Maduro’nun cumartesi günü ABD güçleri tarafından yakalanmasına ilişkin, yapay zeka ile üretilmiş gerçek zamanlı görüntü ve videolar kısa sürede Avrupa genelinde milyonlarca kez izlendi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın cumartesi günü Venezuela’ya “büyük ölçekli bir operasyon” düzenlendiğini duyurmasının hemen ardından sosyal medya platformları, Nicolas Maduro’nun ele geçirildiğini gösteren yanıltıcı, yapay zeka (AI) ile üretilmiş görüntülerle ve dünyanın çeşitli yerlerinde Venezuelalıların kutlama yaptığı videolarla doldu taştı.
TikTok, Instagram ve X genelinde yapay zeka ile oluşturulmuş veya değiştirilmiş görüntüler, eski görüntülerin yeniymiş gibi yeniden paylaşılan versiyonları ve bağlam dışı videolar hızla çoğaldı.
Birçoğu platformlarda milyonlarca görüntülenme aldı ve bu içerikler Trump’ın kendisi, X’in sahibi Elon Musk, eski Brezilya Devlet Başkanı’nın oğlu Flavio Bolsonaro ve Portekiz’deki sağcı Chega partisinin resmi hesabı gibi kamuya mal olmuş kişiler tarafından da paylaşıldı.
Bazı uzmanlar, bunun önemli bir kamu siyasi figürünün yapay zeka görüntülerinin haber gerçek zamanında oluşturulup paylaşılması açısından ilk vakalardan biri olduğunu belirtti.
Ancak diğer gözlemcilere göre, bu yanlış bilgi dalgasının özgün yanı sadece ölçeği değildi, bu kadar çok insanın — kamuya mal olmuş isimler de dahil olmak üzere — buna inanmasıydı.
Yapay zeka sanatçısı tarafından oluşturulan görsel
3 Ocak'ta ABD özel kuvvetleri, Venezuela'nın eski lideri Nicolás Maduro ve eşini bir yıldırım operasyonuyla yakaladı. Maduro, federal uyuşturucu kaçakçılığı suçlamasıyla karşı karşıya olup suçsuz olduğunu savundu.
Yakalanmasından kısa bir süre sonra sosyal medyada Maduro’ya ait çok sayıda görüntü dolaşıma girdi. Euronews’ün doğruluk kontrol ekibi The Cube, İspanyolca, İtalyanca, Fransızca ve Lehçe olarak paylaşılan bu görsellerin örneklerine ulaştı.
Maduro’nun uçaktan inerken çekilen bir fotoğrafı, Portekiz’in aşırı sağcı Chega partisinin resmi hesabından, partinin kurucusu André Ventura ve diğer parti üyeleri tarafından paylaşıldı. Görsel, bazı çevrimiçi medya kuruluşları tarafından da gerçek bir fotoğraf olarak sunuldu.
Görsel internette hızla yayılırken, doğruluk kontrolü yapanlar fotoğrafın Gemini'nin SynthID doğrulama aracından geçirildiğinde, görselin tamamının ya da bir kısmının Google AI ile oluşturulduğunu ya da düzenlendiğini gösteren dijital filigranlar içerdiğini fark etti.
Google Gemini'nin analizi "(görselin) büyük bir kısmının ya da tamamının Google AI ile oluşturulduğunu ya da düzenlendiğini" ortaya çıkardı.
Deepfake tespit teknolojisinde uzmanlaşmış bir Alman girişimi olan Detesia'ya göre, yapay zeka modelleri görüntünün yapay zeka tarafından oluşturulduğuna dair "önemli kanıtlar" buldu.
Detesia, orijinal fotoğrafın, daha mütevazı bir sosyal medya erişimi olan ve aynı zamanda görünür SynthID filigran eserleri içeren birkaç benzerini tetiklediğini söyledi. Daha sonraki versiyonlar, üç elli asker görüntüleri ve Maduro'yu kanlar içinde gösteren resimler de dahil olmak üzere bariz yapay zeka üretimi belirtileri gösterdi.
Büyük olasılıkla yapay zeka tarafından üretilen bu görsel, aralarında 2,6 milyon kez görüntülenen bir İspanyolca X gönderisinin de bulunduğu paylaşımlar aracılığıyla sosyal medya platformlarında milyonlarca kez izlendi.
Bilgi savaşı analisti ve medya okuryazarlığı öğretim görevlisi Tal Hagin'e göre, yapay zeka teknolojisindeki hızlı ilerlemeler deepfake'lerin tespit edilmesini daha da zorlaştırıyor.
"Neyin yapay zeka olup neyin olmadığını belirleyemediğimiz aşamadayız."
Hagin, Maduro’nun yakalanmasının hemen ardından kişilerin çok az detaya ve özellikle hiç görüntüye sahip olmadığını belirterek, “bu bilgi boşluğuna sahip olduğunuzda, bunun bir şekilde doldurulması gerekir” dedi.
“Hızla yapay zeka ile oluşturulan Maduro’nun ABD Özel Kuvvetleri tarafından gözaltında tutulduğunu gösteren görüntüleri yüklemeye başladılar,” diye ekledi.
