105 Avrupa Parlamentosu (AP) üyesinin imzaladığı Ursula von der Leyen’e gönderilen mektupta, üreme sağlığı hizmetlerine etkin erişimi güvence altına almak amacıyla bir Avrupa fonu kurulması çağrısı yapıldı. Bu adım, bir milyon Avrupalı vatandaşın talebi doğrultusunda gündeme geldi.
Avrupa Parlamentosu’nun (AP) 105 üyesi, çarşamba günü Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’e bir mektup göndererek, kürtaja gerçek ve etkili erişimi güvence altına alacak Avrupa Birliği bütçesiyle finanse edilen bir mekanizma oluşturulmasını talep etti.
Mektup, “My Voice, My Choice” (Benim Sesim, Benim Seçimim) adlı Avrupa Vatandaş Girişimi hakkında Komisyon’un vereceği kararın bir gün öncesinde gönderildi. Söz konusu girişim, 27 AB ülkesinin tamamında toplam 1 milyon 124 bin 513 imza toplayarak Avrupa’da güvenli kürtaja erişimin iyileştirilmesini talep etti.
Girişim, bazı AB üyesi ülkelerde kürtaja erişimin sınırlı olmasının kadınları fiziksel zarar ve psikolojik stres riskiyle karşı karşıya bıraktığını ve onları güvensiz kürtajlara yönelttiğini savunarak, başka ülkelerde güvenli gebelik sonlandırma hizmeti alabilmeleri için mali destek mekanizması kurulmasını istiyor.
AB kurumları, en az yedi üye ülkeden en az 1 milyon imza toplayan her girişimi değerlendirmekle yükümlü.
Avrupa Komisyonu’nun ya yasal düzenleme önermesi ya da bunu neden yapmayacağını gerekçelendirmesi gerekiyor. Komisyon’un yanıtının perşembe günü açıklanması bekleniyor.
Avrupa Parlamentosu da girişimi görüşmek zorunda. Parlamento geçen yıl konuyu ele almış ve aralık ayında bağlayıcı olmayan bir karar kabul etmişti.
Söz konusu kararda, kendi ülkelerinde güvenli ve yasal kürtaja erişemeyen kadınlara destek sağlamak üzere bir AB fonu kurulması çağrısı yapılmıştı.
Parlamentonun metni, kendi ülkesinde yasal olarak kürtaj yaptıramayan kadınların başka bir AB ülkesinde bu hizmete erişebilmesini sağlayacak bir dayanışma mekanizması öngörüyor.
Karara destek veren bazı milletvekilleri şimdi Komisyon’un somut adım atmasını istiyor. Mektup ağırlıklı olarak Sosyalistler ve Demokratlar (S&D), Yeşiller/Avrupa Özgür İttifakı (Greens/EFA) ve Sol grup üyeleri tarafından imzalandı. Avrupa'yı Yenile'den (Renew Europe) bazı milletvekilleri ile Avrupa Halk Partisi’nden (EPP) bir üye de çağrıya katıldı.
Mektubu destekleyen Slovenyalı S&D milletvekili Matjaž Nemec, Euronews’e yaptığı açıklamada, “Kadınların hangi ülkeden geldiklerine bakılmaksızın aynı sağlık hizmetine erişebilmesini sağlayacak bir mali mekanizma kurulmasını istiyoruz," dedi.
Nemec’in ofisine göre, yıllık 3 ila 7 milyon euroluk bir bütçe bu fonun oluşturulması için yeterli olabilir. Fon, başka bir AB ülkesinde yaşayan Avrupalı kadınlara kürtaj hizmeti sunulması durumunda, ilgili ülkelerin sağlık sistemlerinin masraflarını karşılamayı amaçlıyor.
Mektupta, “Üye devletler arasındaki eşitsizlikler, adaletsiz farklılıklar yaratmaya ve bireyleri güvensiz ve ayrımcı koşullara maruz bırakmaya devam ediyor," ifadelerine yer verildi.
İmza atan milletvekilleri ayrıca, Komisyon’un girişim destekçilerinin beklentilerini karşılamaması halinde “daha ileri siyasi ve hukuki yolları incelemeye hazır olduklarını” belirtti.
Ancak bu çağrıya karşı çıkan milletvekilleri de bulunuyor. İspanya’daki aşırı sağcı Vox Partisi de von der Leyen ve AB Eşitlik Komiseri Hadja Lahbib’e bir mektup göndererek, "kamu kaynaklarıyla sınır ötesi kürtajların finanse edilmemesini" talep etti ve Avrupa Vatandaş Girişimi’ni "siyasi etkiler altında" olmakla suçladı.
2025 Avrupa Kürtaj Politikaları Atlası’na göre, bazı AB ülkeleri güvenli kürtaja erişim hakkını güvence altına almak için adımlar atarken, bazı ülkelerde yeni kısıtlamalar getirildiği, kürtaj hizmeti sunanlara yönelik baskının arttığı ve konuya ilişkin yanlış bilginin yaygınlaştığı kaydedildi.