Gençlik Kültürü Müzesi, Britanya altkültürlerinin cesur güzelliğini onurlandırdı

Gençken dünya bir dönme dolap gibidir.

REKLAM

REKLAM

Bu, indie grubu Bright Eyes'in 2007 tarihli bir şarkısının sözlerinden bir satır; ama aynı zamanda gerçek. Gençlik, henüz tanımadığımız bir gerçekliğin üzerinde süzülen; ergenlik hormonlarının fırtınası ve sınırsız iyimserliğin şişirdiği, baş döndürücü, neredeyse büyülü bir hayat evresidir.

Kim olduğumuzla kim olmaya dönüştüğümüzün kesişim noktası; kilitsiz kapılarla dolu sonsuz bir koridor.

Başka bir deyişle, hayatımızın bizi en çok şekillendiren dönemidir.

Ama ona adanmış bir müze, ilk kez şimdi açılıyor.

Gençlik Kültürü Müzesi bugün resmen kapılarını açıyor; Londra'nın tartışmasız alt kültür mabedi sayılan Camden'de.

Fikir, Britanya gençlik kültürünü arşivleyen Jon Swinstead'den çıktı; kalıcı bir müze kurma hayalinin gerçeğe dönüşmesi için çeyrek yüzyıl ve pek çok tutkulu işbirlikçi gerekti.

Ama hedef hep aynı kaldı: gençleri kutlamak; tarihe nasıl yön verdiklerini ve geleceğimizi nasıl şekillendirmeye devam ettiklerini göstermek.

“Bu, mirasın tamamen göz ardı edilmiş bir parçası ve bunun sonucunda müzeler söz konusu olduğunda gençler fotoğrafın dışında bırakıldı,” dedi müzenin kreatif direktörü Jamie Brett.

“Özellikle hayattaki o ergenlik anları. Biyolojik olan, ama aynı zamanda evden ayrılma ve kendi bağımsızlığını kazanma imkânıyla ilgili o hormonal evre. İşte zaman ve mekân ayrılmamış bu muhteşem [alt kültür] sahnelerini yaratan da bu,” diye ekledi.

Müzenin kendisi, en yakın arkadaşınızın yatak odasına adım atmak gibi; yeraltındaki odalar kişisel fotoğraflarla, rave afişleriyle, ergenlikten kalma ıvır zıvırlarla ve çizgili kâğıtlara karalanmış itiraflarla dolu.

Üst katta, endüstriyel ve nostaljik dekorun karışımıyla çocuklukla yetişkinliğin buluştuğu bir bar ve dükkân var. Bir langırt makinesi, bir atari oyununun bipleri eşliğinde şakırdarken, köşedeki tişörtler sanki “Punk” ve “Emo” diye bağırıyor.

Tek eksik, tezgahta saat 22.00'de alınmış birkaç Freddo çikolata.

Ölçek olarak küçük olsa da içerideki her şey, bunaltmadan dikkatinizi çekiyor. Ana arşiv, 1920'den 2020'ye uzanan 100 yıllık gençlik kültürünü kapsıyor; motosiklet üzerinde diz hizasındaki çizmeleriyle isyankâr “flapper” kızlardan, 90'ların erkek egemen kulüp sahnelerine tırnaklarıyla kazıyarak giren kadın DJ'lere kadar.

“İnsanların kişisel hikâyelerini toplamak için Birleşik Krallık'ı dolaşarak çok zaman harcıyoruz,” diyor müzenin Arşiv Projeleri Müdürü ve Topluluk Programcısı Lisa der Weduwe. “Sergilerde gördüğünüz pek çok şey, Grown Up In Britain (Britanya'da Büyümek) kampanyamız aracılığıyla kitle kaynaklı olarak geliyor.”

Çoğu eser ve fotoğraf, bağlamını olabildiğince sade tutuyor: Belki bir isim, yıl ve yer. Gerisi hayal gücüne bırakılıyor. Yine de bu tanımadığınız insanların sakarlıklarla dolu gençlik yıllarına ait anlık karelerde – çizgili taytlar içindeki 80'ler gotikleri ve yana taranmış kaküllerinin arasından bakan 2000'ler emo'ları – kendi gençliğinizin yansımasını görüyorsunuz.

Hangi alt kültürden ya da on yıllardan olursak olalım, hepimiz bir zamanlar o sınırsız ifade özgürlüğü duygusunu paylaştık; dünyanın kısa bir süreliğine isyan edip yeniden şekillendirebileceğimiz bize ait bir yer gibi göründüğü o zamanları.

