EventsEtkinliklerPodcasts
Loader
Bize Ulaşın
REKLAM

Fransa'da halk yeniden sandık başında: İkinci tura dair ne biliniyor?

Fransa seçimlerinde ikinci tur heyecanı, 7 Temmuz 2024
Fransa seçimlerinde ikinci tur heyecanı, 7 Temmuz 2024 © Jean-Francois Badias/Copyright 2024 The AP. All rights reserved
© Jean-Francois Badias/Copyright 2024 The AP. All rights reserved
By EuronewsAP
Yayınlanma Tarihi
Haberi paylaşınYorumlar
Haberi paylaşınClose Button
Bu haberin orjinalinin yayınlandığı dil İngilizce

Seçim, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana ilk kez aşırı sağcı bir iktidarın göreve gelmesiyle sonuçlanabilir.

REKLAM

Yaklaşık 68 milyon insanın yaşadığı Fransa'da 49,5 milyon seçmen Pazar günü Türkiye saati itibariyle 09:00'da oy verme işlemlerine başladı. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Avrupa Parlamentosu seçimlerinde, aşırı sağcı Ulusal Ralli'nin yükselişine karşı 9 Haziran'da erken genel seçimlere gidileceğini duyurdu. İlk turda hiçbir parti tek başına iktidara gelebilmek için 577 sandalyeli Ulusal Meclis'in çoğunluğu olarak kabul edilen 289 sınırını aşamadı. Şimdi ise yeni parlamento ikinci tur seçimlerinde alınan sonuçlara göre şekillenecek.

Fransa'da seçim kararı

Marine Le Pen'in partisi Ulusal Birlik'in (RN) 28 yaşındaki genel başkanı Jordan Bardella, Avrupa Parlamentosu seçimlerinden kısa bir süre önce Cumhurbaşkanı Macron'u erken seçime çağırmıştı.

Macron, RN'nin Avrupa Parlamentosu'ndaki rekor seviyede kazanımından bir saat sonra Elysee Sarayı'ndaki canlı yayında erken seçimlere gidileceğini duyurdu. Sandıklar kapandığında RN, yüzde 32'lik oy oranıyla Macron'un partisi Rönesans'tan iki kat daha fazla temsil hakkı kazanmıştı.

Seçmenlere "Mesajınızı duydum ve cevapsız bırakmayacağım" diyen lider, 2027'deki Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde "iktidarın anahtarını aşırı sağa vermek istemediğini" söyledi. Macron, görev süresinin dolacağı tarihe kadar Cumhurbaşkanlığını bırakmayacağını vurguladı.

İlk turda ne oldu?

Seçimlerin 30 Haziran'da düzenlenen ilk turunda hiçbir parti çoğunluğun temsili olarak görülen Ulusal Meclis'teki 289 sayısına ulaşamadı. Ulusal Birlik (RN), oyların yüzde 33,1'ini alarak tahminlerin 3 puan gerisinde kalsa da ilk turu birinci sırada tamamladı. Son Meclis'in belirlendiği 2022'de oy oranı yüzde 17,3 olan RN, 2 yılda neredeyse oylarını iki katına çıkardı.

Macron'un "Ensemble" (Birlikte) koalisyonu oyların %21'inden biraz daha azını alarak 2022 yasama seçimlerine benzer bir oy oranına ulaştı.

Sol partiler ise görece güçlü bir performans sergiledi. Seçimlerden sonra Sosyalist Parti, Yeşiller ve Jean-Luc Mélenchon'un La France Insoumise'inden (Boyun Eğmeyen Fransa) oluşan Yeni Halk Cephesi %28 oy alarak, bir önceki NUPES ittifakının 2022'de ulaştığı %25,7'lik orana kıyasla küçük bir iyileşme gösterdi.

İkinci tura kalan seçimler ilk turda olduğu gibi birden fazla parti ve ittifak arasında geçecek. Fakat ana odağın aşırı sağcı Ulusal Birlik (RN) ve müttefikleri, solcuların kurduğu Yeni Halk Cephesi, Macron'un Ensemble'si (Birlik) ve muhafazakar Cumhuriyetçilerin olması bekleniyor.

Olası sonuçlar neler?

Anketler Ulusal Birlik (RN) partisinin yeni kurulacak Ulusal Meclis'te en fazla sandalyeye sahip olacağını gösteriyor ki bu parti tarihinde bir ilk olacak.

Eğer RN Meclis'teki çoğunluğun temsili olan 289 sandalyeyi kazanırsa Macron'un Ulusal Ralli'nin 28 yaşındaki genel başkanı Jordan Bardella'yı Fransa'nın yeni başbakanı olarak ataması bekleniyor. Sonraki süreçte Bardella hükümetini kuracak ve Macron'la birlikte ülkeyi yöneteceği "kohabitasyon" dönemine girecek.

