Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

Avrupa'yı vuran ölümcül sel felaketlerindeki iklim değişikliğinin rolü nedir?

euronews_icons_loading
Avrupa'yı vuran ölümcül sel felaketlerindeki iklim değişikliğinin rolü nedir?
©  euronews
 Jeremy Wilks

Bilim insanları, bu yaz Almanya ve Belçika'da 220 kişinin hayatına mal olan sel felaketinin, dünyayı derinden sarsan küresel ısınmanın iklim felaketleri üzerindeki etkisini gösterdiğini belirtiyor.

Climate Now programının bu bölümünde, temmuz ayında sel felaketi tarafından harap olan Almanya'nın Altenahr kentindeyiz.

İlk olarak, Eylül 2021 için Copernicus İklim Değişikliği Servisi'nden gelen son verilerle gezegenimizin neler yaşadığına bakalım.

Kuzey Kutbu bölgesi ile başlayalım, çünkü eylül ayı kutup denizi buzunun yazdan sonra en düşük seviyesine ulaştığı ay.

Önümüze karışık ama endişe verici bir tablo çıkıyor. Geçen ay, Grönland Denizi'nin buz miktarı en düşük seviyesine geriledi. Fakat aynı zamanda da kuzey Alaska'da buz seviyesi, son 15 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.

© Euronews
Eylül, Arktik deniz buzunun yazdan sonra en düşük seviyesine ulaştığı ay© Euronews

Genel olarak, eylül ayında ortalamadan yüzde 8 daha az deniz buzu ile tüm Arktik bölgesi için hala düşüş eğilimindeyiz.

1991-2020 ortalamasının 0,4 derece üzerindeki sıcaklıklarla, küresel olarak rekor düzeydeki en sıcak dört eylül ayından biriydi.

Euronews
1991-2020 ortalamasının 0,4 derece üzerindeki sıcaklıklarla, küresel olarak rekor düzeydeki en sıcak dört eylül ayından biriydi.Euronews

Kanada'da, Amerika Birleşik Devletleri'nin çoğunda ve kalıcı kuraklığın olduğu Latin Amerika'da ortalamadan daha sıcak havalar oldu. Batı Afrika, Orta Asya ve Çin'in bazı bölgelerinde de ortalamadan daha sıcaktı.

Avrupa'ya geçtiğimizde, kıtanın doğudan batıya ikiye bölündüğünü görüyoruz. İngiltere, rekor düzeydeki ikinci en sıcak eylül ayını yaşadı.

Ancak Doğu Avrupa'da hava nispeten soğuk olduğu için kıtanın tamamı geçen ayki ortalamanın 0,2 derece altındaydı.

Euronews
Ancak Doğu Avrupa'da hava nispeten soğuk olduğu için kıtanın tamamı geçen ayki ortalamanın 0,2 derece altındaydı.Euronews

Avrupa'nın ölümcül sellerinde iklim değişikliğinin rolü

Geçen temmuz ayında Almanya ve Belçika'da 220'den fazla kişinin hayatına mal olan ölümcül sellerdeki iklim değişikliğinin rolünü inceleyelim.

Bilim insanlarına göre, küresel ısınma, aşırı yağışların daha yoğun ve daha sık hale gelmesine neden oluyor. Bu yeni gerçekle nasıl başa çıkıldığını anlamak için Almanya'nın Altenahr kentine gittik.

14 Temmuz'da, Avrupa'nın bu bölgesi, zaten doygun olan topraklara düşen olağan dışı şiddetli yağmurlar tarafından vuruldu.

Sel felaketine tanık Belediye Başkanı Cornelia Weigand şöyle konuştu:

"Buradaki ağacın yanında, selde tamamen çöken bir ev vardı ve ne yazık ki evde yaşayanların hepsi hayatını kaybetti. Sel felaketinin bize nasıl zarar verdiğini yavaş yavaş anlamaya başlıyoruz."

European Flood Awareness System (EFAS)
14 Temmuz 2021'de Almanya ve Belçika'da aşırı sel uyarılarını gösteren EFAS sisteminin ekran görüntüsü.European Flood Awareness System (EFAS)

Aslında şiddetli yağmur tahminleri ve sel uyarıları yapılmıştı. Ancak su seviyesi beklenenden çok daha fazla yükseldi, yer yer 10 metreye kadar çıktığı görüldü.

Uzmanlara göre, sel felaket oluşumunda birçok neden var. Nemli bahar yağmurun yere damlaması ile döküntü sürüklemesi meydana geliyor. Bu da sele neden oluyor. Bununla birlikte, iklim değişikliği de önemli bir rol oynuyor.

Küresel ısınma, Batı Avrupa'da bu tür yoğun yağmur olayların riskini dokuz kat artırdı.

İklim uzmanı Uzman Tobias Fuchs bunun nedenlerinden birini şöyle açıklıyor:

"Hava ne kadar sıcaksa, o kadar fazla su emebilir. Bir derece daha sıcak olan hava, yaklaşık yüzde 7 daha fazla su buharı tutabilir ve atmosferdeki bu nem er ya da geç yağış şeklinde düşer. Çok yavaş hareket eden alçak basınç alanları var, bu yüzden temmuz ortasında burada yaşadığımız gibi sel dalgaları kısa sürede oluşabilir."

Altenahr kenti nasıl yeniden inşa edilmeli?

Son yıkımın tekrarlanmasını önlemek için kentin nasıl yeniden inşa edilmesi gerektiğini anlatan Belediye Başkanı Weigand, kentinin değişen bir iklimde sele dayanıklı bir örnek olmasını istediğini söylüyor:

"Bu bölgeyi bir model olarak ele almak mantıklı olur. Bu vadilerde sel baskınlarına karşı nasıl daha iyi koruma sağlayabiliriz? Su hacimleriyle nasıl başa çıkılır ve bu bölgede fırtına gibi iklim felaketlerine karşı dayanıklı yapılar nasıl inşa edilir? Bütün bu soruları karşılayan bir model olmalı.