Ceuta'daki göç krizi AB'de sert siyasi tartışmaları tetikledi

İtalya, Fas'taki İspanyol toprağı Ceuta'ya bu hafta 60 binden fazla düzensiz göçmenin ulaşmasının ardından, İspanya'nın AB'nin vizesiz Schengen bölgesinden çıkarılması çağrısında bulunarak tartışma yarattı.

REKLAM

REKLAM

Bu kriz sırasında 67 kişi hayatını kaybetti. Ceuta'ya yaşanan bu akın, AB topraklarında tek bir günde kaydedilen en büyük düzensiz göçmen geçişi olarak kayıtlara geçti. Ceuta Kuzey Afrika'da yer alsa da kriz, Avrupa hükümetleri arasında ciddi endişelere yol açtı.

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, perşembe günü yaptığı açıklamada, Ceuta'ya ulaşan göçmenlere ilişkin görüntüleri "şoke edici" olarak nitelendirerek "olağanüstü önlemler" alınması çağrısında bulundu ve İspanya'nın Schengen Bölgesi üyeliğinin askıya alınması gerektiğini söyledi.

İspanya ise İtalya'yı "demagoji yapmakla" suçladı ve protestosunu iletmek üzere İtalya'nın Madrid Büyükelçisi'ni Dışişleri Bakanlığı'na çağırdı.

Finlandiya ve Danimarka İtalya'nın talebine destek verirken, Fransa, Portekiz ve Almanya daha temkinli bir tutum takınıp “AB sınırlarının korunması” çağrısında bulundu.

‘Schengen iş birliğinin askıya alınması’

Meloni X'te, "Yasa dışı göç konusunda tek bir adım dahi geri atmayacağız: sınırları savunmak, insan kaçakçılarını durdurmak ve etkili geri gönderme süreçlerini sağlamak bu hükümetin çizgisi olmaya devam edecek,” diye yazdı.

İtalya'nın Kardeşleri (FdI) adlı aşırı sağ parti, İspanya ile Schengen bölgesinin askıya alınmasını önerdi ve İtalya sınırını korumak için olağanüstü önlemler açıkladı. Bu açıklamalar kısa sürede Danimarka ve Finlandiya tarafından da desteklendi.

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, “AB'nin derhal gerekli tüm önlemleri alması ve Schengen işbirliğinin askıya alınması da dahil olmak üzere tüm seçenekleri değerlendirmesi gerektiği aşikâr,” dedi.

Finlandiya İçişleri Bakanı Mari Rantanen, “Dış sınırı koruma yükümlülüklerini yerine getirmeyen ülkeler Schengen üyesi olamaz,” dedi.

Sağ kesimden yoğun tepkiler

İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani X'te, “Ceuta'dan gelen görüntüler, Madrid hükümetinin 500 binden fazla düzensiz göçmene İspanyol, dolayısıyla Avrupa vatandaşlığı vermeye yönelik kararının ne denli yanlış olduğunu ve insan kaçakçılığını teşvik ettiğini gösteriyor,” diye yazdı.

Bu çağrı, Avrupa genelindeki merkez sağın önde gelen isimleri tarafından da yinelendi.

Merkez sağ Avrupa Halk Partisi'nin (EPP) Alman lideri Manfred Weber X'te, “İspanyol sınırında dehşet verici bir durum yaşanıyor. Yıkıcı görüntüler, yasa dışı göçmenlerin kitlesel olarak yasallaştırılmasının yarattığı çekim etkisinin, yasa dışı göçün araçsallaştırılmasıyla birleşmesinin doğrudan sonucudur,” diye yazdı.

Aşırı sağ Almanya için Alternatif (AfD) partisinin lideri Alice Weidel, “İspanyol makamları, şu ana kadar Ceuta'da 50 bin yasa dışı sınır geçişi kaydetti. Bu göçmenlerin çoğunun muhtemel varış noktası Almanya,” diye yazdı. “Almanya kendini hazırlamalı: sınırlar güvence altına alınmalı ve geri çevirmeler tavizsiz uygulanmalı.”

Avrupa Parlamentosu'ndaki Avrupa Vatanseverleri Grubu'nun (PfE) başkanı ve Fransa'nın radikal sağ lideri Jordan Bardella, cuma günü Euronews'ün gördüğü bir mektup göndererek, Parlamento Başkanı Roberta Metsola'dan “Ceuta'daki gelişmeler ve Avrupa Birliği'nin göç politikalarının iflası üzerine acil bir tartışma” düzenlemesini istedi.

