NATO'nun 32 müttefiki, savunma harcamaları kriterini GSYH'nin yüzde 2'sine yükseltmeyi tartışıyor.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte Perşembe günü yaptığı açıklamada, ittifak üyesi ülkelerin vatandaşlarının savunma harcamalarını arttırmak ve Avrupa'da uzun vadeli güvenliği sağlamak için emekli maaşları, sağlık ve güvenlik sistemlerinde kesintiler gibi "fedakarlıklar yapmayı kabul etmeleri" gerektiğini belirtti.
REKLAM
REKLAM
Rutte Brüksel'de yaptığı konuşmada, "Bugün desteğinizi istiyorum, harekete geçmek aciliyet arz ediyor. Özgürlüğümüzü, refahımızı ve yaşam tarzımızı korumak için siyasetçilerinizin sesinize kulak vermesi gerekiyor. Onlara yarın güvende kalabilmemiz için bugün fedakarlık yapmayı kabul ettiğinizi söyleyin," dedi.
Rutte, "Onlara barış içinde yaşamaya devam edebilmemiz için savunmaya daha fazla harcama yapmaları gerektiğini söyleyin, onlara güvenliğin her şeyden önemli olduğunu söyleyin," diye ekledi.
Eski Hollanda başbakanı, ittifakı "savaş zamanı zihniyetine geçmeye" ve savunma üretimi ile savunma harcamalarını "turbo şarj etmeye" çağırdı. Çoğu NATO müttefikinin savunmaya harcadığı GSYH'nin yüzde 2'sinin uzun vadede potansiyel düşmanları caydırmak için yeterli olmadığı uyarısında bulundu.
"Eğer yüzde 2'de kalırsak, evet şu anda güvendeyiz, ancak dört, beş yıl içinde artık güvende olmayabiliriz ve caydırıcılığımız Rusya'da ve dünyanın diğer bölgelerinde ne olursa olsun kendimizi güvende tutamayacak kadar zayıflamış olabilir," dedi.
NATO Genel Sekreteri, müttefiklere yönelik yakın bir tehdit olmamasına rağmen, tehlikenin transatlantik ittifaka doğru "tüm hızıyla" ilerlediğini kabul etti. "Savaşta değiliz ama kesinlikle barışta da değiliz," dedi.
Carnegie Europe düşünce kuruluşu tarafından düzenlenen bir etkinlikte konuşan Rutte, NATO ülkelerinin vatandaşlarına, politikacılarına "diğer önceliklere daha az harcama yapmak" anlamına gelse bile savunma harcamalarının arttırılmasını desteklediklerini söyleme çağrısında bulundu.
"Avrupa ülkeleri ortalama olarak milli gelirlerinin dörtte birini emeklilik, sağlık ve sosyal güvenlik sistemlerine rahatlıkla harcarken, savunmamızı çok daha güçlü hale getirmek ve yaşam tarzımızı korumak için bu paranın küçük bir kısmına ihtiyacımız var. Savunmaya öncelik vermek siyasi liderlik gerektirir. Kısa vadede zor ve riskli olabilir ama uzun vadede kesinlikle elzemdir."
"Avrupa'da dünya nüfusunun yüzde 10'u olduğumuzu ve dünyadaki tüm harcamaların yüzde 50'sini sosyal güvenlik için yaptığımızı unutmayın. Bu anlamda, bence manevra için biraz alanımız var," diye ekledi.
Konunun kamuoyunda tartışılmasının "çok önemli" ve "adil" olduğunu da sözlerine ekledi: "İnsanlar, biz bunu yapmak istemiyoruz, riski kabul ediyoruz, en azından bunu kasıtlı olarak yaptık diye karar verebilirler. Ancak sonucun böyle olacağını sanmıyorum."
Rutte'ye göre, savunma sektörüne daha fazla para aktarılmasını sağlamak için, özellikle Avrupa'daki NATO ülkelerinin vatandaşları da bankalarına ve emeklilik fonlarına "savunma sanayine yatırım yapmayı reddetmelerinin kabul edilemez olduğunu" söylemeli.
"Savunma, yasa dışı uyuşturucu ve pornografi ile aynı kategoride değildir. Savunmaya yatırım yapmak güvenliğe yatırım yapmaktır. Bu bir zorunluluktur."
NATO müttefikleri, 2025 yazında Lahey'de yapılacak liderler zirvesinde açıklanması beklenen bir kararla birlikte, harcama eşiğinin yükseltilmesini tartışıyorlar.
Rusya'nın 2025 yılına kadar GSYH'sinin yaklaşık yüzde 7 veya yüzde 8'ini savunmaya harcamayı taahhüt etmesi ve İngiltere'nin yüzde 2.5'lik bir kritere doğru ilerlemesiyle birlikte, AB ülkeleri de Soğuk Savaş'ın sona ermesinin ardından onlarca yıl süren yetersiz yatırımın ardından savunma yeteneklerini artırmak için ortak çabaları nasıl hızlandıracaklarını tartışıyor.
AB'nin yeni atanan savunma komiseri Andrius Kubilius, "savunma tahvilleri" çıkarılmasından diğer AB programlarına ayrılan paranın yeniden tahsis edilmesine veya kullanılmayan fonların yeniden kullanılmasına kadar çeşitli seçenekler öneriyor.
Avrupa Yatırım Bankası da kısa bir süre önce kurallarını değiştirerek Avrupa'nın çift kullanımlı güvenlik ve savunma sistemleri için 6 milyar euro ek kaynak sağladı. Ancak Kubilius yeşil finansmana kıyasla savunmaya bu kadar az yatırım yapılmasının "yanlış" olduğunu söyledi.
Komisyon Üyesi bu hafta başında Brüksel'de düzenlenen bir etkinlikte, "(Yeşil finansman için) 1 trilyon euro'nun yanında savunma için sadece 6 milyar euro var. Bu yanlış bir şey, çünkü bana göre savunmaya yatırım yapmak barışa yatırım yapmaktır," dedi.
İtalya, Belçika ve İspanya gibi AB ülkeleri de dahil olmak üzere NATO'nun mevcut 32 üyesinden sekizi henüz yüzde 2 kriterine ulaşmadı.