Nordholz’daki deniz hava üssünde süren inşaat sırasında işçiler, kazı yaparken II. Dünya Savaşı’ndan kalma, neredeyse tamamen sağlam bir StuG III saldırı topu buldu.
Federal Taşınmaz İşleri Kurumunun verilerine göre, bu tür buluntularda çoğu zaman yalnızca tek tük kalıntılar ya da araç parçaları gün yüzüne çıkıyor. Bu kez ise işçiler neredeyse tamamen korunmuş bir Sturmgeschütz hücum topuna rastladı; bu, İkinci Dünya Savaşı'nın Kuzeybatı Almanya'daki son aylarından kalma ender bir savaş kalıntısı.
REKLAM
REKLAM
Bulunan araç, Wehrmacht'ın en sık üretilen paletli araçlarından biri olan StuG III tipi bir Sturmgeschütz hücum topu. Klasik tankların aksine aracın dönebilen bir kulesi yoktu. Top gövdeye sabit, ileriye dönük yerleştirilmişti; nişan almak için her seferinde tüm aracın hareket ettirilmesi gerekiyordu.
Cuxhaven İlçesi Arkeolojik Kültür Varlıklarını Koruma Biriminin başkanı Dr. Andreas Hüser, Euronews'e, söz konusu cismin 'basitçe' İkinci Dünya Savaşı'ndan kalma bir Sturmgeschütz olduğunu söyledi: 'O döneminin en çok üretilen tam paletli aracıydı.'
Silah sanayi şirketi Rheinmetall o dönemde 9 bin 300'den fazla araç üretti. Üretim savaşın son haftalarına kadar sürdü ve ancak Nisan 1945'te sona erdi. Sturmgeschützler ağırlıklı olarak düşman tanklarını imha etmek için kullanılıyordu.
Yine de toprak altından çıkarılmış bir buluntu olması, Dr. Hüser için daha fazla soru doğuruyor: 'Korunma durumu çok iyi; bu sayede pek çok ayrıntıyı takip edebiliyoruz. Mürettebat hakkında neler öğrenebiliriz? Araç savaşın bitiminden sonra toprağa gömülerek imha edilmiş; bu, başlı başına dikkat çekici, her ne kadar alışılmadık olmasa da.'
Cuxhaven Arkeolojik Kültür Varlıklarını Koruma Birimi, insan varlığına ait izleri Eski Taş Çağı'na kadar geriye giderek inceliyor ve artık yakın geçmişin kalıntılarına da arkeolojik bir gözle bakıyor. Dr. Hüser: 'Elbette hâlâ görgü tanığı anlatıları var, ancak pek çok şey de artık unutulmuş durumda. Bu nedenle bizi bu Sturmgeschütz'de sadece buluntunun kendisi değil, çevresindeki bağlam da ilgilendiriyor. Askeri havaalanı arazisinin tam olarak neresine gömüldü? StuG, bundan önce parçalarına ayrılıp söküldü mü? İmha işlemine dair izler var mı? Aşınma izleri ve çevreden çıkan diğer buluntular bize neler anlatıyor?'
Bulunan araç, ağırlıklı olarak Fransa'da görev yapan ve Nordholz'da konuşlu bir tugaya aitti. Sturmgeschütz'ün bizzat orada kullanılıp kullanılmadığı ise şimdilik kesin olarak kanıtlanamıyor. Uzmanlara göre araç uzun süre sahada görev yaptı; buna, top namlusundaki en az 17 beyaz işaret işaret ediyor. Arkeologlara göre bu tür işaretler muhtemelen vurulan her düşman tankı için konuluyordu.
Dört kişilik mürettebat: 'Bunaltıcı derecede dar'
Arkeolog Hüser, aracın sorunsuzca açılabildiğini vurguluyor: 'İçine bakmak son derece etkileyici.' Sürücü koltuğu da, top için kullanılan düzenekler de günümüze ulaşmış durumda. 'Gerçekten de bunaltıcı derecede dar.'
Sturmgeschütz'ün mürettebatı dört askerden oluşuyordu. Sürücü aracın ön bölümünde otururken, bir diğer asker topu kullanıyordu. Komutan, harekâtı koordine ediyor ve ateş emrini veriyordu; dördüncü kişinin görevi ise silahı yeniden doldurmaktı.
Uzmanların değerlendirmesine göre Sturmgeschütz, savaşın bitiminden kısa süre sonra Müttefikler tarafından diğer askeri malzemelerle birlikte gömüldü. Kazılarda ayrıca mühimmat kalıntıları ve küçük şarapnel parçaları da ortaya çıkarıldı.
Dr. Hüser, savaş olgusunun günümüze özgü bir fenomen olmadığının altını çiziyor: 'Bunu tarihöncesi dönemlere kadar geriye izleyebiliyoruz. Silahlanmadaki teknik gelişmeler, sürekli karşımıza çıkan bir unsur. Öte yandan savaşla bağlantılı insani sefalet, kimi zaman ölümcül yaralanmalar ve benzeri sonuçlar da bu tablonun parçası. Son tahlilde Nordholz'daki StuG III de bu geleneğin içinde yer alıyor.'
Araç, kuru kumlu bir yamaç kenarında bulunduğu için olağanüstü iyi korunmuştu. Birçok noktada orijinal kamuflaj boyasından izler hâlâ görülebiliyor ve şasinin bazı bölümleri, onlarca yıl toprak altında kalmasına rağmen neredeyse hiç zarar görmemiş durumda.
Dr. Hüser: 'Buluntu yalnızca arkeolojik açıdan değil, aynı zamanda aracın neredeyse eksiksiz oluşu nedeniyle de önemli. Bu ölçüde bütün halde korunmuş zırhlı araçlara çok ender rastlanıyor.'
Ağustos ayında Sturmgeschütz'ün Lüneburg Ovası'ndaki Munster kentine götürülmesi planlanıyor; burada uzmanlar araç üzerinde koruma ve restorasyon çalışmaları yürütecek. Ardından aracın Dresden'deki Bundeswehr Askeri Tarih Müzesi'ne devredilmesi öngörülüyor. Böylece ziyaretçiler tarafından görülebilecek.