‘İtalya'nın tutumu yakışıksız’

İspanya'daki ve diğer ülkelerdeki solcu siyasetçilere göre bu saldırılar fırsatçı nitelikte. Onlara göre Ceuta krizi, eleştirmenlere göçmenleri hedef almak ve onları bir tehdit gibi göstermek için basitçe bir bahane sundu.

Zapatero hükümetinin eski adalet bakanı ve İspanyol solcu S&D milletvekili Juan Fernando López Aguilar, “Avrupa'da göçmenleri bir tehdit olarak resmeden sağcı tutumlar ağırlık kazandı” dedi.

İspanyol S&D milletvekili Javi Lopez X'te, “İtalya'nın tutumu bir Avrupa ortağına yakışmıyor,” dedi. “Göç silah haline getirildiğinde Avrupa, bencillikle değil dayanışmayla cevap verir. Libya'dan 700 binden fazla kişinin İtalya'ya ulaşmasının ardından İtalya Avrupa'dan ders değil destek aldı. Dayanışma tek yönlü bir yol değildir.”

İtalyan S&D milletvekili Cecilia Strada, “Bu, sağcı propagandanın en vahim hali," dedi. “Onlarca ölüm ve sayısı bilinmeyen kayıp insanla sonuçlanan bir insani acil durum karşısında, siyasi kazanç hedefleyen araçsallaştırılmış saldırılar değil, Avrupa dayanışması beklenir.”

Fransa ve Almanya'dan daha yumuşak tepkiler

Diğer ülkeler, İspanya'nın AB'nin vizesiz seyahat bölgesinden çıkarılması çağrısında bulunmamayı tercih etti. Fransa, İspanya ile sınır kontrollerini sıkılaştırdı ancak Ceuta'nın özel bir statüye sahip olduğunu hatırlattı.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, “Ceuta, Schengen bölgesinin geri kalanına serbest dolaşımdan yararlanmıyor,” dedi. “Bunun gerekli olması halinde, İspanya ile sınırımızdaki kontrolleri artırması için dün İçişleri Bakanı'ndan ricada bulundum: dört seyyar polis birimi, uçaklar ve dronlar konuşlandırıldı.”

Bir Fransız diplomatik kaynak da “Fransa, Ceuta'daki durumu yakından izliyor [...] ve her şeyden önce desteğini ifade ettiği İspanya olmak üzere tüm Avrupa ortaklarıyla koordinasyonu sürdürmeye devam edecek,” diye ekledi.

Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, krize cuma günü tepki vererek, AB İade Tüzüğü'nün “gecikmeksizin” uygulanması çağrısında bulundu.

“AB'nin dış sınırlarını korumak, yasa dışı göçle mücadelede hayati önem taşıyor,” diye yazdı. “Yasa dışı göçmenlerin Avrupa ana kıtasına girişine izin vermeme yönündeki İspanya niyetini destekliyorum.”

Portekiz hükümeti, İspanya'nın Schengen bölgesinden geçici olarak çıkarılması çağrısında bulunmaksızın, “Schengen sisteminin bütünlüğünün sıkı sınır kontrolüne ve yasa dışı göçün tüm biçimlerine karşı kararlı mücadeleye bağlı olduğunu” yeniden vurguladı.

Hollanda Dışişleri Bakanı da Fas'ı işaret ederek tepki gösterdi ve “AB'nin dış sınırlarını korumak için gerekeni yapması konusunda İspanya'ya, gerekli adımları atması konusunda da Fas'a güveniyoruz," dedi.

AB, İtalya'nın çağrısını reddetti

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Ceuta'daki görüntüleri “kabul edilemez” diye niteledi.

Bir Avrupa yetkili, AB'nin “bazı hükümetlerin kaygılı olduğunu” anladığını ancak önceliğin “dış sınırlarımızın güvenliğini sağlamak” olduğunu vurguladığını, bu arada İtalya'nın İspanya'yı Schengen serbest seyahat bölgesinden çıkarmaya yönelik çağrısını reddettiğini söyledi.

Brüksel ayrıca mevcut krizin Afrika kıtasında yer alan Ceuta enklavını ilgilendirdiğine ve Avrupa ana karasına giriş için ilave kontrollerin gerektiğine, şu ana kadar burada herhangi bir hareket tespit edilmediğine dikkat çekti.

İsmini vermeden açık konuşmak isteyen yetkili, “İspanya'ya ayak basıp oradan Fransa'ya geçiyor değiller,” dedi.