Yeni bir rapora göre bu kronik rahatsızlık, OECD ülkelerine her yıl milyarlarca dolara mal olabilir. Toplam yük Hollanda ya da İspanya’nın yıllık sağlık bütçesine denk geliyor.
COVID-19 enfeksiyonu geçiren bazı kişilerde görülen ve 'uzun COVID' olarak adlandırılan uzun süreli hastalığın, OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü) ülkelerine önümüzdeki on yıl boyunca yıllık toplam 135 milyar dolar (yaklaşık 116 milyar euro) maliyet getirebileceği bildirildi.
REKLAM
REKLAM
OECD’nin yeni raporunda bu tutarın, “Hollanda veya İspanya’nın yıllık sağlık bütçesinin tamamıyla karşılaştırılabili,r” olduğu vurgulandı.
COVID-19 pandemisinin başlangıcının üzerinden altı yıl geçmesine rağmen, salgının küresel ekonomi üzerindeki etkileri sürüyor.
Milyonlarca kişi hâlâ uzun COVID ile mücadele ederken, bu durum sağlık sistemlerine milyarlarca euroluk yük getiriyor ve iş gücü piyasaları üzerinde baskı oluşturuyor. OECD, söz konusu hastalığın ve diğer enfeksiyon sonrası sendromların gerilemediğine dikkat çekerek, konuya yönelik siyasi ve mali ilginin azaldığına dair endişe verici işaretler bulunduğunu belirtti.
Raporda, “Bu koşulların ele alınması hem hasta odaklı kısa vadeli hedeflere hem de gelecekteki pandemi senaryolarına yönelik uzun vadeli hazırlıklara katkı sağladığından, sürdürülebilir bir ivme gereklidir,” ifadelerine yer verildi.
Kendi analizine dayanarak OECD, pandeminin zirve yaptığı 2021 yılında 'uzun COVID'in üye ülkelerdeki toplam nüfusun yaklaşık yüzde 5,3'ünü etkilediğini, bunun da yaklaşık 75 milyon kişiye karşılık geldiğini ve sağlık harcamalarının 53 milyar dolara (45,3 milyar euro) ulaştığını tahmin ediyor.
Uzun COVID'in yaygınlığı ve buna bağlı sağlık harcamaları pandeminin en yoğun dönemine kıyasla azalmış olsa da, rapora göre bu durumla mücadele için gereken doğrudan sağlık harcamalarının, ihtiyatlı varsayımlar altında dahi, 2025 ile 2035 arasında yılda yaklaşık 11 milyar dolar (9,40 milyar euro) düzeyinde kalması öngörülüyor.
Uzun COVID nedir?
COVID-19'a yakalanan herkes uzun COVID geliştirebilir. Bu durum yorgunluk, kas veya eklem ağrısı, nefes darlığı, baş ağrısı ve beyin sisi gibi çok çeşitli belirtilerle kendini gösterebiliyor.
Belirtiler genellikle ilk COVID-19 hastalığından sonraki üç ay içinde ortaya çıkıyor ve en az iki ay sürüyor.
Rahatsızlık genel olarak zaman içinde, çoğunlukla ilk dokuz ay içinde düzeliyor; ancak her 100 kişiden yaklaşık 15'inde bir yıl sonra bile belirtiler devam ediyor.
Mevcut kanıtlar, uzun COVID'in tek bir hastalık değil, genetik, çevresel ya da başka risk faktörleri ve farklı biyolojik mekanizmalarla ilişkili bir dizi alt tipten oluştuğuna işaret ediyor.
Sağlığın ötesindeki sonuçlar
Rapora göre, yüksek gelirli ülkelerde tablo aynı: Enfeksiyon sonrası kalıcı belirtiler sadece bir sağlık sorunu değil, aynı zamanda ekonomik üretimi yapısal olarak frenleyen bir etken.
Uzun COVID'in dolaylı ekonomik maliyetlerinin 2025-2035 döneminde buna ilişkin doğrudan sağlık harcamalarını açık ara geride bırakması bekleniyor.
OECD, işe ara verilmesi, iş yaşamından erken kopuşlar ve verimlilik kayıpları nedeniyle uzun COVID'in sosyo-ekonomik etkilerini de inceledi.
Raporun yazarları, uzun COVID'in, ekonomik büyümenin sınırlı olduğu ve nüfusun yaşlandığı bir dönemde işgücüne katılımı ve verimliliği düşürmeye devam edeceğini vurguladı.
İleriye dönük projeksiyonlar, virüsün toplumda görülme sıklığının seyrine bağlı olarak uzun COVID yaygınlığının önümüzdeki on yılda OECD nüfusunun yaklaşık yüzde 0,6 ila 1,0'ı arasında sabitlenebileceğini gösteriyor.
2035'e kadar uzanan tahminler, en iyimser varsayımlar altında kayıpların ihmal edilebilir düzeylere düşebileceğini, ancak daha gerçekçi senaryolarda gayri safi yurtiçi hasılanın (GSYH) her yıl yüzde 0,1 ila 0,2'sine denk gelen kalıcı kayıplar yaşanacağını ve bunun da önümüzdeki on yılda yılda 135 milyar dolar (115,38 milyar euro) tutarında bir yük anlamına gelebileceğini ortaya koyuyor.
Bundan sonra ne yapılmalı?
OECD'ye göre uzun COVID'in klinik özellikleri artık daha iyi bilinse de ekonomik ve sosyal sonuçları yeni yeni sistematik biçimde ölçülmeye başlanıyor.
Rapor, yalnızca sağlık boyutuna bakıldığında bile, uzun COVID'in tanınması, teşhisi ve bakımına ilişkin uygulamaların ülkeler arasında hâlâ büyük farklılıklar gösterdiğine dikkat çekiyor.
Çoğu ülkede uzun COVID'e ilişkin sağlam ve kullanılabilir veri bulunmaması, yükün doğru hesaplanmasını ve etkili politika adımlarının geliştirilmesini güçleştiriyor.
Yazarlar, ülkeleri, politika yanıtlarını şekillendirebilmek için uzun COVID'e ilişkin yüksek kaliteli ulusal verilerin toplanmasını ve yayımlanmasını önceliklendirmeye çağırdı.
OECD, uzun COVID deneyiminden çıkarılacak derslerin, gelecekteki pandemilere hazırlığı güçlendirmek açısından hayati önem taşıdığını vurguladı.
Raporda, COVID-19'a verilen yanıtta enfeksiyonun uzun vadeli sonuçlarının pandeminin ilk dönemlerinde çoğu zaman göz ardı edildiği ve salgın akut iyileşme aşamasına girerken de yeniden arka plana itilme riskiyle karşı karşıya kaldığı belirtildi.
Raporun yazarları, gelecekteki herhangi bir pandemide ya da COVID-19'un yeni ya da daha virülan bir varyantının ortaya çıkması halinde, önceki bir hastalık ya da yaralanmanın sonucu olan uzun dönemli tıbbi durumlar anlamına gelen olası uzun vadeli sekellerin, baştan itibaren akut dönem müdahale planlamasına dahil edilmesi ve bunun için hazırlık yapılması gerektiğini dile getirdi.