Euronews’un ulaştığı bir mektuba göre AB hükümetleri, Brüksel’in 'omnibus' paketleriyle düzenlemeleri sadeleştirme girişiminin ters tepebileceği uyarısında bulunuyor. Yeni kuralların konut ve kritik altyapı gibi acil ihtiyaç duyulan projeleri aslında yavaşlatabileceği yönündeki endişeler artıyor.
İrlanda hükümeti, izin süreçlerinin hızlandırılmasına yönelik planları yeniden değerlendirmesi için Ekonomi Komiseri Valdis Dombrovskis’e çağrıda bulundu.
REKLAM
REKLAM
Dublin, daha hızlı onay süreçlerinin konut ve kritik altyapı projelerinin hayata geçirilmesi açısından hayati olduğunu vurguluyor. Bu talep, hızla artan kiralar, yaygın evsizlik ve kronik arz yetersizliğiyle derinleşen konut krizi ortamında geldi.
İrlanda Konut Bakanı James Browne ise mali zorluk yaşayan maliyet-kira (cost-rental) projelerindeki geliştiricilere bakanlığıyla temas kurmaları çağrısı yaptı.
Amaç, projelerin sürdürülebilirliğini korumak. Bu açıklama, Kuzey Dublin’deki bir maliyet-kira projesinin finansal açıdan uygulanamaz bulunarak iptal edilmesinin ardından geldi.
Browne, sosyal konut için fazla kazanan ancak özel kiralık piyasada ev bulamayan çalışanları hedefleyen "çok büyük bir maliyet-kira proje hattı" bulunduğunu söyledi.
Sorun yalnızca İrlanda ile sınırlı değil. AB verilerine göre 2010 ile 2024 arasında konut fiyatları yüzde 53, kiralar ise yüzde 25 arttı.
Euronews’un ulaştığı bir mektuba göre AB hükümetleri, Brüksel’in "omnibus" olarak adlandırılan düzenlemelerle mevzuatı sadeleştirme girişimlerinin ters etki yaratabileceği uyarısında bulunuyor. Yeni kuralların acil ihtiyaç duyulan projeleri aslında yavaşlatabileceği yönünde endişeler artıyor.
İrlanda öncülüğünde ve altı AB ülkesinin desteğiyle kaleme alınan mektupta, "AB’de izin süreçleri ve çevre hukuku alanında daha fazla netlik ve uyum sağlanması; maliyetleri düşürmek, daha fazla konut inşa etmek, ikiz dönüşümü başarıyla gerçekleştirmek (…) ve küresel rekabet gücünü korumak için elzemdir," denildi.
İrlanda’nın yanı sıra Avusturya, Yunanistan, Litvanya, Polonya, Slovakya ve Slovenya, sorunun aşırı düzenleme değil, AB yasalarının yeterince uyumlu olmaması olduğunu savunuyor. Bu yedi ülke bürokrasinin azaltılmasını desteklerken, mevcut önerilerin bunun tersine yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Avrupa’nın yavaş işleyen izin süreçleri
Meselenin merkezinde, Avrupa’da konut projeleri, yenilenebilir enerji santralleri, ulaşım ağları ve dijital altyapı gibi büyük projelerin onaylanmasının ne kadar uzun sürdüğü yer alıyor.
Bu projeler ekonomik büyüme, enerji güvenliği ve küresel rekabet gücünün korunması açısından kritik görülüyor. Ancak hem AB hem de ulusal düzeyde birden fazla kural katmanını içeren karmaşık onay süreçleri nedeniyle çoğu zaman yavaşlıyor.
Hükümetler daha açık ve uyumlu kurallar çağrısı yapıyor. Çevre ve iş dünyasına ilişkin kurallar arasında daha iyi koordinasyon sağlanmaması halinde AB’nin hem yeşil dönüşümünü hem de küresel ölçekte ekonomik rekabet gücünü zayıflatma riskiyle karşı karşıya kalacağı uyarısında bulunuyor.
Avrupa Komisyonu, bu sorunu daha hızlı çevresel değerlendirmeler önererek çözmeye çalıştı. Teoride bu, projelerin daha hızlı onaylanmasına yardımcı olmalı. Ancak hükümetler, yeni kuralların mevcut çevre yasalarıyla her zaman düzgün şekilde örtüşmediğini, bunun da yetkililerin bu kuralları uygulamada zorlanabileceği anlamına geldiğini söylüyor.
Rekabetçilik, AB’nin yeni mantrası
2024 Avrupa seçimlerinden ve yeni Avrupa Komisyonu kabinesinin göreve başlamasından bu yana AB politika yapımı, rekabet gücünü artırmak amacıyla düzenlemeden deregülasyona doğru büyük bir değişim geçirdi.
Bu dönüşüm; zayıf ekonomik büyümenin sürmesi, ABD ve Çin’den gelen sanayi rekabeti ve Orta Doğu’daki savaşın uzun süreli yüksek enerji fiyatları ile enflasyon ihtimalini artırdığı jeopolitik istikrarsızlığa yanıt olarak geldi.
Bu bağlamda Avrupa Komisyonu’nun 10 "Omnibus" paketi, yani hızlandırılmış yasal sadeleştirme paketleri, Avrupa’nın daha hızlı hareket etmesini ve yatırım açısından daha cazip hale gelmesini sağlamak için tasarlandı.
Komisyon ve iş dünyası yanlısı çevreler için sadeleştirme, yatırım ve büyümeyi artırmak amacıyla idari engellerin kaldırılması anlamına geliyor. Komiser Dombrovskis, bunu Avrupa’nın rekabet gücünü keskinleştirmek için AB mevzuatında gerekli bir "derin temizlik" olarak nitelendirdi.
Dombrovskis, cuma günü Yunanistan’daki Delphi Ekonomi Forumu’nda Euronews’a yaptığı açıklamada, rekabetçiliği "kapsayıcı bir öncelik" olarak tanımlayarak, "Tüm işletmeler için genel idari yükü yüzde 25, KOBİ’ler için yüzde 35 azaltmaya yönelik iddialı hedefler belirledik. Bu, yıllık idari maliyetlerde yaklaşık 37,5 milyar euroluk kesinti anlamına gelir," dedi.
Eleştirmenler ise Omnibus paketlerinin gizli bir deregülasyon olduğunu, verimlilik söylemi altında Yeşil Mutabakat’ın temel sütunlarını aşındırdığını ve çevresel ile sosyal korumaları zayıflattığını savunuyor.
Avrupa Çevre Bürosu’nda binalar ve döngüsel ekonomi politika sorumlusu Sonja Leyvraz, "Avrupalıların daha az korumaya değil, işler hale getirilen konut ve enerji yasalarına ihtiyacı var. Bugünkü konut ve enerji krizleri, karşılanabilirlik ve sürdürülebilirlik yerine kârı önceleyen kötü düzenlenmiş bir piyasadan kaynaklanıyor," dedi.