Yayoi Kusama’nın puantiyeli dünyası Amsterdam’da: ‘Sonsuzluk odası’ açıldı

Sarı tentaküller, üzerlerindeki ritmik nokta desenleriyle bir odanın içinde kıvrılıyor; aynı desenler zeminde ve duvarlarda da yankılanıyor. Aynalardan yansıyan görüntüler ise mekânın sınırlarını adeta ortadan kaldırıyor. Amsterdam’daki Stedelijk Müzesi, ziyaretçilerini Yayoi Kusama’nın dünyasına açılan bu sıra dışı mekânla karşılıyor.

REKLAM

REKLAM

Japon sanatçının 14 Ağustos’ta 97 yaşında hayatını kaybetmesinin ardından düzenlenen sergi için özel olarak hazırlanan yerleştirmenin adı “Infinity Mirrored Room — The Hope Of The Polka Dots Buried In Infinity Will Eternally Cover The Universe” (Sonsuzluğa Gömülen Puantiyelerin Umudu Evreni Sonsuza Dek Kaplayacak).

Bu oda, Kusama’nın ölümünden yalnızca iki hafta sonra bu hafta kapılarını açan serginin merkezinde yer alıyor. Başlangıçta sanatçının kariyerini kapsamlı biçimde ele alan bir retrospektif olarak planlanan sergi, Kusama’nın ölümünün ardından dünyanın en tanınmış çağdaş sanatçılarından birinin yaşamı ve çalışmalarına adanmış bir anmaya dönüştü.

Serginin küratörü Leontine Coelewij, Associated Press’e (AP) yaptığı açıklamada, “Ölüm haberini aldığımızda bunu gerçekten bir anmaya dönüştürmeye karar verdik. Hayatına, çalışmalarına ve onun bizim için ne ifade ettiğine bir saygı duruşu olsun istedik. Sergide o kadar çok harika eser var ki,” dedi.

Kusama’nın imzası haline gelen puantiyeler, ziyaretçileri müzeye girmeden önce karşılıyor. Stedelijk’in cephesine yayılan noktalar, bitişikteki Museumplein’deki ağaçların etrafına sarılan kırmızı kumaşlarda da görülüyor.

Coelewij, sanatçının nokta desenlerini genç yaşlardan itibaren yaşadığı halüsinasyonlarla başa çıkmanın bir yolu olarak kullandığını belirtiyor. Sergide, siyah noktalarla kaplı sarı yüzeyiyle dev bir balkabağı da yer alıyor. Elyaf takviyeli plastikten üretilen ve poliüretan boyayla kaplanan eser, farklı boyutlardaki siyah noktalarla süslenmiş.

Coelewij, “Çalışmalarının büyük bir bölümü yaşadığı bu zihinsel sorunlardan kaynaklanıyor. Ancak bence bunlardan kendisi için güzel bir şey yarattı. Aynı zamanda sonsuzluk gibi fikirleri keşfetmesinin de bir yoluydu. Örneğin evrenle, kozmosla ve çevremizdeki dünyayla nasıl ilişki kurduğumuzu sorguluyordu,” dedi.

Kusama ve Hollanda arasındaki bağ

Kusama’nın Hollanda ve Stedelijk Müzesi ile uzun yıllara dayanan bir bağı bulunuyor. Sanatçı, özgürlükçü atmosferiyle öne çıkan 1960’lı yıllarda Amsterdam ve Hollanda’nın diğer kentlerinde aktifti. Çalışmaları, Alman sanatçılar Heinz Mack ve Otto Piene tarafından 1950’lerin sonunda kurulan ZERO hareketiyle de yakından ilişkilendiriliyordu.

Kusama, hareketin 1965’te yine Stedelijk Müzesi’nde düzenlenen dönüm noktası niteliğindeki sergisine de katıldı. Amsterdam’daki sergiden bir fotoğrafta beyaz bir kimono giyen sanatçı, çoğunluğu takım elbiseli erkeklerden oluşan hareketin diğer sanatçıları arasında görülüyor.

Kusama, 1967’de gerçekleştirdiği ünlü bir performansta ise Hollandalı sanatçı Jan Schoonhoven’ın bedenini boyanmış noktalarla kapladı. Performans, Rotterdam yakınlarındaki Stedelijk Museum Schiedam’ın şapelinde gerçekleşti.

Coelewij, “Hollanda’daki atmosferi gerçekten seviyordu. Burası oldukça açık, hoşgörülü ve liberaldi. O dönemin karşı kültürünün, yani hippie kültürünün de bir parçasıydı. Amsterdam o dönemde adeta büyülü bir merkezdi ve kendisini burada çok rahat hissediyordu,” dedi.

Ziyaretçileri Kusama’nın zihnine götüren oda

Yeni sergi, aynalarla çevrili bir yürüyen merdivenin ardından bir kat yukarıda yer alan sonsuzluk odasına ulaşmadan önce ziyaretçileri birkaç farklı salondan geçiriyor.

Coelewij’nin sergideki favori bölümü olan yerleştirme, daha önce Almanya’nın Köln kentindeki Museum Ludwig’de düzenlenen sergide de yer almıştı.

Küratör, “Her yerde aynalar, tentaküller ve çok fazla renk var. Adeta halüsinatif bir dünya. Gerçekten onun zihninin içine adım atıyorsunuz,” ifadelerini kullandı.

Yerleştirme, yaklaşık 10 yıl önce hayatının sona yaklaştığını hissettiğini söyleyen ancak “sanatım için ölümüne savaşmaya devam ettiğini” belirten Kusama için anlamlı bir veda niteliği taşıyor.

Sanatçı o dönemde, “Öldükten sonra bile pek çok insanın sanatımla ilgilenmeye devam etmesi için sahip olduğum her şeyi veriyorum,” demişti.

Amsterdam’daki Stedelijk Müzesi’nde açılan sergi cuma günü ziyaretçilere kapılarını açacak ve 17 Ocak’a kadar devam edecek.