İklim krizi ile beraber Bangladeş'te arsenikle kirlenmiş içme suyu krizi daha da kötüleşiyor

Bilim insanları, iklim kaynaklı deniz seviyesinin yükselmesi ve sellerin Bangladeş'te arsenik zehirlenmesini artırdığını ortaya koyuyor.
Bilim insanları, iklim kaynaklı deniz seviyesinin yükselmesi ve sellerin Bangladeş'te arsenik zehirlenmesini artırdığını ortaya koyuyor. © AP Photo/Mahmud Hossain Opu
By euronews
Haberi paylaşınYorumlar
Haberi paylaşınClose Button
Bu haberin orjinalinin yayınlandığı dil İngilizce

Araştırmacılar tuzlu ve tatlı suların daha fazla karıştıkça, arsenik sızıntısının diğer bazı ülkeler için de sağlık sorunlarına neden olabileceği konusunda uyarıyor

REKLAM

İklim krizinden en fazla etkileneceği tahmin edilen ülkelerden Bangladeş'te deniz seviyesinin 2050'ye kadar yarım metre yükselerek toprakların yaklaşık yüzde 11'ini kaplaması bekleniyor. 

Giderek daha yoğun hale gelen muson yağmurları her yıl ülkenin yaklaşık beşte birini sular altında bırakarak binlerce ailenin evlerini terk etmesine neden oluyor. 

Ancak bu felaketler Bangladeş halkı için daha ölümcül bir riski de beraberinde getiriyor: İçme sularındaki arsenik kirliliği.

Ülke nüfusunun neredeyse tamamının temel su kaynağını kuyular oluştururken bunların yaklaşık yüzde 49'unda aşırı miktarda arsenik bulunuyor.

Yapılan yeni bir araştırma, iklim krizinin durumu daha da kötüleştirdiğini ortaya koyarak Bangladeş'te yaklaşmakta olan bir halk sağlığı krizine işaret etti.

Dünya çapında temiz suya, hijyen olanaklarına ve temel sanitasyon hizmetlerine erişimi artırmak amacıyla çalışan uluslararası bir hayır kuruluşu olan WaterAid Bangladesh'in teknik sorumlusu Tahmidul Islam, euronews'e yaptığı açıklamada "Arsenik ve iklim değişikliği gibi konular Bangladeş'te zaten vahim olan durumu daha da kötüleştiriyor." dedi.

Gittikçe şiddetlenen kasırgalar, seller ve kavurucu sıcaklar evleri, kanalizasyonları, yolları, tarım arazilerini yerle bir ediyor. Bu da ilk olarak temiz su kaynaklarını etkiliyor ve yaklaşık 26 milyon insanın tuzlu suya maruz kalmasına ve hayatta kalma mücadelesi vermesine neden oluyor.

Bangladeşliler neden arsenikle zehirlenmiş su içiyor?

Arsenik, Bangladeş, Arjantin, Kamboçya, Şili, Çin, Hindistan, Meksika, Pakistan, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Vietnam gibi ülkelerin yeraltı sularında doğal olarak yüksek seviyelerde bulunuyor.

Bangladeş'in bu kanserojen  madde ile ilgili sorunu, nüfusu su kaynaklı hastalıkların yayıldığı kirli yüzey sularını içmekten uzaklaştırmak için yoğun bir çaba sarf edildiği 1970'li yıllara dayanıyor.

Hükümet, Birleşmiş Milletler (BM) yardım kuruluşları ve sivil toplum örgütleri ülkede yaklaşık 10 milyon içme suyu kuyusu açarak, aşırı yüksek olan çocuk ölümleri oranını düşürmeyi başardı.

Ancak 1990'lara gelindiğinde tortul kayalardan çekilen suyun yüksek oranda inorganik arsenik içerdiği anlaşıldı. Bangladeş'in 165 milyonluk nüfusunun yaklaşık yüzde 97'si hala kuyu suyu içiyor.

Başkent Dakka'nın kenar mahallelerinde insanlar su ihtiyaçlarını ortak kuyulardan karşılıyor
Başkent Dakka'nın kenar mahallelerinde insanlar su ihtiyaçlarını ortak kuyulardan karşılıyorA.M. Ahad/AP

Bilim insanlarının 2002'de yaptığı bir araştırmaya göre, Bangladeş'in neredeyse yarısında arsenik konsantrasyonu Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) litre başına 10 mikrogram (μg/L) gösterge değerini aşan kuyu suları içiliyor.

