Avrupa Komisyonu, gıda sahteciliğini tespit etmek, gıdalara zararlı maddelerin nereden bulaştığını izlemek ve riskli ürünlerin piyasadan toplatılmasını hızlandırmak amacıyla ‘TraceMap’ adlı yapay zeka platformunu kullanıma sundu.
AB genelinde gıdada hileyi, zararlı maddeleri ve gıda kaynaklı salgınları daha hızlı tespit etmeyi amaçlayan yeni yapay zeka platformu, denetim ve incelemelerin verimli yürütülmesi için tüm üye ülkelerin ulusal makamlarının erişimine açıldı.
REKLAM
REKLAM
Sağlık ve Gıda Güvenliğinden Sorumlu Avrupa Komisyonu Üyesi Oliver Varhelyi konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "TraceMap, AB'nin gıda güvenliği krizlerine müdahale kapasitesinde devrim yaratacak ve gıda sahteciliğine karşı önlemleri sıkılaştıracak bir dönüm noktasıdır," ifadelerini kullandı.
Varhelyi, sistemin ülkeler arasında daha iyi koordinasyon sağlayacağını, hem çiftçiler hem de tüketiciler için daha güçlü bir koruma kalkanı oluşturacağını belirtti.
Varhelyi ayrıca, "Bu platform, kriz önleme ve kontrolü için kritik bir altyapıdır. Sağlam gıda güvenliği sistemlerimize olan güveni artıracaktır," dedi.
Gerçek zamanlı takip ve risk analizi
Komisyon tarafından paylaşılan bilgilere göre TraceMap, tarım-gıda sistemlerinde halihazırda var olan geniş veri ağını kullanarak ticaret modellerini ve üretim akışlarını gerçek zamanlıya yakın bir şekilde takip edecek.
Yapay zeka desteğiyle güvenlik risk değerlendirmelerini iyileştirecek olan araç, işletmeciler ve dağıtım ağları arasındaki bağlantıları hızla tespit ederek güvensiz ürünlerin piyasadan süratle toplatılmasına olanak tanıyacak.
TraceMap'in pilot sürümü, geçtiğimiz dönemde Çin menşeli içeriklerle bağlantılı olan ve Avrupa genelinde bebek mamalarının toplatılmasına neden olan kriz sırasında başarıyla test edildi.
Avrupa’da gıda güvenliği alarm veriyor
Gıda ve Yem İçin Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) bildirimleri, 2024 yılında yüzde 12 artarak 5 bin 250’ye yükseldi. Avrupa Komisyonu verilerine göre, bu bildirimlerin yaklaşık üçte birini sınırda reddedilen ürünler oluşturdu. Sınırda reddedilen ürünlerin büyük çoğunluğunu ise Türkiye, Mısır ve Hindistan'dan ithal edilen meyve ve sebzelerdeki pestisit (tarım ilacı) kalıntıları oluşturdu.
Verilere göre en fazla bildirim yapan ülkeler sırasıyla Almanya (1.907), Hollanda (1.155) ve İtalya (965) oldu.
Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi'nin (EFSA) son verilerine göre, 2024 yılında Avrupa ülkelerinde 6 bin 558 gıda kaynaklı salgın rapor edildi. Bu rakam, bir önceki yıla göre yüzde 14,5'lik bir artışa işaret ediyor. Avrupa'da en sık rapor edilen gıda kaynaklı hastalıklar arasında kampilobakteriyoz, salmonelloz, E.coli kaynaklı STEC enfeksiyonu ve listeriyoz yer alıyor.
Özellikle Listeria bakterisi, 2024 yılında AB'de bildirilen gıda kaynaklı enfeksiyonlar arasında en yüksek hastaneye yatış ve ölüm oranına sahip oldu. Listeria bulaşan her 10 kişiden yaklaşık 7'si hastanede tedavi görmek zorunda kalırken, her 12 vakadan biri ölümle sonuçlandı.