ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın anlaşmaya istekli olduğunu savundu ancak Tahran yönetimi bu iddiayı reddetti. Taraflar karşılıklı taleplerini açıklarken bölgede çatışmalar şiddetleniyor.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Washington’un 15 maddelik ateşkes planını reddetmesine ve kendi kapsamlı karşı taleplerini açıklamasına rağmen ABD ile anlaşma yapmaya istekli olduğunu söyledi. Tahran yönetimi, bu süreçte İsrail ve komşu Körfez Arap ülkelerine yönelik yeni saldırılar da başlattı.
REKLAM
REKLAM
Çarşamba günü erken saatlerde ise Pakistan, Türkiye ile birlikte olası arabulucular arasında yer alırken, ABD’nin taleplerini İranlı yetkililere ilettiğini açıkladı. Bu girişimin, bölgede düzen ve barışın yeniden tesisine yönelik diplomatik süreci başlatmayı amaçladığı belirtildi.
Trump yönetiminin teklifine aşina Pakistanlı yetkililere göre anlaşma; yaptırımların hafifletilmesi, İran’ın nükleer programının geri çekilmesi, füze kapasitesine sınırlamalar getirilmesi ve küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını içeriyor.
İran ise devlet televizyonu aracılığıyla Beyaz Saray’ın taleplerini reddetti ve kendi şartlarını sıraladı. Bu talepler arasında savaş tazminatı, kendisine karşı yeni saldırılar düzenlenmeyeceğine dair güvence, yetkililerine yönelik suikastların durdurulması ve stratejik su yolu üzerindeki egemenliğinin tanınması yer aldı. Tahran ayrıca ABD ile çatışmayı sona erdirmeye yönelik doğrudan ya da dolaylı herhangi bir müzakere yürütülmediğini vurgulayarak Trump’ın açıklamalarını yalanladı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, “Şu ana kadar düşmanla herhangi bir müzakere yapılmadı ve böyle bir planımız da yok,” dedi.
Buna karşın Trump, çarşamba akşamı Cumhuriyetçi Parti bağış etkinliğinde yaptığı konuşmada İranlı yetkililerle görüşmelerin sürdüğünü savundu. Trump, “Aslında müzakere ediyorlar ve bir anlaşma yapmayı çok istiyorlar ancak bunu söylemekten korkuyorlar,” ifadelerini kullandı.
Trump'ın yorumları, savaş 27. gününe girerken ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının şiddetini arttırdığı bir dönemde geldi. Trump çarşamba günü erken saatlerde Tahran'ın ABD ile bir anlaşma yapmaması halinde "cehennemi yaşatmaya" hazır olduğu uyarısında bulunmuş ve onları "daha önce hiç vurulmadıkları kadar sert" vurmakla tehdit etmişti.
İsfahan'daki aktivistler perşembe günü erken saatlerde başkent Tahran'ın yaklaşık 300 kilometre güneyinde yer alan ve ülkenin en büyük hava üslerinden ve askeri tesislerinden bazılarının yanı sıra haziran ayında ABD tarafından bombalanan nükleer tesislerden birine ev sahipliği yapan kente büyük saldırılar düzenlendiğini bildirdi.
İran'da paramiliter Devrim Muhafızlarına yakın yarı resmi bir haber kuruluşu, ayrıntı vermeden saldırıların "iki yerleşim bölgesini" hedef aldığını açıkladı. Doğudaki Meşhed kentinde de çok sayıda patlama meydana geldiği bildirildi.
Öte yandan Tel Aviv ve İsrail’in merkezindeki şehirlerde yaklaşan füze saldırılarına karşı sirenler çaldı. Yetkililer son saldırıların doğrudan İran’dan mı yoksa Lübnan merkezli Hizbullah tarafından mı gerçekleştirildiğine dair net bilgi vermedi.
Tahran yönetimi, Körfez bölgesindeki ve çoğunda ABD üsleri bulunan komşu ülkelere yönelik insansız hava aracı ve füze saldırılarını da sürdürüyor. Bu saldırıların askeri hedeflerin yanı sıra sivil alanlar ve enerji altyapısını da vurduğu bildiriliyor.
Küresel petrol ticaretinin kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda sevkiyat ve petrol ihracatı da durma noktasında. Bu durum, dünya genelinde petrol fiyatlarının hızla yükselmesine yol açtı. Uluslararası referans kabul edilen Brent petrolün varil fiyatı Perşembe günü yaklaşık 104 dolar seviyesinde işlem gördü. Bu, savaş öncesi döneme kıyasla yaklaşık %60’lık artış anlamına geliyor.
Savaşta can kaybı artmaya devam ediyor. İran’dan gelen son verilere göre ölü sayısı bin 500’ü aşarken, Lübnan sağlık yetkilileri İsrail saldırılarında yaklaşık bin 100 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.
İsrail’de ölü sayısı 20’ye yükselirken, ABD tarafında hayatını kaybedenlerin tamamı asker olmak üzere 13 kişi olduğu bildirildi. Körfez ülkelerinde İran’ın misilleme saldırılarında ise en az 22 kişinin yaşamını yitirdiği açıklandı.