Maduro’nun askeri bir kargo uçağında beyaz pijamalarla otururken tasvir edildiği sahte görsel ise 4,6 milyondan fazla kez görüntülendi.
Bilgi güvenilirliğini izleyen ABD merkezli bir platform olan Newsguard, görüntünün çift sıra yolcu koltuğu penceresi de dahil olmak üzere yapay zeka üretiminin açık işaretlerini gösterdiğini bildirdi.
Ayrıca bu durum, mevcut kanıtlarla da çelişiyor: Maduro’nun Venezuela’dan bir ABD donanma gemisine helikopterle nakledildiği öne sürülüyor, ancak her iki durumda da fotoğraflarda görülen çift sıralı düzen benzer görünüyor.
Kutlama videoları AI ile düzenlenmiş ya da bağlamından koparılmış
Maduro'nun tutuklandığına dair sahte fotoğrafların yanı sıra olayın ardından kutlama yapan protestocuların videoları da sosyal medya platformlarında hızla yayıldı.
Bunlardan bazıları — Musk’ın paylaştığı, sevinçten ağlayan Venezuelalıları gösteren bir görüntü de dahil olmak üzere — 5,6 milyondan fazla izlenme aldı. Ancak bu içeriklerde yapay zeka üretimine özgü işaretler açıkça görülüyor: doğal olmayan insan hareketleri, orantısız cilt tonları ve araç plakalarındaki anormallikler.
Venezuela’dan gelen haberler, halkın ruh halinin oldukça karmaşık olduğunu gösteriyor. Halkın bir kısmı, Maduro’nun yakalanmasını sevinç ve umutla karşılarken; aynı zamanda iktidar değişiminin nasıl bir tablo yaratacağına dair korku ve belirsizlik de dile getiriliyor. Diğerleri ise ABD’nin ülkeye müdahalesini açıkça kınıyor.
Bu süreçte sosyal medyada, özellikle protesto videolarında, yanıltıcı başlıklar taşıyan birçok içerik paylaşıldı. X’te 1 milyondan fazla izlenen bir videoda, 4 Ocak tarihli “İşte bugün Caracas: Maduro’yu destekleyen büyük kalabalıklar” ifadesi yer alıyordu. Oysa görüntüler, Kasım 2025’te Maduro’nun genç destekçileriyle birlikte Caracas’taki Miraflores Sarayı’nda katıldığı bir yürüyüşten alınmıştı.
Fransızca yayın yapan X kanalında yaygın olarak paylaşılan bir başka videoda ise balkondaki bir adam elinde telefonla kalabalığa sesleniyor ve "Amerikan müdahalesi sayesinde Maduro'dan kurtuldukları için Venezuelalılar kadar mutlu olan bir halk çok az gördüm" yazıyor. Arka planda havai fişekler görülüyor.
Hagin, videonun gerçekliği konusunda şüphe uyandıran birkaç gösterge olduğunu, bunların arasında havai fişeklerin kalabalığın içinden geliyor gibi görünmesi ve uygun düzeyde duman çıkarmaması olduğunu söylüyor. Telefonda görüntülenen görüntü de aşağıdaki kalabalıkla eşleşmiyor.
Hagin'e göre, yapay zeka tarafından üretilen bu görüntülerin tehlikesi, insanların zihninde "Maduro'nun gözaltında farklı kıyafetler içinde beş farklı örneğini gördüysem, hepsi sahte olmalı" şeklinde yanlış bir sicil algısı yaratması.
Hagin, “Yüzde yüz gerçek olan, doğruluğundan şüphe etmeye gerek olmayan videolar var; ancak insanlar bunların yapay zeka ürünü olduğunu iddia ediyor, çünkü gerçeği kabullenmek istemiyorlar,” dedi.
“Bilgiyi doğrulamak, söylediğiniz şeyin doğru olduğundan emin olmak zaman alıyor. Siz bir videonun doğruluğunu kontrol etmeye çalışırken, insanlar başka bir platformda çoktan yeni bir yanlış bilgi üretmiş oluyor.”
ABD'nin Chavez'in konutunu vurduğuna dair yanlış iddialar yayılıyor
Yanıltıcı görsellere ek olarak, ABD güçlerinin eski Venezuela Devlet Başkanı Hugo Chavez’in mozolesini vurduğuna dair yanlış iddialar da internette birçok dilde hızla yayıldı ve hatta Kolombiya Devlet Başkanı Gustavo Petro tarafından paylaşıldı.
Bu paylaşımlardan biri, ABD ordusunun ele geçirme operasyonu sırasında bir anıt mezarı bombaladığını iddia ediyordu.
Ancak Hagin’in de belirttiği gibi, sağdaki fotoğraf 2013 yılına ait gerçek bir mozole görüntüsünden yola çıkılarak yapay zeka ile manipüle edilmiş; yıkım sahnesi sonradan dijital olarak eklenmiş.
Hugo Chavez Vakfı ise pazartesi günü Instagram’da, tarihi pazar olarak görünen bir telefon kaydıyla birlikte binanın sağlam olduğunu kanıtlayan bir video paylaştı.