“Gençlerin bir araya gelip kendilerini ve birbirlerini bulmaları, içinde yaşadığımız toplumun ve dünyanın çok büyük bir kısmını gerçekten şekillendiriyor,” diyor der Weduwe.

Gençlik alt kültürleri nedir?

Alt kültürler, daha geniş toplum içinde kendine özgü, ayrıksı topluluklar olarak her zaman vardı ve çok farklı biçimler alabiliyor.

Gençlik Kültürü Müzesi bağlamında ise kavram, mod, punk, goth, emo ve rave gibi belirli müzik ve moda sahnelerinden doğan gençlik alt kültürlerini ifade ediyor.

Her birinin estetik anlayışı ve yaşam tarzı farklı olsa da hepsinin ortak noktası, ana akım kültürü ve idealleri reddeden meydan okuyucu değerler olması. Bu yüzden ergenlik isyanının simgesi haline geldiler; üstelik çoğu zaman otorite sahipleri arasında ahlaki panik dalgaları yaratarak.

Bu alt kültürler, daha önce kabul görenin sınırlarını zorlayarak alternatif bakış açılarına ve sanata da alan açtı.

Son yıllarda ise bazıları bunun kaybolup kaybolmadığını sorguluyor. Sosyal medyanın ortaya çıkmasının, kopukluğa ve kültürün bütünüyle tek tipleşmesine yol açtığını savunuyorlar.

Der Weduwe ise aynı fikirde değil; dijital çağda alt kültürlerin farklı görünebileceğini ama hâlâ var olduklarını ve üstelik gayet canlı olduklarını söylüyor.

“Londra merkezinde yürürken bir grupla [K-pop hayranı gençlerle] karşılaştığınızda, hepsinin kendine özgü bir tarzı var, aynı müziği dinliyorlar ve o hayatı yaşıyorlar. Bu, 20. yüzyıldan hatırladığımız türden alt kültürleri çağrıştırıyor. Ama bir ayakları çevrimiçi dünyada, bir ayakları gerçek dünyada; çünkü artık yaşadığımız toplum böyle,” diyor.

“Alt kültürler artık eskisi gibi görünmeyecek, çünkü formül bazı açılardan değişti. Zamanla birlikte evriliyorlar.”

Duvarın bir tuğlası daha değil

Arşivini büyütmenin yanı sıra müzenin asıl hedefi, sürekli gelişen, kuşaklar arası bir mekân olmak. Yalnızca geçmişi korumakla kalmayıp esas olarak geleceğe odaklanan bir yer.

“Bugünün gençlerini aktif biçimde desteklemek, bizim için her şeyden önce gerçekten çok önemli. Özellikle de gençlerin hayatının zorlaştığı, tasarruf politikaları gibi etkenler yüzünden onlara ait pek çok mekânın yok olup kapandığı bir dönemde.

Müze, gençlerin var olabilecekleri ve bir şeyler yapabilecekleri bir alan olsun diye var.”

Galerilerden biri bu girişimi öne çıkarıyor; UK Youth kolektifi tarafından hazırlanmış bir sergiye ev sahipliği yapıyor. “Aileme Yalan Söylediğim Şeyler” başlığını taşıyan sergi, yalan söylemeyi, kültürel ve toplumsal baskılara karşı kimliğimizi keşfetmenin temel bir parçası olarak ele alıyor.

Bu da özellikle, Birleşik Krallık'ta sosyal medyanın 16 yaş altına yeni yasaklandığı bir dönemde ayrı bir önem kazanıyor. BBC'ye konuşan bir genç, artık ne yapacağı sorulduğunda, viral olan yanıtıyla “Duvara bakarım” dedi.

Ama en azından, sanatçı, DJ ve müzenin katkıcılarından Linett Kamala'nın dediği gibi: “Artık bakacakları ilginç bir duvarları var.”

Tıpkı ergenler gibi Gençlik Kültürü Müzesi de hâlâ kendini arıyor; hedef kitlesinin yön vermesine hazır. Ama şimdiden Britanya'ya özgü bir çekicilik ve samimiyetle dolu; topluluk duygusunu, yaratıcılığı ve gençlerin gerçekten ne isteyip neye ihtiyaç duyduklarını dinleme kültürünü yeniden canlandıracak bir yer.

Biz geride kalanlar içinse? Artık yaşlandığımızı ama bir zamanlar genç olduğumuzu hatırlatan bir yer; kuşaklar değişse de sandığımızdan daha çok birbirimize benzediğimizi gösteren bir hatırlatma.

Baksana anne, bu asla sadece bir dönem değildi!

Gençlik Kültürü Müzesi, 20 Haziran'da Londra Camden Town'da kapılarını açıyor.