Zirve, Mattei Planı’nın Ocak 2024’te Roma’da başlatılmasından bu yana iki yılda bir düzenlenen İtalya-Afrika toplantısının ilk kez Afrika kıtasında gerçekleştirilmesi açısından bir ilke işaret ediyor.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Afrika ülkeleriyle ortaklıklar kurmayı amaçlayan Mattei Planı’nı başlatmasının üzerinden iki yıl geçmesinin ardından, stratejide kaydedilen ilerlemeyi değerlendirmek üzere Addis Ababa’da ikinci İtalya-Afrika Zirvesi’ni topladı.
REKLAM
REKLAM
Addis Ababa Convention Centre’de perşembe günü düzenlenen zirve, Afrika Birliği (African Union) zirvesiyle eş zamanlı olarak gerçekleştirildi ve Meloni’nin onur konuğu olarak konuşma yapacağı Afrika Birliği Devlet ve Hükümet Başkanları Asamblesi öncesine denk geldi.
Roma’daki Luiss University bünyesinde faaliyet gösteren Uluslararası ve Stratejik İlişkiler Araştırma Merkezi Direktörü Raffaele Marchetti’ye göre Mattei Planı, İtalya’nın uluslararası alanda daha bağımsız bir rol üstlenme arayışını temsil ediyor.
Marchetti, “Bu konu, genel olarak İtalya’nın en fazla öne çıktığı alan” dedi ve bunun uzun vadeli stratejik bir çıkar taşıdığını vurguladı. ABD’nin Afrika’ya “sınırlı ilgi” gösterdiğini belirten Marchetti, kıtanın İtalya açısından daha geniş Akdeniz vizyonunun bir parçası olduğunu ifade etti. Yüzyıl sonunda Afrika nüfusunun beş milyara ulaşmasının beklendiğini ve küresel iş gücündeki payının artacağını kaydetti.
İtalya’nın kaynak taahhüdünde bulunduğunu ancak ulusal finansmanın sınırlı kaldığını belirten Marchetti, bu durumun özel sektör yatırımları ile İtalyan ve Avrupa fonlarıyla desteklenmesi gerektiğini söyledi.
“İtalya’nın kalite açısından sunabileceği en önemli katkı kapasite geliştirme, yani eğitimdir” diyen Marchetti, “İnsanları eğittiğinizde çarpan etkisi yaratırsınız. Eğitim aşırı maliyetli değildir, bu nedenle Afrika’nın kalkınmasına katkı sağlamak için etkili bir yöntemdir” ifadelerini kullandı.
Avrupa boyutu
Marchetti, planın “daha uzun soluklu bir sürecin önemli bir hızlanması ve resmiyet kazanması” anlamına geldiğini belirterek, “başta Fransa olmak üzere diğer Avrupalı aktörlerin konumlarını korumakta zorlandığını” söyledi.
Planı, “Afrika’da bir miktar Avrupa liderliği üstlenmek için önemli bir fırsat penceresi” olarak nitelendiren Marchetti, girişimin aynı zamanda Avrupa Komisyonu’nun desteğiyle “Avrupalı bir projeye dönüşmeyi hedeflediğini” ifade etti.
Öte yandan projelerin uygulanabilirliğine ilişkin soru işaretleri de gündeme geldi. IrpiMedia tarafından yürütülen bir araştırma, altyapı projelerinde şeffaflık, proje seçim süreçleri ve finansmana erişim konularında endişelere dikkat çekti.
Zirve, iki yılda bir düzenlenen İtalya-Afrika toplantısının, Mattei Planı’nın Ocak 2024’te Roma’da başlatılmasından bu yana ilk kez Afrika kıtasında gerçekleştirilmesi açısından da önem taşıyor.
İtalyan hükümet kaynaklarına göre 2025 yılında yürütülen projelerin toplam değeri 1,3 ila 1,4 milyar avro arasında ulaştı.
Kaynaklar; Afrika Fonu, İtalyan İklim Fonu ve aralarında World Bank, International Fund for Agricultural Development ve African Development Bank’ın da bulunduğu çok taraflı kuruluşlarla iş birliği yoluyla seferber edildi.
Başlangıçta dokuz ülkeyi kapsayan girişim, 14 odak ülkeye genişletildi; İtalya’nın iş birliğini daha da artırmayı planladığı bildirildi.
Plan; enerji, altyapı, su ve tarım, eğitim ile sağlık olmak üzere beş temel sektöre odaklanıyor. Öne çıkan gelişmeler arasında, aşırı iklim koşullarıyla karşı karşıya olan bölgelerde su projeleri ile Uluslararası Sağlık İş Birliği Çerçeve Sözleşmesi’nin imzalanması yer alıyor.