Yeni bir rapor, Avrupa’da kadınlara ve kız çocuklarına yönelik şiddette en çok bildirilen vakalar arasında siber takip, casus yazılım, nefret söylemi ve tehditlerin yer aldığını gösteriyor.
Son on yılda dijital teknolojilerin hızla yükselmesi ve günlük hayata entegre olmasıyla birlikte, çevrimiçi alanlar ve dijital araçlar bağlantı kurma ve bilgiye erişim için fırsatlar sundu.
Ancak kadınlara ve kız çocuklarına yönelik teknoloji aracılı şiddet de önemli ölçüde arttı.
2023 tarihli Security Hero raporuna göre, internetteki deepfake videoların yüzde 90’ından fazlası pornografik nitelikte ve hedef alınanların neredeyse tamamını kadınlar oluşturuyor.
Kadına Yönelik Şiddete Karşı Avrupa (Women Against Violence Europe - WAVE) adlı kuruluşun son raporuna göre, Avrupa genelinde kadınlar ve kızlar tarafından bildirilen en yaygın siber şiddet türleri siber takip, gözetleme ve casus yazılım kullanımı oldu.
WAVE, kadınları ve çocukları şiddetten korumak ve şiddeti önlemek için çalışan 180’den fazla Avrupalı kadın sivil toplum kuruluşunun oluşturduğu bir ağ.
Raporda, “Çevrimiçi ortamda gerçekleştirilen şiddeti fark etmek, kanıtlamak ve cezalandırmak çoğu zaman daha zor oluyor; bu da birçok kadın ve kız çocuğunu yeterli koruma olmadan zarara açık bırakıyor,” denildi.
Çevrimiçi taciz, nefret söylemi ve tehditler de aynı ölçüde yaygındı ve 30 ülkede bildirildi.
Örneğin Yunanistan’da 2023’te, çevrimiçi tehdit vakalarında mağdurların yüzde 55,3’ünü, siber takip vakalarında ise yüzde 69,6’sını kadınlar oluşturdu.
Ülkelerin yarısından fazlası (yüzde 57), görüntü temelli istismar ve rızasız özel görüntü paylaşımında da artış olduğunu bildirdi.
Danimarka’da ise görüntü temelli istismar yaşayan gençlerin sayısı 2021’den bu yana üç katına çıktı.
WAVE raporunda, "Algoritmalar mizojinist içeriği çok kısa sürede çok sayıda insana yayabiliyor; bu da özellikle genç erkekler arasında kadınlara ve kız çocuklarına yönelik şiddetin normalleştirildiği, zararlı fikirlerin yayıldığı kapalı alanlar yaratıyor," deniliyor.
Cinsel içerikli görüntülere dair artan endişeler
Son yıllarda yapay zekânın hızlı gelişimi sorunu daha da büyütmüş gibi görünüyor ve özellikle cinsel içerikli görüntüler konusunda yeni zorluklar ortaya çıkarıyor.
2026’nın başından bu yana Elon Musk’a ait yapay zekâ sohbet botu Grok, kullanıcıların kadınların görüntülerini "soyunmuş gibi" gösterme taleplerine yanıt vererek, hiçbir güvenlik önlemi olmadan yapay zekâ üretimi deepfake’ler oluşturdu.
Etkili algoritmaları inceleyen Avrupalı bir sivil toplum kuruluşu olan AI Forensics, Grok tarafından üretilen 20 binden fazla görüntüyü ve kullanıcıların yaptığı 50 bin talebi analiz etti.
Buna göre Grok’un ürettiği görüntülerin yüzde 53’ünde kişiler son derece açık kıyafetler içindeydi; bunların yüzde 81’ini kadın gibi görünen kişiler oluşturuyordu.
Ayrıca görüntülerin yüzde 2’sinde 18 yaşında ya da daha küçük görünen kişiler yer alırken, yüzde 6’sında kamuoyunda tanınmış kişiler bulunuyordu. Bunların yaklaşık üçte biri siyasi figürlerdi.
Buna yanıt olarak platform, Grok’un gerçek kişilerin açık kıyafetler içindeki fotoğraflarını düzenlemesine izin vermesini engellemek için yeni araçlar devreye aldı.
Musk’ın güvenlik ekibi X’te yaptığı açıklamada, "Grok hesabının X genelinde bikini gibi açık kıyafetler içindeki gerçek kişilerin görüntülerinin düzenlenmesine izin vermesini engellemek için teknolojik önlemler uyguladık," dedi.
Bu kısıtlama, ücretli aboneler de dahil olmak üzere tüm kullanıcılar için geçerli.
Musk ayrıca çocukların cinsel istismarına dair materyaller ve rızasız çıplaklık gibi öncelikli ihlal içeren içerikleri kaldırmak için harekete geçtiklerini ve çocukların cinsel sömürüsüne yönelik materyal arayan hesapları kolluk kuvvetlerine bildirdiklerini de öne sürdü.
Siyasetçiler, gazeteciler, kadın hakları savunucuları ve feminist aktivistler; onları susturmak ya da itibarsızlaştırmak amacıyla yapılan çevrimiçi taciz, deepfake pornografi ve organize nefret söyleminin sık hedefi oluyor.