Temmuz 2025'te keşfedilen kuyruklu yıldızın Güneş Sistemi'nin çok ötesinden geldiği ve yaklaşık 7 milyar yaşında olduğu sanılıyor. Hatta Güneş'ten bile yaşlı.
Yıldızlararası kuyruklu yıldız 3I/ATLAS'ın iki çarpıcı yeni görüntüsü paylaşıldı. Biri Hawaii'deki Gemini North teleskobuyla Dünya'dan yakalandı, diğeri NASA'nın Europa Clipper uzay aracı tarafından çekildi.
Gökbilimciler, uzak bir yıldızın çevresinde oluştuğunu ve Güneş Sistemi'nden geçmekte olduğunu doğruladığında, kuyruklu yıldız 2025'te dünya çapında manşetlere çıktı.
Gözlemlenmiş en yaşlı kuyruklu yıldız olduğuna ve Güneş Sistemi'nde keşfedilen yalnızca üç yıldızlararası cisimden biri olduğuna inanılıyor.
İlk görüntü, Pasifik'teki Hawaii adasında yer alan uykuda olan volkan Maunakea'nın zirvesinde bulunan Gemini North teleskobundaki Gemini Çok Nesneli Spektrograf kullanılarak 26 Kasım 2025'te alındı.
Kuyruklu yıldızlar, arka plandaki yıldızlarla karşılaştırıldığında gökyüzünde hızla hareket ettiğinden, teleskobun uzun pozlar sırasında kuyruklu yıldızın hareketini izlemesi gerekiyordu. Bu, arka plandaki yıldızların çizgiler halinde görünmesine yol açar. Nihai görüntü, bu etkiyi düzeltmek ve yıldızları sabit tutmak için sonradan işlendi.
NASA, Ekim 2024'te fırlatılan ve şu anda Jüpiter'e doğru yol alan Europa Clipper uzay aracı tarafından çekilen 3I/ATLAS'ın bir görüntüsünü de paylaştı.
Europa Clipper'ın birincil görevi, Jüpiter'in en büyük uydularından biri olan Europa'yı incelemek.
Uzay aracı 2030'a kadar Jüpiter sistemine ulaşamayacak olsa da, geçmekte olan cisimleri gözlemleyip görüntülemesine olanak tanıyan araçları şimdiden faal.
NASA bilim insanları bu fırsatı değerlendirerek Europa Clipper'ın kamerasını 3I/ATLAS'a çevirdi ve kuyruklu yıldız iç Güneş Sistemi'nden geçerken ona uzaydan benzersiz bir görüntü elde etti.
Birden çok UV ışık dalga boyunu birleştiren görüntü, kuyruklu yıldızın çekirdeğini çevreleyen gazın (mavi ve yeşil) ve tozun (kırmızı) oluşturduğu komayı gösteriyor.
Europa Clipper, yaklaşık 164 milyon kilometre uzaklıktan 3I/ATLAS'ı yaklaşık yedi saat boyunca gözlemledi.
Güneş Sistemi'nin ötesinden nadir bir ziyaretçi
3I/ATLAS kuyruklu yıldızı 1 Temmuz 2025'te keşfedildi ve hızla yılın en büyük uzay bilimi gündemlerinden biri haline geldi.
Çoğu kuyruklu yıldızın aksine, yani Güneş Sistemi'nin içinde oluşanların aksine, 3I/ATLAS çok daha ötesinde ortaya çıktı.
2017'deki ʻOumuamua ve 2019'daki 2I/Borisov'un ardından kayda geçen ve doğrulanan üçüncü yıldızlararası cisim olarak 3I/ATLAS, gaz ve tozdan oluşan ışıklı hale olan koma tarafından sarılı buzlu çekirdeğiyle ilgi çekti.
Keşfinden bu yana bilim insanları, Güneş Sisteminden ayrılıp sonsuza dek gözden kaybolmadan önce, insanlığın en güçlü teleskoplarından bazılarını kullanarak kuyruklu yıldızı gözlemlemek için adeta yarışıyor.
Kuyruklu yıldız, daha gizemli kökene dair spekülasyonları da tetikledi. Atacama Büyük Milimetre Dizisi (ALMA) gözlemleri, öngörülen rotasından dört yay saniyesi kadar hafifçe saptığını ve renginin kırmızımsıdan koyu maviye dramatik biçimde kaydığını gösterdi.
Harvard'lı astrofizikçi Avi Loeb bir blog yazısında, bu anomalenin hatta 'içten bir motorun teknolojik izini' işaret ediyor olabileceğini öne sürdü; ancak çoğu bilim insanı doğal açıklamaların çok daha olası olduğu uyarısında bulundu.
Şu ana kadar 3I/ATLAS'ın uzaylılar tarafından gönderildiği teorisini destekleyen somut bir kanıt bulunamadı. Aksine, 3I/ATLAS üzerinde dünya dışı teknolojiye ait işaretler aramaya yönelik son girişimler sonuçsuz kaldı.
18 Aralık'ta, 3I/ATLAS Dünya'ya en yakın noktasına ulaşmadan bir gün önce, gökbilimciler Batı Virginia'daki Green Bank Teleskobu'nu kullanarak kuyruklu yıldızda 'teknolojik izler', yani uzaylı teknolojisinin ölçülebilir işaretlerini aradı. Ancak dünyanın en büyük tam yönlendirilebilir radyo teleskobu kayda değer hiçbir şey bulamadı.
Şimdilik 3I/ATLAS kozmik komşuluğumuzdan geçen kısa ama göz alıcı yolculuğunu sürdürüyor. NASA'ya göre, Güneş Sistemimizi temelli terk etmeden önceki son önemli karşılaşması, Mart 2026'da Jüpiter'in yakınından geçişi olacak.