Noel ağaçları düzenli depolama alanlarına atıldığında doğada tamamen ayrışmaları yıllar alabilir. Oysa kutlamayı sonlandırmanın, çevreye zarar vermeyen ve hatta doğaya katkı sağlayan birçok yolu var.
Noel resmen sona erdi; bu da ışıkları kaldırmak, çikolataları saklamak ve iğneleri dökülmeye başlayan ağacınızdan kurtulma zamanı geldiği anlamına geliyor.
The Nature Conservancy’nin verilerine göre her yıl yaklaşık 10 milyon gerçek Noel ağacı çöplüklere gidiyor. Bu ağaçlar üzerleri toprakla kapatılarak atıldığında, doğada olduğu gibi oksijenli (aerobik) değil, oksijensiz (anaerobik) koşullarda ayrışıyor.
Bu süreç yalnızca çok yavaş ilerlemekle kalmıyor — bir ağacın tamamen parçalanması yıllar alabiliyor — aynı zamanda metan ve karbondioksit gibi sera gazları üreterek çevreye zarar veriyor ve yeraltı sularını kirletebiliyor.
Ancak bunu önlemenin, hatta bahçenize fayda sağlamanın yolları var. Tek yapmanız gereken, işe ağacınızdaki süsleri, simleri ve sprey kar (flocking) kalıntılarını temizleyerek başlamak.
Noel ağacınızı kent kompostuna dönüştürün
Noel ağacınızı kesip parçalara ayırabiliyorsanız, dallarını bahçenize yayarak toprağı yalıtmaya yardımcı olabilirsiniz. Bu yöntem, kışın donma ve çözülme döngüleri sırasında soğanların ve çok yıllık bitkilerin kök taçlarının yerinden oynamasını ve yüzeye çıkmasını engeller.
İlkbaharda bahçenize geri döndüğünüzde, kırılgan dalları ve sapları daha küçük parçalara ayırarak malç tabakasına karıştırın. Böylece, yeni filizlenen bitkilere engel olmadan organik maddelerin doğrudan yerinde ayrışmasını sağlarsınız.
Ayrıca, çam iğneleri toprak pH değerini anlamlı ölçüde düşürmez; bu nedenle bitkileriniz için bir risk oluşturmaz.
Ağacınızı kendiniz parçalara ayıramıyorsanız, birçok belediye ve hayır kurumu onları toplayarak gübreye dönüştürür. Bu programlarda ağaçlar öğütülür ve kamusal alanların yeşil kalmasına katkı sağlamak için yeniden kullanılır.
Paris’te örneğin belediye, şehir genelinde Noel sonrası bırakma noktaları kuruyor. Toplanan ağaçlar öğütülerek organik malç haline getiriliyor ve daha sonra kentin parkları ile yeşil alanlarına seriliyor.
Yaban hayatı için bir 'sığınak'
Eğer çevrede büyük bir gölet varsa, Noel ağacınızı balıklar için barınak oluşturmak üzere suya batırabilirsiniz. Balıklar, yeni saklanma alanlarını hızla benimseyecektir.
Alternatif olarak, ağacı ayağıyla birlikte bahçeye çıkarabilir ve gerekiyorsa güçlü kış rüzgarlarına karşı sabitleyebilirsiniz. Böylece göç etmeyen kuşların dallar arasında yuva kurmasını izleyebilirsiniz. Bir dala asacağınız yemlik, yeni misafirleri çekmenin harika bir yoludur.
Bu da mümkün değilse, ağacı bahçenin gözden uzak bir köşesine yatırın. Orada kuşlar ve diğer yaban hayatı için doğal bir sığınak oluşturacaktır.
Kıyıların korunması
Kesilmiş Noel ağaçları, kıyı erozyonuyla mücadelede de kullanılabiliyor. Bu ağaçlar sahillerde dikilerek veya gömülerek kumulların güçlenmesine yardımcı oluyor. Deniz seviyesinin yükselmesi milyonlarca insanı giderek artan sel riskiyle karşı karşıya bırakırken, ağaçlardan yararlanmak kumulları destekleyip yükselterek yüksek riskli bölgelerin korunmasına katkı sağlayabiliyor.
Kumullar aynı zamanda önemli “mavi karbon” ekosistemleri; yani birim alanda karasal ormanlardan daha fazla karbon depolayabilirler. Üstelik, Sanayi Devrimi’nden bu yana küresel karbon emisyonlarının yaklaşık üçte birini bünyelerinde depolamışlardır.
Ağaçlar dikkatlice toprağa yerleştirildiğinde, rüzgarın taşıdığı kum dallar arasında tutulur ve kumul yeniden inşa edilir.
İngiltere'de Beach Guardian gibi kuruluşlar, Noel ağaçlarının kıyıya taşınması için her yıl gönüllüleri bir araya getiriyor.
Özel Noel ağacı toplama kampanyaları
Bazı topluluklar, tatil sonrası özel ağaç toplama kampanyaları düzenleyerek bu ağaçları erozyonla mücadelede ya da yaban hayatına barınak sağlamak için yeniden değerlendiriyor. Hayvanat bahçeleri de atılmış Noel ağaçlarını zenginleştirme programlarının bir parçası olarak sıkça kullanıyor; ancak süsleme telleri tehlike oluşturabileceği için bu ağaçlar genellikle hanelerden değil, satıcılardan temin ediliyor.
Ağacınızı yerel bir çiftliğe bağışlamanız da mümkün. Birçok çiftlik, hayvan yemine katkı olarak bu ağaçları memnuniyetle kabul ediyor. Örneğin, Londra’daki Kentish Town City Farm — İngiltere'nin en eski şehir çiftliği — topladığı ağaçları keçilerini beslemek için kullanıyor. Bu ağaçlar yalnızca lezzetli bir atıştırmalık değil, aynı zamanda doğal bir parazit giderici olarak da değerlendiriliyor.