Kronik arsenik zehirlenmesi insanların avuç içlerinde ve ayaklarında deri lezyonlarına neden olduğu gibi vücutta arsenik birikmesi kansere yakalanma riskini artırıyor. Arseniğin kardiyovasküler hastalıklar ve diyabet ile ilişkilendirilmesinin yanı sıra küçük yaşlardan itibaren maruz kalanlarda bilişsel gelişimi olumsuz etkilediği belirtiliyor.

ABD'deki Norwich Üniversitesi'nden Dr. Seth Frisbie, iklim değişikliğinin zaten ciddi şekilde tehlikede olan bu su kaynağı üzerinde nasıl bir etkisi olduğunu görmek için PLOS ONE dergisinde yayınlanan yeni bir araştırmaya öncülük etti.

İklim değişikliği arsenik zehirlenmesini nasıl daha da kötüleştiriyor?

Bilim insanları, artan arsenik miktarlarının yükselen deniz seviyeleri ve daha şiddetli sellerle doğrudan bağlantılı olduğunu söylüyor.

Frisbie'nin ekibi tüm Bangladeş'te içme suyu örnekleri toplayarak arsenik konsantrasyonunun yanı sıra çözünmüş oksijen konsantrasyonu ve diğer elementleri de test etti.

Araştımacılar çözünmüş oksijen konsantrasyonu azaldıkça arsenik konsantrasyonunun arttığını tespit etti ve bu, yükselen deniz seviyelerinin neden olabileceği bir olgu.

'İndirgeme' ve 'tuz etkisi' olarak bilinen iki kimyasal süreç, tuzlu su akifere girdikçe tortudan daha fazla arsenik sızdığı anlamına geliyor.

REKLAM

Frisbie çalışmasında, "Arseniğe maruziyetteki bu artışın, kronik arsenik zehirlenmesinden kaynaklanan ölüm ve hastalık oranlarını artırması bekleniyor." diye yazdı.

Frisbie, İngiliz The Independent gazetesine verdiği demeçte, ortaya çıkan bu krizin Bangladeş ile sınırlı olmadığını söyleyerek "Yükselen deniz seviyesinden kaynaklanan ve Bangladeş'in içme suyuna tortulardan arsenik salan aynı kimyasal süreçler, büyük olasılıkla Batı Bengal'in içme suyuna da tortulardan arsenik salacaktır." ifadelerini kullandı.

Gazetenin haberine göre bilim insanları, yeraltı sularının kirlenmesini önlemek için su arıtma teknolojileri ve altyapı gibi çözümlerin daha hızlı yaygınlaştırılması çağrısında bulundu.

"Yeraltı suları iklim değişikliğine karşı dünyanın sigorta poliçesi olabilir ve milyonlarca insanın hayatını kurtarabilir" diyen Tahmidul Islam, iyi kalitede yeraltı suyunun mevcut ve çıkarılabilir olduğu yerleri belirlemek için yeraltı sularının daha iyi haritalanması ve izlenmesi gibi sorumlu yeraltı suyu geliştirme yatırımlarına acilen ihtiyaç duyulduğunu, böylece herkesin yakınında temiz su bulunabileceğini belirtiyor.

WaterAid yardım kuruluşu, dünya liderlerini temiz suya, uygun tuvaletlere ve iyi hijyene yatırım yapmaya ve bağlama özgü teknolojileri tanıtmak için topluluklarla birlikte çalışmaya çağırıyor. Bu teknolojiler arasında yağmur suyu toplama sistemleri, ters osmoz tesisleri, iklime dayanıklı tuvalet blokları ve dışkı çamuru arıtma tesisleri yer alıyor.

REKLAM
Haberi paylaşınYorumlar

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Dünyanın en büyük karbon kirleticisi Çin iklim hedeflerini tutturamayabilir

Bangladeş'te 'dang humması' hastalığı nedeniyle 1000'den fazla kişi öldü

Bangladeş'te Sitrang Fıtınasının bilançosu: En az 24 ölü, 10 milyon kişi evini terk etti