Diğer taraftan Ulusal Birlik, Meclis'teki çoğunluğu elde edemese bile Macron'un Bardella'yı yine başbakan olarak ataması ihtimaller arasında. Fakat çoğunluktan yoksun yeni kurulacak olası RN hükümeti, güven oylaması sırasında düşebileceği için buna düşük bir ihtimal olarak bakılıyor.

Üçüncü bir yol olarak da Emmanuel Macron'un ılımlılarla bir koalisyon kurması ve merkez soldan bir başbakan belirlemesi bekleniyor.

Kohabitasyon dönemi geçmişte de yaşandı

1986 ve 1988 yılları arasında Sosyalist Cumhurbaşkanı François Mitterand, o dönemde pek de Avrupa hayranı olmayan sağcı başbakan neo-Gaullist Jacques Chirac ile birlikte ülkeyi yönetmişti.

Yine de iki liderin uluslararası alanda ve Avrupa politikaları konusunda çatışan görüşlerine rağmen, Fransa o dönem Avrupa Topluluğu içinde yer alan ülkelerle işbirliği yaparak topluluk içinde tek pazar oluşturmayı başardı.

Mitterand nihayetinde 1988 seçimlerinde rakibi Chirac'a karşı galip geldi. Ancak daha sonra 1993-1995 yılları arasında bir başka neo-Gaullist Edouard Balladur'a başkanlık etmek zorunda kaldı. Yine cumhurbaşkanı sosyalist, başbakan ise muhafazakârdı. Yine de, özellikle AB üzerine siyasi konularda nadiren çatıştılar. Mitterand'ın sağlık durumu kötüydü ve bu ikinci kohabitasyon dönemi siyasi kariyerinin son günlerine denk geldi.

REKLAM

1997 ve 2002 yılları arasında kohabitasyon sırası Cumhurbaşkanı Chirac'a geldiğinde, muhafazakar kamp parlamentonun alt kanadının taktiksel olarak feshedilmesinin ardından yapılan ilk turda parlamento seçimini kaybetti.

Chirac cumhurbaşkanı olarak kaldı ve sosyalist Lionel Jospin, Komünistleri ve Yeşilleri içeren bir koalisyon olan Çoğul Sol ile parlamentoda çoğunluğu sağladıktan sonra başbakan oldu.

İki adam sık sık anlaşmazlığa düşüyordu. AB Konseyi zirvelerine birlikte katılarak, aynı ülkeden bir cumhurbaşkanı ve başbakanın yuvarlak masada birlikte oturduğu bir tür istisna "a la française" yarattılar.

Devlet başkanı ile hükümet başkanı arasında, özellikle dış politika ve AB politikası konularında yetkilerin nasıl paylaştırılacağı konusunda anayasal tartışmalar yaşandı ve tüm bunlar Chirac ile Jospin arasında seçim kampanyalarında sürekli kullanıldı.

REKLAM

Bununla birlikte, 1997-2002 yılları arasındaki kohabitasyon, birlik içinde tek para birimine geçilmesine, 1997'de Amsterdam ve 2000'de Nice olmak üzere iki önemli AB anlaşmasının yapılmasına ve AB tarihindeki en büyük genişleme müzakerelerinin başlamasına katkıda bulundu.

Rennes kentinin duvarları seçim afişleriyle kaplı halde, 27 Haziran 2024
Rennes kentinin duvarları seçim afişleriyle kaplı halde, 27 Haziran 2024AP Photo

Sonuçlar ne zaman paylaşılacak?

Fransa anakarasında yerel saatle sabah 8'de açılan sandıklar, kasabalarda ve küçük şehirlerde akşam 6'da, büyük kentlerde ise 8'de kapanacak.

İlk sandık çıkış anketlerinin kapanış saati olan 8'de paylaşılması bekleniyor. Burada kısmi sonuçlara dayanarak ülke çapındaki ilk tahminler kamuoyuna duyurulacak.

Oy sayımının hızlı bir şekilde sona erdirilmesi, Pazar akşamının ilerleyen saatlerinde veya en geç Pazartesi gününün ilk ışıklarında tamamlanması bekleniyor.

REKLAM
Haberi paylaşınYorumlar

Bu haberler de ilginizi çekebilir

'Türkiye, kişisel verileri en çok sızdırılan 19. ülke'

CHP Genel Başkanı Özgür Özel'den Fransa'daki Türklere aşırı sağ karşıtı çağrı

Fransa'da bölünmüş bir hükümet, AB'nin siyasi ve finansal istikrarına risk oluşturabilir mi?