ise yüzde 4 daha yavaş yaşlanmayla bağlantılıydı.
Araştırmacılar, bu farkın, daha önce mevcut tiryakilerle sigarayı bırakmış kişiler arasında bulunan farka benzer olduğunu belirtti.
PhenoAge olarak bilinen bir başka testte ise, sanat ve kültürel etkinliklere haftalık olarak katılanların, bu etkinliklere nadiren katılanlara kıyasla biyolojik olarak ortalama bir yıl daha genç olduğu görüldü.
Kıyaslandığında, haftada bir egzersiz yapanların ortalama yalnızca yarım yıldan biraz fazla daha genç olduğu saptandı. Bu, koşu ayakkabılarınızı tamamen bir eskiz defteriyle değiştirmeniz gerektiği anlamına gelmiyor. Fiziksel aktivite, bildiğimiz en güçlü kanıta sahip sağlıklı davranışlardan biri olmaya devam ediyor.
Ama araştırmanın sonuçları, sağlıklı yaşlanmayı düşünürken sanat ve kültürel etkinliklerin de egzersizin yanında hak ettiği yeri alması gerektiğine işaret ediyor.
Özetle: O konser biletini alın. O canlı model çizim kursuna yazılın. Uzun zamandır gitmeyi düşündüğünüz sergiyi sonunda ziyaret edin. Çünkü DNA'nız bunun için size minnettar olabilir.
Bu da, sanat sergilerinden yeni müzik albümlerine, sinema ve televizyona kadar Avrupa'nın dört bir yanındaki gelişmeler için rehberiniz olan haftalık cultural digest'imize göz atmak için ekstra bir sebep.